100 kayıt tarandı
Önce bunlar
Teknoloji sektörü dışında yapay zekânın getirisi görünmüyor
Slok, ABD'de yedi büyük teknoloji şirketini S&P 500'ün kalan 493 şirketiyle karşılaştırıyor. Çalışan başına gelir ve kâr marjı yedi büyük şirkette artıyor, kalan 493 şirkette yatay seyrediyor. Toplam faktör verimliliği (üretimin emek ve sermaye girdisiyle açıklanamayan kısmı) serisinde yapay zekânın verimliliği artırdığına dair bir iz görünmüyor. Girişim sermayesi destekli şirketler yapay zekâ modellerinde metin parçacığı (token) harcamasını artırırken olgun şirketler en yeni modeli istemiyor ve bu harcamayı büyüme kaynağı yerine marjı bastıran bir maliyet olarak görüyor. Slok, modeller ucuzladıkça bunun gelire ve marja dönüşüp dönüşmeyeceğini soruyor.
Sigortayı olaydan sonra almak
Hobart, 1980'deki MGM Grand otel yangınından sonra, olay gerçekleştikten sonra satın alınan sigortadan yola çıkıyor. Yangında 85 kişi ölmüş, MGM olaydan sonra 35 milyon dolar prim ödeyip 170 milyon dolarlık teminat satın almış. Ardından kredi temerrüt takaslarına, yani bir borçlunun ödeme yapamaması durumunda tazminat veren sözleşmelere geçiyor. JPMorgan'ın 1994'te Exxon kredisinin riskini müşteri ilişkisinden ayırmasını, takasların korunma ve spekülasyon için kullanımını ve konut balonundaki sentetik teminatlı borç senetlerini anlatıyor. Kredi temerrüt takası fiyatlarının kredi riski için yararlı ama gürültülü bir sinyal olduğunu, yapay zekâ altyapısı için yapılan borçlanma üzerinden tartışıyor.
| Yangında ölenler | 85 kişi | ABD, 1980 |
| Yangından sonra alınan teminat | 170 milyon dolar | MGM Grand |
| Ödenen prim | 35 milyon dolar | MGM Grand |
| Önceki sorumluluk teminatı | 30 milyon dolar | MGM Grand |
Paranın doğal hiyerarşisi
Mehrling 2012 tarihli bildirisinde parasal sistemin her katmanında bir hiyerarşi bulunduğunu savunuyor. Bir katmanda para sayılan şey, üst katmanda kredi sayılıyor. Altın, banknot, mevduat ve menkul kıymet örneğiyle bunu gösteriyor. Hiyerarşi genişleme dönemlerinde yassılaşıyor, daralma dönemlerinde dikleşiyor. Mehrling'e göre likidite aynı anda hem kıt hem esnek. Mehrling bankaları ve merkez bankasını alış ve satış fiyatı veren piyasa yapıcılar olarak ele alıyor, merkez bankası ise krizlerde hiyerarşinin tepesindeki konumundan yararlanıyor. Metin kavramsal, veri içermiyor, ABD'deki 2007-2009 ve Avrupa'daki 2011 krizlerini örnek alıyor.
Başa baş Senato yarışından önce Trump, bazı Kanada ürünlerinde tarifeleri değiştiriyor
Rappeport ile Swanson, ABD yönetiminin Kanada kaynaklı bazı tarım ve çiftlik girdilerini (oluklu kâğıt, soğutma ekipmanı, paketleme makineleri) yüzde 50'lik tarifeden muaf tuttuğunu aktarıyor. Tarifeler Temmuz'da konmuştu, muafiyet Maine'li Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins'in yürüttüğü lobi çalışmasının ardından geldi. Ağustos'ta 20 milyar dolardan fazla Kanada ihracatına tarife konmuş, Kanada da yüzlerce ABD ürününe misilleme yapmıştı.
| Kanada kaynaklı ürünlerde tarife | yüzde 50 | ABD, Temmuz'dan beri |
| Ağustos tarifelerinin kapsadığı Kanada ihracatı | 20 milyar dolardan fazla | ABD |
John Healey, bütçede yapay zekâdan Britanya'nın güvenliği için yararlanma sözü veriyor
Partington, Birleşik Krallık Maliye Bakanı John Healey'nin Çarşamba günkü bütçede yapay zekâ için yüz milyonlarca sterlin ayıracağını söylediğini aktarıyor. Plan şunları içeriyor: Yapay Zekâ Güvenlik Enstitüsü'ne kaynak, Edinburgh'da yapay zekâ çipi tasarımı, Manchester'da bir mükemmeliyet merkezi, yapay zekânın işlere etkisini izleyen yıllık bir fon ve bir biyogüvenlik laboratuvarı. Arka planda Brent petrol altı ayın en yüksek düzeyine çıkmış durumda, Barclays da işten çıkarma açıklamış.
| Biyogüvenlik laboratuvarı yatırımı | 300 milyon sterline kadar | Birleşik Krallık, kamu ve özel |
| Yapay zekânın işlere etkisini izleyen fon | yılda 10 milyon sterlin | Birleşik Krallık |
| Brent petrol | 117 doların üstü | altı ayın zirvesi |
| Barclays işten çıkarma | 5.000 | Birleşik Krallık |
İnsan dilindeki gizli bir yanlılık 70 yıllık bilime meydan okuyor
ABD'deki Vermont Üniversitesi'nden Dodds ile ekibi, bir kelimenin anlamının 1950'lerden beri kullanılan olumluluk, uyarılma ve baskınlık ölçütleriyle değil, güç, tehlike ve yapı boyutlarıyla daha iyi tanımlandığını bildiriyor. Ekip, 20.000'den fazla kelimenin kitap, haber, sosyal medya ve konuşma metinlerindeki milyarlarca kullanımını inceledi. Yeni üç boyut kelimeler arasındaki anlam farkının (varyansın) yüzde 90'ından fazlasını açıklıyor, eski çerçeve yaklaşık yüzde 72'sini. Dilde güvenlik sözcükleri tehlike sözcüklerinden daha sık geçiyor, olumluluk yanlılığı bu güvenlik yanlılığının tek boyuta indirgenmiş hali sayılıyor.
| Yeni çerçevenin açıkladığı anlam farkı | yüzde 90'dan fazla | ABD, 20.000'den fazla kelime |
| Eski çerçevenin açıkladığı anlam farkı | yaklaşık yüzde 72 | ABD, 20.000'den fazla kelime |
Her yerde ölüler: milyonlarca ölü, Amerikalıların anılarında yaşıyor
Verdery, ABD'de yaşayanların ölmüş yakın akrabalarının (büyükanne ve büyükbaba, ebeveyn, kardeş, eş, çocuk) sayısını demografik mikro-simülasyonla, yani yapay bir nüfusu kuşaklar boyunca doğum ve ölüm oranlarıyla yürüten bir modelle tahmin ediyor. Model yalnızca siyah ve beyaz Amerikalıları kapsıyor, yurt dışındaki akrabalar dışarıda kalıyor. Her ölü kişi, onu anan yaşayan akraba sayısı kadar sayılıyor.
| Yaşayan nüfus | yaklaşık 217 milyon | ABD, siyah ve beyaz |
| Ölü yakın akraba bağı | 755 milyon | ABD |
| 15 yaş altı çocuk başına ölü akraba | yaklaşık 21 | ABD |
| Ölümün üzerinden geçen ortalama süre | 25 yıl | ABD |
Siber güvenlik kayıpları neden daha kötü değil?
Saxe, çevrimiçi suç ekonomisinde çalışanları modelleyerek suçluların örgütlü dâhiler olmadığını savunuyor. Tahminine göre bu ekonomide yaklaşık 720.000 kişi çalışıyor ve yüzde 90'ı dolandırıcılık çağrı merkezlerinde. Gerçek bilgisayar korsanlarının sayısı yaklaşık 76.000, çoğu devletler için çalışıyor. Kalan birkaç bin suçlu korsanın çoğu fidye yazılımı alanında çalışıyor. Suç örgütleri, resmî ekonomideki ücretlerin düşük olduğu düşük ve orta gelirli ülkelerde kuruluyor. Cowen bu yazıya kendi sayfasında yer veriyor.
| Çevrimiçi suç ekonomisinde çalışan | yaklaşık 720.000 | dünya, Saxe tahmini |
| Dolandırıcılık çağrı merkezlerindeki pay | yüzde 90 | dünya, Saxe tahmini |
| Gerçek bilgisayar korsanı | yaklaşık 76.000 | dünya, Saxe tahmini |
PHP açıkları, yapay zekânın yazılım hatalarını nasıl daha istismar edilebilir kıldığını gösteriyor
Newman ile Burgess, güvenlik araştırmacılarının yapay zekâ araçlarıyla web yazılımı PHP'deki yıllardır var olan açıkları bulduğunu aktarıyor. Güvenlik şirketi Calif ilk keşfi Ağustos başında yaptı ve istismar kodunu yazdı, OpenAI ile Wiz aynı açıklara bağımsız olarak ulaştı. Bazı temel sorunlar 2024'te biliniyordu ama istismar edilemeyecek kadar karmaşık sayılmıştı. Cloudflare analizine göre açıkların duyurulmasından sonraki saatlerde milyonlarca istismar denemesi geldi, PHP Vakfı ise başarılı bir istismar görmedi. Uzmanlar yapay zekânın var olan dinamikleri büyüttüğünü, en gelişmiş saldırıların hâlâ insan uzmanlığı gerektirdiğini söylüyor.
| Microsoft'un Ekim güncellemesinde kapattığı açık | 1.453 | tek güncellemede rekor |
Yapay zekâ terörü de yalnızca terördür
Bogost, BM'nin, Birleşik Krallık hükümetinin, Middlebury ile Harvard Kennedy School araştırmacılarının yapay zekâ destekli terör uyarılarını 1990'lardan beri tekrarlanan "siber Pearl Harbor" söylemiyle karşılaştırıyor. Harvard çalışma belgesi, ilk büyük yapay zekâ destekli terör olayı için iki senaryo kuruyor: birkaç milyar dolarlık hasar bırakan bir siber saldırı ve 100'den fazla kişinin öldüğü bir biyolojik silah saldırısı. Bogost terörün tarih boyunca dinamit, araba bombası ve uçak gibi sivil teknolojileri kullandığını, yapay zekâ terörünün olası ama yeni olmadığını savunuyor.
| İkinci senaryoda biyolojik saldırıda ölü | 100'den fazla | ABD, Harvard senaryosu |
Yan kapıdaki veri merkezi: teknolojinin yeni Davut ile Calut savaşının cephesinde
Wall, Birleşik Krallık'ın Galler bölgesinde Newport ve Cardiff'te dev veri merkezlerine karşı yerel direnişi anlatıyor. Newport'ta Vantage kampüsü bir mahalleye güneş girmesini engelliyor. Cardiff'te park-et-bin (aktarma) otopark alanında 150 megavatlık, gaz türbinli bir veri merkezi planlanıyor ve Galler hükümeti başvuruyu askıya aldı. İngiltere'de şebekeye bağlanmayı bekleyen 315 dev veri merkezi toplam 73 gigavat istiyor, soğuk bir kış gününde İngiltere şebekesinin tipik zirve talebi ise 45 gigavat. ABD'de 500'den fazla ilçe ve belediye veri merkezlerine kalıcı ya da geçici yasak getirdi.
| Şebekeye bağlanmayı bekleyen dev veri merkezi | 315 | İngiltere |
| Bu merkezlerin toplam elektrik talebi | 73 gigavat | İngiltere |
| Soğuk kış gününde tipik zirve talebi | 45 gigavat | İngiltere |
| Cardiff planındaki merkezin talebi | 150 megavat | Galler |
| Veri merkezine yasak getiren ilçe ve belediye | 500'den fazla | ABD |
Yerel bir dil modeli ajanına güvenlik bariyerleri nasıl eklenir
Guo, basit bir müşteri destek programına çalışma anında devreye giren denetimler ekliyor. Program, yapay zekâ ajanı olarak yerelde çalışan Gemma 4 E4B modeliyle OpenAI Agents SDK (yazılım geliştirme kiti) ve Ollama üzerinden kurulmuş ve araçları çağırabiliyor. Dört denetim türü var: girdi, araç girdisi, araç çıktısı ve nihai çıktı. Örnekte araç çıktısı denetimi, arama aracının döndürdüğü kayıtlardan dâhili alanları (iade belirteci, dolandırıcılık risk puanı, dâhili vaka değerlendirmesi) model görmeden siliyor. Denetimsiz sürüm müşteriye hesabın tekrarlanan iade istismarı şüphesiyle işaretlendiğini söylüyor, denetimli sürüm söylemiyor. Yazı tek bir örnek çalıştırmaya dayanıyor ve veri seti kullanmıyor.
Python 3.15'in yeni bir profil çıkarıcısı var
Reid, programın zamanı nerede harcadığını ölçen Python 3.15 modülü profiling.sampling'i (Tachyon) deniyor. Modül çalışan bir sürece yeniden başlatmadan bağlanıyor. İşlemci süresini bekleme süresinden, GIL'i (yorumlayıcının aynı anda tek iş parçacığına izin veren kilit) tutan kodu yerel eklenti kodundan ayırıyor, alev grafiği ve ısı haritası üretiyor. Kesin çağrı sayısı veren profiling.tracing (cProfile) kalıyor, saf Python yazılmış eski profile modülü ise 3.17'de silinecek. Reid tek iş parçacıklı bir HTTP sunucusunda 20 saniyede 20.000 örnek topluyor, işlemci modunda calculate_score işlevi sıcak nokta puanında yüzde 94 ile ilk sırada çıkıyor.
| Örnekleme çalıştırması | 20.000 örnek | 20 saniye |
| calculate_score işlevinin sıcak nokta puanı | yüzde 94 | işlemci modu |
Viktoryalılara karşı
Fox, Works in Progress dergisinde yayımlanan Samuel Hughes'un Viktorya seçkinleri üzerine yazısına yanıt veriyor. Hughes'un seçkinleri dar tanımladığını ve Cambridge'in matematik ve fen kayıtlarını yanlış okuduğunu savunuyor. Haziran 1905'te Cambridge onur sınavlarına giren 647 adayın 237'si fen ve mühendislik dallarındaydı. Fox, Britanya'nın başarısını Jorjyen dönem yenilikçilerine ve seçkin olmayanlara bağlıyor, Viktorya seçkinini Hindistan, İrlanda ve Afrika'daki aşırı genişlemeden sorumlu tutuyor.
| Haziran 1905 Cambridge onur sınavı adayı | 647 | Birleşik Krallık |
| Bunlardan fen ve mühendislik adayı | 237 | yüzde 36,6 |
Özgün hayalet avcıları: Hayaletleri inceleyen 17. yüzyıl bilim insanları
İngiltere'de 17. yüzyılda Royal Society (İngiliz bilim akademisi) üyeleri hayalet ve cadı iddialarını sistematik biçimde inceledi. Joseph Glanvill vakaları derleyip hayaletlerin varlığını kanıtlamaya çalıştı (Saducismus Triumphatus, 1681). John Aubrey ise Wiltshire doğa tarihi adlı eserinde bir papazın 1671 dolaylarında gördüğü hayaleti, atın korkusunu kanıt sayarak kaydetti, sahtekârlık vakalarını da not etti. Yazıya göre Aubrey doğal ve doğaüstü olaylara aynı ampirik yöntemi uyguladı.
James Webb Teleskobu'nun 'küçük kırmızı noktaları' üzerindeki dev tartışmanın içyüzü
Wood, Webb teleskobunun gördüğü "küçük kırmızı noktalar"ın doğasını anlatıyor. Noktalar önce uzak galaksi, sonra süper kütleli kara delik sanıldı. 2025 baharında de Graaff ile Naidu'nun ekipleri, iki noktanın ışık tayfında keskin bir kırılma gösterdiğini ve hidrojen kozasına sarılı birer "kara delik yıldızı" olabileceklerini önerdi. Maiolino bunların standart kara delikler olduğunu, kırmızılığın bakış doğrultusundan (gözlem açısından) geldiğini savunuyor. Kocevski'nin Ağustos'taki sayımında noktalar evren 2-3 milyar yaşına yaklaşırken azalıyor.
NASA'nın Bennu asteroidine ait örnekler 4,5 milyar yıllık bir sırrı ortaya koyuyor
İsviçre'deki ETH Zürih'ten Schönbächler ile ekibi, Bennu örneklerinde demir, titanyum ve krom izotoplarını, yani aynı elementin farklı kütleli atomlarını ölçtü. Bennu, Ryugu ve CI türü karbonlu göktaşlarının izotop parmak izi birbirine benziyor ve diğer cisimlerden ayrılıyor. Ekip malzemenin su-buz çizgisi (suyun buz olarak donabildiği sınır) yakınında iç ve dış Güneş Sistemi tozunun karışımıyla oluştuğunu öneriyor, Jüpiter büyük parçacıkların geçişini sınırlayarak ince tozun karışmasını sağlamış.
| Dünya'ya dönen örnek kütlesi | yaklaşık 120 gram | ABD, 23 Eylül 2023 |
'Sentetik ikiz': Avustralya milli takımından Cristian Volpato, yapay zekâ kopyasını lisanslayan en yeni futbolcu
Belot ile Snape, Avustralya milli futbolcusu Cristian Volpato'nun Eylül ortasında Kaliforniya merkezli Callandor ile yapay zekâ için benzerliğini, sesini, biyometrik profilini ve performans verisini özel olarak lisanslayan bir anlaşma yaptığını aktarıyor. Şirket marka anlaşmaları bulacak ve gelirden pay alacak. Neymar Haziran'da benzer bir lisansı Çinli bir platforma verdi. Hukukçu Jonathan Harlen telif hakkının yapay zekâ üretimlerini kapsamadığını, başkasının adını kullanarak yapılan haksız ticari faaliyete karşı korumanın (passing off) ise ekonomik zarar kanıtı istediğini söylüyor. Futbolcu sözleşmelerinde yapay zekâ maddesi yok.