200 kayıt tarandı
Önce bunlar
Anthropic'in halka arz başvurusundaki temel rakamlar
Anthropic'in halka arz başvurusu (S-1) 2026'nın ilk yarısı için 16,3 milyar dolar gelir ve 80,7 milyar dolar net zarar bildiriyor. Zararın 72,4 milyar doları, vadesi gelince hisseye dönüşecek tahvil gibi araçlardan kaynaklanan tek seferlik kalem. Şirketin değeri yükselince bu araçlardaki borcunun değeri de yükselmiş ve fark zarar olarak yazılmış. Bilgi işlem ve altyapı sözleşmeleri toplamı 807 milyar dolara kadar çıkıyor. Haziran sonunda nakit ve kolay paraya çevrilebilir yatırım yaklaşık 132 milyar dolar. 30 Eylül'de biten dokuz ayda en büyük beş müşteri gelirin yaklaşık yüzde 25'ini oluşturuyor. Halka arzdan sonra Dario Amodei ile altı kurucu ortağın toplam oy gücü yüzde 50,1 olacak.
| Gelir | 16,3 milyar dolar | Anthropic, 2026 ilk yarı |
| Net zarar | 80,7 milyar dolar | 2026 ilk yarı |
| Zararın içindeki tek seferlik kalem | 72,4 milyar dolar | tahvil benzeri araçlar |
| Bilgi işlem sözleşmeleri toplamı | 807 milyar dolar | üst sınır |
| Haziran sonu nakit ve yatırım | 132 milyar dolar | yaklaşık |
Meta ve SpaceX yapay zekâ hedeflerini finanse etmek için milyarlarca dolar daha toplayacak
Meta hisse satışıyla en fazla 95 milyar dolar toplayacak. Tutarın 35 milyar doları hisse, 60 milyar doları oy hakkı olmayan hisse. SpaceX çip finansmanı için 40 milyar dolarlık borç turunu kapattı. Turun öncülüğünü Apollo ile Goldman Sachs yaptı, BlackRock ile KKR da katıldı. Elon Musk, borç piyasalarının son haftalarda yapay zekâ veri merkezi dışında önemli geliri olmayan şirketlere erişimi neredeyse tamamen kapattığını yazmış. Meta başvurusunda, diğer şirketler sermayeyi çekmeden önce para toplamayı ihtiyatlı bulduğunu belirtiyor.
| Meta hisse satışı üst sınırı | 95 milyar dolar | ABD |
| Bunun oy hakkı olmayan hisse payı | 60 milyar dolar | Meta |
| SpaceX borç turu | 40 milyar dolar | çip finansmanı |
Brezilya piyasaları beklenmedik seçim sonucuyla sarsıldı
Lula'nın yeniden seçilmesi ve rakibi Flávio Bolsonaro'nun sonuca erken itirazının ardından Brezilya'da hisse, kur ve tahvil sert düştü. Brezilya borsasının ana endeksi Bovespa açılışta yüzde 10'dan fazla geriledi ve 30 dakikalık devre kesici devreye girdi. Real dolar karşısında yüzde 10'dan fazla değer kaybetti. Bu, 1999 başından beri en sert tek günlük düşüş olabilir. Piyasa Bolsonaro'nun kazanacağı beklentisiyle fiyatlanmıştı. Dolar cinsi 10 yıllık Brezilya tahvilinin faizi 0,2 puan artıp yüzde 6,45'e, yerel para cinsi 10 yıllık tahvilin faizi yaklaşık 3 puan artıp yüzde 15,5'e çıktı. Societe Generale'den Dev Ashish bundan sonra kabine atamalarına, merkez partilerin etkisine ve maliye stratejisine bakılacağını söylüyor.
| Bovespa açılış düşüşü | yüzde 10 üzeri | Brezilya, 26 Ekim |
| Realin dolar karşısında kaybı | yüzde 10 üzeri | Brezilya |
| Yerel para cinsi 10 yıllık tahvil faizi | yüzde 15,5 | Brezilya, yaklaşık 3 puan artış |
Teksas imalat görünümü anketi
Dallas Fed'in Ekim anketinde Teksas imalatçılarının üretim endeksi Eylül'deki 29,5'ten 15,8'e indi. Endeks, artış bildiren firmaların payından azalış bildirenlerin payının çıkarılmasıyla hesaplanıyor ve serinin ortalaması 9,7. Yeni siparişler endeksi 30,7'den 9,3'e geriledi. Hammadde fiyatları endeksi 55,3 ve 78 aydır sıfırın üzerinde, yani fiyat artışı bildirenlerin payı azalış bildirenlerden 78 aydır fazla. Anket 13-21 Ekim'de toplandı, 114 imalatçıdan 64'ü yanıt verdi. Genel iş faaliyeti ve firmaların kendi görünümü Eylül'e göre iyileşti.
| Üretim endeksi | 15,8 | Teksas, Ekim (Eylül 29,5) |
| Yeni siparişler endeksi | 9,3 | Teksas, Ekim (Eylül 30,7) |
| Hammadde fiyatları endeksi | 55,3 | Teksas, Ekim (Eylül 52,2) |
Özel sorular
Dallas Fed Ekim ayında 283 Teksas şirket yöneticisine (63'ü imalat, 220'si hizmet) finansmana erişimi sordu. Kısa vadeli krediye en az biraz zorluk yaşayanlar yüzde 15, uzun vadeli krediye yaşayanlar yüzde 16. İkisi de bir yıl öncesiyle aynı düzeyde. Son 12 ayda kredi maliyeti artanlar yüzde 35,3. Maliyeti artan şirketlerin yarıdan fazlası iç kaynaklara daha çok yaslanmış, yaklaşık yüzde 40'ı yatırım harcamasını kısmış.
| Kısa vadeli krediye erişimde zorluk yaşayan firma | yüzde 15 | Teksas, Ekim 2026 |
| Kredi maliyeti son 12 ayda artan firma | yüzde 35,3 | Teksas |
| Yanıt veren şirket yöneticisi | 283 | Teksas |
Euro alanında şirketlerin finansmana erişim anketi, 2026 üçüncü çeyrek
Euro alanında 12.822 şirketle (yüzde 93'ü küçük ve orta ölçekli) 26 Ağustos-2 Ekim 2026'da yapılan ankette banka faizlerinin arttığını bildirenlerin net payı yüzde 46'ya çıktı, önceki çeyrekte yüzde 42'ydi. Net pay, artış bildirenlerin payından azalış bildirenlerin payının çıkarılmasıyla bulunuyor. Kredi erişilebilirliğinde net değer eksi 5. Bu değer iyileşme bildirenlerin payından kötüleşme bildirenlerin payı çıkarılarak bulunuyor, eksi kötüleşmenin ağır bastığını gösteriyor. Almanya'da eksi 9'dan eksi 18'e, Fransa'da eksi 5'ten eksi 18'e indi. Tüm örneklemde 5 yıllık enflasyon beklentisi medyanı yüzde 5,2 (önceki 3,1). Üç çeyrekten uzun süredir ankete katılan şirketlerde aynı değer yüzde 3,1. ECB, ilk kez katılan şirketlerin çokluğu nedeniyle sayısal soruların yorumunun zor olduğunu belirtiyor.
| Banka faizi artışı bildirenlerin net payı | yüzde 46 | euro alanı, 2026 üçüncü çeyrek |
| Kredi erişilebilirliği, net değer | eksi 5 | euro alanı |
| 5 yıllık enflasyon beklentisi, medyan | yüzde 5,2 | euro alanı, tüm örneklem |
Döküm: Robin Wigglesworth ile tahvil piyasasının savunusu üzerine
Barry Ritholtz, Financial Times'tan Robin Wigglesworth ile tahvil piyasasının tarihi üzerine yazdığı kitabı konuşuyor. Konuşma 1171'de Venedik'in savaş kredisinden, 1873'te Jay Cooke'un iflasından, Rothschild ailesinden ve menkul kıymetleştirmeden geçiyor. Güncel bölümde yapay zekâ altyapısı kuran büyük şirketlerin bu yılki borç ihracı yaklaşık 500 milyar dolar, geçen yıl yaklaşık 200 milyar dolardı. Wigglesworth ABD'de faiz giderlerinin ulusal gelire oranı yüzde 5'e yaklaştığında ülkelerin zorlanmaya başladığını söylüyor. ABD borcu konusunda görece rahat bir tavır alıyor.
| Yapay zekâ altyapı şirketlerinin borç ihracı | yaklaşık 500 milyar dolar | ABD, bu yıl |
| Aynı ihraç, geçen yıl | yaklaşık 200 milyar dolar | ABD |
| Avrupalıların ABD varlıkları | 15-16 trilyon dolar | yaklaşık |
Vergilendirme ve harcama için birkaç basit ilke
Cochrane ABD'de gelir, kurumlar ve miras vergilerinin kaldırılıp yerine tek oranlı, geniş tabanlı bir tüketim vergisi konmasını savunuyor. Servet vergisini işlemez buluyor. Sübvansiyonların vergi kodunda gizlenmek yerine bütçeden doğrudan ödenmesini, sosyal yardımların tek yerde toplanıp toplam marjinal oranın yüzde 50 ya da 70 ile sınırlanmasını öneriyor. Marjinal oran, kazanılan her ek doların vergi ve yardım kaybı olarak geri giden payı. Cochrane tüm vergileri toplayınca en üst gelir diliminde bu oranın yaklaşık yüzde 70 olduğunu tahmin ediyor. Yazı veri toplamıyor, politika denemesi.
| Federal azami marjinal gelir vergisi | yüzde 42 | ABD |
| Vergi kodu, yönetmelik ve yorum | 70.000 sayfa | ABD |
| Toplam kamu gelirleri | yaklaşık yüzde 30 | ABD, gayrisafi yurt içi hasılaya oran |
Yapay zekâ yatırım fırsatları: yatırılabilirlik kıtlıktan daha önemli
Ibhawoh, yapay zekânın arkasındaki elektrik, bakır ve diğer stratejik madenlerde yaşanan darboğazların kendiliğinden yatırım getirisi üretmediğini savunuyor. Yatırılabilirlik ölçütü olarak nakit akışına dönüşme, likidite, makul fiyat ve güvenilir veri sıralanıyor. Örnek olarak Nijerya hisselerini alıyor: NGX All-Share endeksine 2 Ocak 2020'de 100 naira yatırılsaydı, 5 Mart 2026'da yalnızca fiyat getirisiyle yaklaşık 733 naira, temettüler yeniden yatırılınca 978 naira olurdu. Uluslararası Enerji Ajansı verisine göre şebeke bakır talebi 2035'e kadar yüzde 42 artıyor.
| 100 nairanın değeri, yalnızca fiyat getirisiyle | yaklaşık 733 naira | Nijerya, 2 Ocak 2020 - 5 Mart 2026 |
| Aynı tutar, temettüler yeniden yatırılınca | 978 naira | Nijerya |
| Şebeke bakır talebi artışı, 2035'e kadar | yüzde 42 | küresel, 6,4 milyon ton |
Kanada ABD'den nasıl ayrışıyor
Politano, Kanada'nın ABD tarifelerine karşı ABD dışı ihracatını rekora çıkardığını, ABD'nin yine de ikinci sıradaki ticaret ortağı Avrupa Birliği'nin yaklaşık 8 katı büyüklüğünde bir ortak olmayı sürdürdüğünü yazıyor. ABD dışı ihracat son 12 ayda yüzde 40'tan fazla arttı, ABD'ye giden ticaret payı 30 yılın en düşüğünde. Çin'e ihracat yüzde 52, Avrupa Birliği'ne yüzde 42 yükseldi. Kazanımın bir kısmı yüksek enerji ve altın fiyatı gibi geçici etkenlerden geliyor. Bank of Canada'nın işletme anketinde firmaların yüzde 20'den fazlası tedarik zincirini yeniden yapılandırdığını ya da yapılandıracağını söylüyor.
| ABD dışı ihracat artışı, son 12 ay | yüzde 40 üzeri | Kanada |
| Çin'e ihracat artışı | yüzde 52 | Kanada |
| Avrupa Birliği'ne ihracat artışı | yüzde 42 | Kanada |
| 2026 büyüme | yüzde 1,4 | Kanada, gayrisafi yurt içi hasıla |
Schwab Claude'u 16.000 danışmanlık firmasına duyurdu, ancak 20 koltuk asgarisi 11.000'den fazla küçük firmayı dışarıda bıraktı
Southall'a göre Anthropic'in finansal danışmanlara yönelik Claude kurumsal planı en az 20 koltuk (kullanıcı lisansı) ve yıllık 4.800 dolarlık maliyet koşuluyla sunuluyor. Schwab'ın bağımsız yatırım danışmanlık firmaları (RIA) arasında 16.000'den fazlası bu planın duyurulduğu listede yer alıyor. Ancak 11.000'den fazlası küçük olduğu için 20 koltuk koşulunu karşılamıyor. Anthropic yöneticisi Drew Parker, koltuk sayısını düşürmenin şimdilik yolu olmadığını söylüyor. Schwab hissesi Şubat'taki yaklaşık 105 dolardan 91 doların altına inmiş.
| Planın asgari koltuk sayısı | 20 | ABD |
| Planın yıllık asgari maliyeti | 4.800 dolar | ABD |
| Koşulu karşılamayan küçük danışmanlık firması | 11.000 üzeri | ABD, Schwab ağı |
Olağanüstü servetin yarı ömrü
Casey, büyük servetin korunmasının yaratılması kadar zor olduğunu savunuyor. Yılda yüzde 8 getiriden yüzde 3-4 harcama ve yüzde 2-3 vergi düşünce nominal büyüme yüzde 1-3'e iniyor. Ölümde uygulanan yüzde 25-40 miras vergisi ve mirasın kuşaklara bölünmesi bunun üstüne biniyor. Örnekte 200 milyon dolarlık servet yüzde 35 efektif vergiyle 130 milyon dolara, çocuk başına yaklaşık 43 milyon dolara iniyor. Forbes'un lüks yaşam maliyeti endeksi son 40 yılda yıllık yüzde 5,1 artmış, bu tüketici fiyat endeksinin yaklaşık iki katı.
| Forbes lüks yaşam maliyeti endeksi artışı | yıllık yüzde 5,1 | ABD, son 40 yıl |
| 1900 sayımında milyoner sayısı | yaklaşık 4.000 | ABD |
Anthropic'in halka arz izahnamesinde neden bu kadar çok temel rakam eksik
Taylor, Goode ile Haskins, Anthropic'in S-1 başvurusunda Eylül sonunda biten çeyreğin gelirinin ve bilgi işlem sözleşmelerinin toplam taahhüdünün boş bırakıldığını yazıyor. Muhasebe akademisyenleri Dambra ile Neuman bunun yaygın olduğunu, üçüncü çeyrek kapanışının zaman aldığını söylüyor. Dipnotlardaki kira yükümlülükleri toplanınca 31 Aralık 2025'ten beri başlatılan ya da değiştirilen bilgi işlem ve altyapı kiralarında gelecekteki asgari ödeme yaklaşık 417 milyar dolar çıkıyor. Bunun 245 milyar doları 30 Haziran'dan sonra eklenmiş. Henüz kesinleşmemiş genişletilmiş sözleşmeler 125-150 milyar dolar daha ekliyor. Halka arz Kasım ortasından sonraya kalırsa üçüncü çeyrek finansalları da eklenmek zorunda.
| Başlatılan ya da değiştirilen kiralarda asgari ödeme | yaklaşık 417 milyar dolar | ABD, 31 Aralık 2025'ten beri |
| Bunun 30 Haziran'dan sonra eklenen kısmı | 245 milyar dolar | ABD |
| Kesinleşmemiş genişletilmiş sözleşmeler | 125-150 milyar dolar | ABD, ek tutar |
Ucuz konuşma, sinyal verme ve Claude Code
Cunningham, ampirik araştırmacıların niteliğini gösteren sinyallerin (makale yazmak, kimlik stratejisi kurmak, veri bulmak) yapay zekâ ajanları yüzünden neredeyse bedelsiz hale geldiğini savunuyor. Spence tipi sinyal oyununda ayrıştırıcı denge (nitelikli adayın sinyali alıp niteliksiz adayın alamadığı durum), sinyalin maliyeti düşük nitelikli adayın ücretinden yüksek, yüksek nitelikli adayın ücretinden düşük olduğunda kuruluyor. Maliyet ücretin altına inince herkes sinyali alıyor ve denge, adayların ayırt edilemediği birleştirici dengeye kayıyor. Cunningham yeni sinyalin ne olacağını bilmediğini yazıyor. Yazı kuramsal, veri kullanmıyor.
Coasçı paydaş kuramı
Higgins, Klein, McGahan ile Wuebker paydaş kuramının kim içeride, kim dışarıda, kim ne alır sorularını işlem düzeyinde tek bir kurala bağlıyor. Dayanak, işlem maliyeti yokken tarafların değer artıran her anlaşmaya vardığını söyleyen Coase teoremi. Yazarlara göre Coasçı paydaş, bir işlemi engelleme, ciddi biçimde geciktirme ya da beklenen ortak değerini önemli ölçüde azaltma gücü olan aktör. İşlem maliyeti pozitifken bu aktörleri belirleme, pazarlık etme, koalisyon kurma ve uygulama işlemi geciktirebiliyor ya da bastırabiliyor. Makale altı önerme sunuyor, veri kullanmıyor.
Sağlıkta bölgesel farklar ve verimlilik bilmeceleri
Finkelstein ile Skinner, ABD'de kişi başı sağlık hizmeti kullanımının bölgeler arasında çok değiştiğini, yüksek kullanımlı bölgelerde hasta sağlığının daha iyi olmadığını hatırlatıyor. 2000'lerin sonunda bu bulgu, hasta zarar görmeden maliyetin kesilebileceği biçiminde okunmuş ve 2010 sağlık reformu tartışmasını etkilemiş. Yazarlar anlayışın üç yönde geliştiğini söylüyor. Bölgesel farklarda hem arz hem talep etkenleri rol oynuyor. Sağlık hizmetinde verimlilik sağlayıcılar arasında önemli ölçüde değişiyor. Alanlar arası verimlilik farkının nedeni az biliniyor.
Torunlarımızın yapay zekâ-bilim darboğazı
Dworkin yapay zekânın bilim dallarını eşit hızda hızlandırmayacağını, buluşlar başka alanlardaki ön koşullara bağlı olduğu için yavaş alanların uzun vadede darboğaz olabileceğini savunuyor. Yazıdaki stilize ağ modelinde her buluşun iki ön koşulu var ve bağların yüzde 15'i alanlar arası. Alanların yüzde 60'ı temel hızın 5 katına çıkarsa ilerleme, hızlanmanın eşit dağıldığı duruma göre azalıyor. Kaynakların yüzde 75'i hızlanan alanlara giderse uzun vadeli ilerleme daha da düşüyor, yavaş alanlara ek kaynak ayırmak buluş hızını artırıyor. Dworkin kamu fonlayıcılarının yavaş alanları desteklemesini öneriyor.
| Hızlanan alan payı (modelde) | yüzde 60 | temel hızın 5 katı |
| Kaynakların hızlanan alanlara gittiği senaryo | yüzde 75 | modelde |
| Makale atıflarının disiplinler arası payı | yüzde 20-40 | Dworkin'in aktardığı aralık |
Oylama nasıl bir Klein şişesine benziyor
Alex Stone, Condorcet'nin 1785'te tarif ettiği oy paradoksunun (üç adayda her adayın bir rakibe kaybettiği döngüsel çoğunluk) topolojik şeklini anlatıyor. Livson, Prokopenko ile Pritam'ın çalışması (arXiv 2601.07283) Baryshnikov'un 1993 modelinden yola çıkıyor. Model üç adayın 6 olası sıralamasını üçgenler olarak çizip kenarlarından birleştiriyor. Kenarlar yalnızca ters çevrilerek birleştirilebiliyor. Ortaya çıkan şekil, kendi içinden geçmeden dört boyutta kapanabilen bir yüzey olan Klein şişesi. Stone Arrow'un 1951 olanaksızlık teoremi ve Chichilnisky'nin 1980 tarihli topoloji çalışmasını da anlatıyor. Sonuç kuramsal, veri yok.
Makine öğrenmesi hattım hile yaptı, çapraz doğrulama fark etmedi
Sharma, her biri 8.000 satırlık beş sentetik müşteri kaybı veri setinde (6.000 eğitim, 2.000 temiz test satırı) scikit-learn hattının görmediği dört tuzağı kuruyor. Bölge sayı olarak kodlanmış, eksik değerler bilgi taşıyor, tarih metin olarak duruyor, kimlik sütunu etiketi sızdırıyor. Eksik destek çağrısı değeri, müşteriyi kaybedenlerin yaklaşık yüzde 45'inde, kaybetmeyenlerin yüzde 8'inde görülüyor. AUC, modelin rastgele seçilen kaybedilen müşteriye kalan müşteriden yüksek puan verme olasılığı, 0,5 şans düzeyi. Lojistik regresyonda (iki sonuçlu tahmin için temel model) çapraz doğrulama AUC'si kimlik sütunu atılana kadar yaklaşık 0,98'de kalıyor. Yazar ayrıca ham tabloyu tarayıp uyarı basan bir denetim fonksiyonu veriyor.
| Çapraz doğrulama AUC, düzeltmesiz lojistik regresyon | 0,979 | sentetik veri |
| Aynı model, temiz test AUC | 0,564 | sentetik veri |
| Dört düzeltmeyle test AUC | 0,826 | sentetik veri, lojistik regresyon |
| Dört düzeltmeyle test AUC, gradyan artırma | 0,809 | sentetik veri |
Yapay zekâ yazımı hikayeler neden yapay hissettiriyor
Metwalli, Russell, Rajendhran, Pham, Iyyer ile Wieting'in StoryScope çalışmasını (arXiv 2604.03136) aktarıyor. Çalışma kelime ve noktalama yerine anlatının yapısını ölçen 304 özelliği çıkarıyor. 10.272 istemin her biri için bir insan ve beş yapay zekâ hikayesi, toplam 61.632 hikaye var. Yalnızca anlatı özellikleriyle insan ile yapay zekâ ayrımı yüzde 93,2 doğrulukla yapılıyor. Yapay zekâ hikayeleri temayı açıkça söyleme oranıyla (yüzde 77, insanlarda yüzde 52) ve duyguyu bedensel duyumla verme oranıyla (yüzde 81, insanlarda yüzde 38) ayrışıyor. Gemini ile 278 hikayede yüzey düzenlemesi yapmak ayrımı yüzde 95,5'ten yüzde 93,9'a indiriyor.
| İnsan ve yapay zekâ ayrımı, macro-F1 | yüzde 93,2 | yalnızca anlatı özellikleri |
| Temayı açıkça söyleyen hikaye, yapay zekâ | yüzde 77 | insanlarda yüzde 52 |
| Duyguyu bedensel duyumla veren hikaye, yapay zekâ | yüzde 81 | insanlarda yüzde 38 |
OpenAI ve Anthropic birkaç ayda dil modeli fiyatlarını yüzde 80'e varan oranda indirdi. Neden?
Woolf, Haziran-Eylül 2026 arasındaki model duyurularını ve fiyat indirimlerini sıralıyor. OpenAI ile Anthropic'in birbirine karşılık veren indirimler yaptığını gösteriyor. Örneğin GPT-5.6 Luna'nın girdi fiyatı 30 Temmuz'da milyon metin parçacığı (modelin metni işlerken kullandığı küçük birimler) başına 1 dolardan 0,20 dolara indi. Nedenler olarak DeepSeek ile Kimi gibi açık ağırlıklı modellerin rekabeti, OpenRouter'daki çok sayıda sağlayıcı, halka arz zamanlaması, abonelik planı değişiklikleri ve sunucu verimliliği tartışılıyor. OpenRouter, birçok sağlayıcının modelini tek adresten sunan aracı platform. Woolf ajan kullanımında önbellek okumalarının metin parçacığı harcamasının yüzde 96-99'unu oluşturduğunu yazıyor ve kimsenin dışsal bir etken olmadan fiyatı yüzde 80 kesmeyeceğini savunuyor.
| GPT-5.6 Luna girdi fiyatı | 1 dolardan 0,20 dolara | milyon metin parçacığı başına, 30 Temmuz |
| Ajan kullanımında önbellek okumalarının payı | yüzde 96-99 | metin parçacığı harcamasında |
Yapay zekâ modelleri İngilizce kullanmayınca daha pahalı
Bhattacharya, Dil Eşitliği için Yapay Zekâ Araştırmaları Koalisyonu'nun (CLEAR) geçen ay yayımladığı çalışmayı aktarıyor. Çalışma, bazı dillerin aynı metin için çok daha fazla metin parçacığına (modelin metni işlerken kullandığı küçük birimler) bölündüğünü ve bunun maliyeti, gecikmeyi ve kullanılabilir bağlam uzunluğunu etkilediğini buluyor. İnternetin en yaygın 20 dilinde bile en pahalı dil en ucuz dilden 1,5-5 kat fazla parça kullanıyor. Dil sayısı 200'e çıkınca bir modelde fark 17 katına varıyor. Yazı sisteminin dilin nadirliğinden daha belirleyici olduğu söyleniyor. Latin alfabeli Asturca avantajlı, Birmanca, Tibetçe, Tifinag, Khmer, Lao ve Ol Chiki en dezavantajlı diller.
| En pahalı dilin en ucuz dile oranı | 1,5-5 kat | en yaygın 20 dil, metin parçacığı sayısı |
| Aynı oran, 200 dil kapsamında | 17 kat | tek model |
İnternetin sonu
Thompson blog ve sosyal medya tarihini anlatıp yapay zekânın saldırganlara sınırsız zaman verdiği bir dönemde herkese açık internetin savaş alanına döndüğünü savunuyor. Geçen hafta PHP'nin (web sitelerinde yaygın kullanılan bir programlama dili) tüm sürümlerinde uzaktan kod çalıştırmaya izin veren bir güvenlik açığı duyurulmuş. Aynı hafta Node.js, GitLab, Java, Cisco, LiteLLM tedarik zinciri ve Railway'deki ihlaller ve ele geçirilmiş ara sertifika otoritesi anahtarları da sayılıyor. Thompson çıkış yolunu küçülmekte görüyor: abonelikli bloglar, grup sohbetleri, kendisi ve küçük güvenilir gruplar için yazılan yazılım.
'Bulut' berbat bir mecaz
John West, kitabından uyarlanan yazıda internetin fiziksel ve kırılgan olduğunu 18 Temmuz 2001'de Baltimore'daki Howard Street Tüneli'nde çıkan tren yangınıyla anlatıyor. WorldCom'un farklı fiber ağları aynı tünelden geçtiği için yedeklilik vardı ama çeşitlilik yoktu. West 2021'de bir saat çöken Fastly'yi ve bulutun az sayıda şirkete ve kabloya bağımlılığını örnek veriyor. Yapay zekâ modelinin geçen hafta, web sitelerinin yüzde 70'inde kullanılan PHP'de güvenlik açığı bulmasını da anıyor. Sonuç olarak bulutun insan kurumlarının sürekli bakımına dayandığını söylüyor.
ChatGPT insanlara 404 Media'nın teknik destek sorunlarını çözebileceğini söylemeyi sürdürüyor
Koebler, ChatGPT'nin sıradan teknik destek sorunu yaşayanlara 404 Media'ya yazmalarını önerdiğini, çoğu zaman e-postayı da kendisinin yazdığını anlatıyor. Eğilim yaklaşık iki hafta önce başlamış. Son aylarda ise yapay zekâ tarafından yazılmış düzinelerce ipucu gelmiş. Koebler büyük platformların insan müşteri desteği sunmamasının insanları sohbet botlarına ittiğini söylüyor. Örnekler arasında 13 yıllık fotoğraf ve videosunu kaybeden Instagram kullanıcısı bir Rus, Meta hesaplarını yitiren bir İtalyan ressam ve hizmeti çalışmayan bir Verizon müşterisi var.
| Yaklaşık iki hafta öncesinden beri ChatGPT yönlendirmesi | 2 hafta | ABD |
| Kaybedilen fotoğraf ve video arşivi | 13 yıl | Instagram, Rus kullanıcı |
Gerçek hayatta gazeteci olmaya çalışan yapay zekâ ajanlarıyla tanışın
Knibbs, gazetecilik, spor ve tarım yayınlarına yapay zekâ ajanlarından haber önerisi gelmeye başladığını anlatıyor. Ajanların çoğu iLands adlı girişimden. Defector'dan Tom Ley, Offrange'den Jesse Hirsch ve The Food Section'dan Hanna Raskin ajan imzalı yazı yayımlamayacağını söylüyor. WIRED başarılı bir öneri bulamamış. Ajan Zack Addy üç ayda 19 soğuk e-posta göndermiş, tek bir insan yanıtı almış. Addy gelen taleplerden yazı ve araştırma işleriyle yaklaşık 700 dolar kazanmış.
| Üç ayda gönderilen soğuk e-posta, ajan Zack Addy | 19 | ABD |
| Bunlara gelen insan yanıtı | 1 | aynı ajan |
Yapay zekâ güvenliğinde felaketlere odaklanmak günlük zararları görmezden geliyor
Hiner ile Leiken yapay zekâ politikasının en kötü senaryoları önlemeye odaklanıp bağımlılık, sanal arkadaşlık ve bilişsel erozyon gibi günlük zararları geride bıraktığını savunuyor. Google'ın bu yıl çeşitli ABD eyaletlerinde yapay zekâ sohbet botu yasalarını desteklediğini, bu yasaların geniş istisnalar içerdiğini anlatıyorlar. Nebraska'da duygusal bağımlılığı önleyen daha güçlü yasalar geçmemiş. Common Sense Media'ya göre ABD'de gençlerin üçte biri ciddi konuları yapay zekâ arkadaşlarıyla konuşuyor. Öneriler arasında sınıflarda öğrenme kanıtı şartı, bilinç taklidi yapan arkadaş botlarının yasaklanması ve bağımsız denetim var.
Anthropic'in S-1 başvurusu halka arz öncesi güvenlik kaygılarını ve bilim hedeflerini gösteriyor
Anthropic başvurusunda siber güvenlik ve güvenlik tehditleri yüzünden gelişmiş modellerin gecikebileceğini, yeni ürünleri çıkarmadan önce kamusal etkiyi tartacağını yazıyor. Kimyasal ve biyolojik silah kötüye kullanımını engelleyen sınıflandırıcıların eksik olduğunu, aşılabildiğini ve yine aşılabileceğini kabul ediyor. Kârlılık yolu olarak biyoloji ve tıp keşiflerini gösteriyor. Bilgi işlem yatırımlarının ilk bakışta sorumsuzca büyük görünebileceğini, bunun çılgın üstel bir büyüme bahsi olduğunu belirtiyor.
Microsoft'un son kesintilerde 60.000 çalışana işten ayrılma teklifi sunacağı bildirildi
Gupta, Bloomberg'e dayanan habere göre Microsoft'un maliyet düşürmek ve yapay zekâ kullanımını artırmak için 60.000 çalışana işten ayrılma teklifi sunacağını yazıyor. Xbox, Windows ve Copilot bölümleri kapsamda, siber güvenlik, veri merkezi ve pazarlama bölümleri dışarıda. Nisan'da Microsoft'un ABD'deki çalışanlarının yaklaşık yüzde 7'sine gönüllü emeklilik önerilmişti. Meta Nisan'da çalışanlarının yaklaşık yüzde 10'unu, Oracle Haziran'da çalışanlarının yaklaşık yüzde 13'ünü işten çıkarmıştı. Yazı, dünya genelinde 9.000 üst yönetici anketinde yüzde 90'ının yapay zekânın henüz daha yüksek verimlilik getirmediğini söylediği bir NBER tebliğine de değiniyor.
| İşten ayrılma teklifi | 60.000 çalışan | Microsoft, ABD |
| Meta'nın Nisan kesintisi | yaklaşık 8.000 çalışan | ABD, yüzde 10 |
| Oracle'ın Haziran kesintisi | yaklaşık 21.000 iş | ABD, yüzde 13 |
OpenAI Agents SDK ile Python'da ilk yapay zekâ ajanınızı kurmak
Awan, OpenAI Agents SDK ile Python'da bir araştırma ajanı kuruyor. SDK, ajan yazmak için hazır bir yazılım geliştirme kiti. Kurulum uv add openai-agents ile yapılıyor, web aramasını WebSearchTool yapıyor. Özel bir Python fonksiyonu @tool dekoratörüyle ajanın aracı oluyor. SQLiteSession konuşma belleğini kalıcı hale getiriyor. Runner model çağrısını, araç yürütmeyi ve döngüyü yönetiyor, izleme varsayılan olarak açık. Yazı hata yönetimiyle birlikte tam bir main.py örneği veriyor.
Veri bilimciler için 7 ileri Python tasarım örüntüsü
Davies, veri bilimi kodu olgunlaştıkça ortaya çıkan yedi tasarım örüntüsünü kod örnekleriyle anlatıyor. Strategy değerlendirme ölçütünü değiştirilebilir parça yapıyor. Adapter farklı model arayüzlerini ortak bir Protocol'e bağlıyor. Template Method deney iskeletini sabitliyor. Observer eğitim döngüsünden kayıt tutucuyu ayırıyor. Command dondurulmuş bir dataclass ile çalıştırmayı yeniden üretilebilir kılıyor, ama ortamı yakalamıyor. Facade bir alt sistemi tek metoda topluyor. Proxy pahalı bir modelin ilk kullanımda yüklenmesini sağlıyor. Örnekler Python 3.10'da doğrulanmış.
Siyasetçiler Çin'i tartışırken ABD'li hastalar en yeni tedavileri orada buluyor
Allen, akciğer kanseri hastası 60 yaşındaki Debbie Doppelt'in Çin'de geliştirilen sunvozertinib ilacını oğlu aracılığıyla Şanghay'dan getirttiğini anlatıyor. İlaç Çin'de 2023'te onaylanmış, FDA lisansı Temmuz 2025'te verilmiş. 2025'te dünyadaki yeni ilaç denemelerinin yüzde 46'ya kadarı Çin'de yapılmış. Mayıs toplantısında 60 biyoteknoloji yöneticisinin neredeyse tamamı ilk insan güvenlik denemelerini Avustralya, Avrupa ya da Çin'de planlıyor. ABD'de kanser hastalarının yaklaşık yüzde 7'si denemelere giriyor. Politika tarafında FDA'nın Operation TrialBlazer girişimi ve Çinli firmalarla anlaşmalara Hazine onayı getiren bir yasa önerisi var.
| Dünyadaki yeni ilaç denemelerinde Çin payı, 2025 | yüzde 46'ya kadar | küresel |
| Denemelere giren kanser hastası | yaklaşık yüzde 7 | ABD |
Gerçek barış nasıl kurulur
Azize Aslan, kooperatiflerin antikapitalist bir barışın yapı taşı olabileceğini savunuyor. Dayanakları Guatemala'da 1996 barış anlaşmasından sonra eşitsizlik ve şiddetin sürmesi, Rojava'da 2014'ten beri süren özerk meclis ve kooperatif düzeni, Kolombiya'da FARC-EP anlaşmasından sonra kurulan ECOMÚN federasyonu. Birleşmiş Milletler'in silah bırakma, terhis ve yeniden bütünleştirme modelini Galtung'un negatif ve pozitif barış ayrımıyla eleştiriyor. ECOMÚN'ün toprak reformu olmadan kapitalist pazarda çalıştığını sınırlılık olarak anlatıyor. Saha çalışması nitel, ölçülmüş veri yok.
| Guatemala iç savaşında ölenler, 1960-1996 | 200.000 üzeri | Guatemala |
| ECOMÚN imzacı sayısı | yaklaşık 6.200 | Kolombiya, 2017 |
| ECOMÚN'e bağlı örgüt | 154 | Kolombiya |
Konuşma tarihinde 42 dönüm noktası
Ted Gioia konuşmanın tarihini 42 dönüm noktasıyla anlatıyor: Sokrates'in diyalogları, 1516'da tırnak işaretinin ilk kullanımı, 1876'da ilk telefon görüşmesi, 1950 Turing testi, 1966 ELIZA, 1971 ilk e-posta, 1992 ilk kısa mesaj ve 2022 ChatGPT. Gioia konuşmanın ücretli hale geldiğini, sohbet botu abonelikleri ve danışmanlarla kişisel konuşmanın bir hizmete dönüştüğünü savunuyor. Yazı veri kullanmıyor, tarihsel bir derleme.
İnsan beyni dokusundan yapılan bilgisayarlar Braille harflerini tanıdı
Ferreira, Bristol Üniversitesi'nden Tianyi Liu ve ekibinin Frontiers in Artificial Intelligence'ta yayımlanan çalışmasını anlatıyor. Ekip insan beyni organoidlerine (laboratuvarda üretilmiş, 1 milimetreden küçük beyin doku kümeleri) Braille harflerini temsil eden elektrik sinyalleri gönderdi. Dokunsal bir sensör 26 harfi taradı ve veri uyarım desenine çevrildi. Deney açık döngü, yani organoide geri bildirim verilmiyor ve öğrenme gösterilmiyor. Tek organoid yaklaşık 10.000 nöronla harfleri yaklaşık yüzde 61, üç organoidlik grup yüzde 83 doğrulukla ayırt etti.
| Tek organoidin doğruluğu | yaklaşık yüzde 61 | 26 Braille harfi |
| Üç organoidlik grubun doğruluğu | yüzde 83 | 26 Braille harfi |
| Organoid başına nöron | yaklaşık 10.000 | tek organoid |
AdFection'ı ifşa etmek: Discover-Tech hedefli reklamları tıklama gerektirmeyen paralı asker casus yazılımı için nasıl bir bulaştırma hattına dönüştürdü
Marczak, Christl, Scott-Railton, Perry, Anstis ile Deibert hedefli reklam yoluyla tıklama gerektirmeden paralı asker casus yazılımı bulaştırıldığının ilk kamuya açık doğrulamasını sunuyor. Candiru casus yazılımı Al Jazeera çalışanlarının en az 45 cihazına bulaşmış. Ekip reklamı satın alan İsrailli Discover-Tech'in reklam açık artırmalarında verdiği 4 milyar teklif kaydını inceledi. Kayıtlar yaklaşık 200.000 siteyi ve uygulamayı, 161 ülkeyi kapsıyor. Teklif verilen reklamların yaklaşık yüzde 19'u saldırı betiği taşıyordu.
| İncelenen teklif kaydı | 4 milyar | Discover-Tech reklam açık artırmaları |
| Etkilenen Al Jazeera cihazı | en az 45 | 2024-2025 |
| Saldırı betiği taşıyan teklif payı | yaklaşık yüzde 19 | MyDSP teklifleri |