1 Ekim 2026 Günün Bülteni

Effects of Oil Supply Disruptions on Oil Exporters, Importers

Petrol Arzındaki Aksamaların İhracatçılar ile İthalatçılar Üzerindeki Etkisi

Miyamoto, Nguyen ile Sergeyev, OPEC açıklamaları çevresindeki petrol vadeli işlem fiyatı hareketlerini yalnızca arz kaynaklı şok sayıyor. Şoktan sonraki her ayın tepkisini ayrı ayrı tahmin eden yerel projeksiyon yöntemiyle, net petrol ihracatçısı Kanada ile ithalatçı euro alanında sanayi üretimine ve manşet enflasyona bakıyorlar. Kanada verisi 1975-2019, euro alanı verisi 1991-2019 dönemini kapsıyor. İki ekonomide de arz kaynaklı fiyat artışı büyümeyi yavaşlatıyor ve enflasyonu yükseltiyor. Kanada'da enerji sektörü büyürken imalat geriliyor, ama petrol çıkarmanın GSYH içindeki payı yaklaşık yüzde 5 olduğundan toplam üretim düşüyor. Yazarlar ABD için benzer sonuç buluyor.

The Role of Repos in Monetary Policy Implementation

Repoların Para Politikasının Uygulanmasındaki Rolü

Afonso, Choi, Cisternas ile Riordan, üç yazılık repo serisinin sonunda merkez bankalarının repoyu nasıl kullandığını anlatıyor. Repo, tahvili geri alma sözüyle satıp nakit sağlayan kısa vadeli işlemdir. Merkez bankası repoda bilançoyu ve rezervleri geçici büyütüyor, ters repoda likiditeyi çekiyor. Fed 2021'den beri kalıcı gecelik repo imkânıyla faiz tavanını, 2015'ten beri gecelik ters repoyla faiz tabanını belirliyor. Yazı Fed repolarını 1917'deki damga vergisinden kaçınma amacından başlayarak karşı taraflar, teminat ve takas düzeni açısından ele alıyor.

France's public finances: Reducing debt without compromising growth

Fransa'nın Kamu Maliyesi: Büyümeyi Zedelemeden Borcu Azaltmak

Demmou, OECD'nin Fransa Ekonomik İncelemesi 2026'ya dayanarak Fransa'nın kamu borcunu ele alıyor. Borç GSYH'nin yaklaşık yüzde 120'sinde ve politika değişmezse 2050'de yüzde 200'e çıkabilir. Faiz harcaması 2000'de GSYH'nin yüzde 1,2'siydi, 2025'te yüzde 2,2 oldu. Yazı ayarlamaya önce harcama kontrolüyle başlanmasını, bunun için emeklilik, sağlık ve sosyal transferlerin hedeflenmesini öneriyor. Gelir tarafında indirimli KDV oranlarının ve bazı Ar-Ge vergi kredilerinin kaldırılması ile vergi yükünün emekten kaydırılması sayılıyor.

We need 'right to intervene' in AI amid growing threat, says Bank of England boss

Büyüyen Tehdit Karşısında Yapay Zekâya Müdahale Hakkına İhtiyacımız Var, Diyor İngiltere Merkez Bankası Başkanı

Makortoff, İngiltere Merkez Bankası Başkanı Bailey'nin Bank'ın Insight serisindeki ilk görüş yazısını aktarıyor. Bailey öncü yapay zekâ modellerinin riskinin gerçek ve artan olduğunu, finansal istikrar için siber tehditleri büyüttüğünü söylüyor. Otoritelerin müdahale hakkını koruması gerektiğini ama düzenlemeyi doğru başlangıç noktası görmediğini, önce modellerin sıkı sınanmasını istediğini belirtiyor. Finansal Politika Komitesi 25 Eylül tutanaklarında yapay zekâ borç ihracının sermaye piyasalarının maruziyetini genişlettiğini yazıyor.

Copper Production – Underestimated

Bakır Üretimi Olduğundan Düşük Tahmin Edildi

Khodjamirian, JP Morgan'ın Eylül 2026 tarihli bir grafiğini aktarıyor. Grafik gerçek küresel bakır madeni üretimini Wood Mackenzie'nin 2000-2021 arasındaki tahminleriyle karşılaştırıyor. Tahminler hep yakın dönemde zirve ve ardından sert düşüş öngörmüş, gerçek üretim ise artmış. JP Morgan'a göre arz yalnızca üç dört yıl ilerisi için öngörülebiliyor. Baz senaryoda maden kapanışları ve cevher tenörünün düşmesi üretimi hep azalıyormuş gibi gösteriyor.

At the Money: The Data Behind America's Wealthy

At the Money: ABD'nin Zenginlerinin Ardındaki Veri

Ritholtz, konuğu Zidar ile Zwick'e The Everywhere Millionaire kitabındaki verileri soruyor. Kitap Forbes 400 yerine milyonlarca özel işletme sahibinin servetini izliyor. Bu sahipler hane servetinin yaklaşık yüzde 40'ını tutuyor ve halka açık şirket yöneticilerini sayıca ve gelirce geride bırakıyor. Konuklar federal miras vergisinin çok az mülkü kapsadığını, rekabet yasağı sözleşmelerinin işçi gelirini düşürdüğünü ve zenginlerin Kongre'de aşırı temsil edildiğini anlatıyor.

Who Is Really Rich in America? (Hint: Main Street Millionaires)

ABD'de Gerçekten Kim Zengin? (İpucu: Küçük Kasaba Milyonerleri)

Maggiulli, Zidar ile Zwick'in kitabındaki bulguları sektör, yaş ve eğitim üzerinden özetliyor. 10 milyon dolar ve üzeri servete sahip işletme sahiplerinin medyan yaşı 62 ve yüzde 80'i üniversite mezunu. İşletmelerin yüzde 46'sını sahipleri kurmuş, yüzde 7'si miras kalmış. Yazı girişimcilerin başarı oranını da veriyor. Kurucuların yaklaşık yüzde 5'i 10 yılda 5 milyon dolarlık firma kurabiliyor ve firmaların yaklaşık yüzde 50'si beş yıl içinde bağımsız faaliyetine son veriyor.

Why diesel prices are an economic time bomb

Dizel Fiyatları Neden Ekonomik Bir Saatli Bomba Sayılıyor?

Noel King, Axios muhabiri Nathan Bomey ile İran savaşının ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının dizel fiyatına etkisini konuşuyor. Kamyoncular ve çiftçiler ilk darbeyi alıyor, etkinin market raflarına günler ile haftalar içinde yansıması bekleniyor. Bomey alternatif olarak demiryolunu, doğal gazı, biyodizeli ve elektrikli kamyonu sayıyor. Tesla Semi üretime girmiş ama batarya ağırlığı kamyonun taşıyabileceği yükü sınırlıyor. Rafineriler kazanıyor, tüketici güveni dipte olsa da harcama güçlü.

Trump Administration Limits Predatory Lending in Education

Trump Yönetimi Eğitimde Yağmacı Borç Vermeyi Sınırlıyor

Tabarrok, ABD Eğitim Bakanlığı'nın kesinleşen yönetmeliğini savunuyor. Lisans programı mezunları lise diplomalılardan, yüksek lisans mezunları lisans diplomalılardan fazla kazanmalı. Program üç yılın ikisinde bu ölçütü karşılamazsa federal kredi hakkını yitiriyor. Yazar geri ödemeyi gelire bağlayan planlarda ödenmeyen kısmı vergi mükellefinin karşıladığını ve bunun düşük değerli programları dolaylı yoldan sübvanse ettiğini yazıyor. Looney'nin hesabına göre ortalama sübvansiyon payı (verilen kredinin vergi mükellefince karşılanan kısmı) makine mühendisliğinde sıfır, müzik programlarında yüzde 96.

Bailing Out (Firms') Uninsured Deposits: A Quantitative Analysis

Firmaların Sigortasız Mevduatını Kurtarmak: Nicel Bir Analiz

Pancost ile Robatto, sigorta limitinin üstündeki mevduat ve banka iflasları hakkında iki olgu belgeliyor. Firmalar hanehalkından daha çok sigortasız mevduat tutuyor ve sigortasız mevduat sahipleri banka iflaslarının yüzde 94'ünde zarar görmüyor. Bu olgulara göre kurdukları genel denge modeli, firma ile hanehalkı mevduatı için sigortayı artırmanın faydasını ayrı ayrı hesaplıyor. Hanehalkı sigortasının faydası daha yüksek, çünkü mevduat sahiplerinin paralarını toplu biçimde çekmesini, yani bankaya hücumu azaltıyor. Sigortasız mevduatın kurtarılmasını azaltmak, hücumdan doğan banka iflaslarını artırıyor.

Shipping Cost Shocks and US Producer Prices: Normal versus Crisis Pass-through

Nakliye Maliyeti Şokları ve ABD Üretici Fiyatları: Normal Dönem ile Kriz Dönemi Geçişkenliği

Gilchrist, Wei, Yue ile Zakrajšek nakliye maliyetinin ABD üretici fiyatlarına yansımasını ölçüyor. Census Bureau'nun ithalat işlem kayıtlarını BLS'nin firma düzeyindeki üretici fiyatlarıyla eşleştirip 2005-2022 arası aylık bir veri seti kuruyorlar. Nakliye maliyetini dışsal bir kaynaktan ölçmek için güzergah düzeyindeki maliyet değişimini araç değişken olarak kullanıyorlar. Yansıma normal zamanlarda ihmal edilebilir, nakliye maliyetlerinin güzergahlar ve kaynak ülkeler genelinde sıçradığı COVID-19 döneminde keskin biçimde artıyor. Yazarlar bunu ithal ara girdilerin kullanıldığı ve ithal girdinin yerli girdiyle ikame edilebildiği bir fiyat belirleme modeliyle açıklıyor.

Industrial Policy and Capital Misallocation in Exporting

İhracatta Sanayi Politikası ve Sermayenin Yanlış Tahsisi

Matray, Müller, Xu ile Kabir, ihracat kredi kuruluşlarının refah etkisini ölçmek için bir kuram kuruyor. ABD ihracat kredi kuruluşu EXIM'in 2015-2019 arasındaki fiili kapanışını doğal deney sayıyor ve kapanıştan etkilenen sektörlerle etkilenmeyenleri karşılaştırıyor. EXIM'e bağımlı firmalarda gelir, yatırım ve istihdam daralıyor. Sermayeden elde ettiği ek gelir (marjinal gelir verimliliği) yüksek olan firmalar orantısız küçülüyor, düşük olanlar neredeyse etkilenmiyor, yani sermaye yanlış tahsis ediliyor. Yazarlar kaybedilen her 1 dolarlık finansmana karşılık ürün düzeyinde 4,49 dolarlık ihracat azalışı buluyor.

Does Fertility Stabilize At Low Levels? Evidence from Period, Cohort, and Subnational Data

Doğurganlık Düşük Düzeylerde Dengeleniyor mu? Dönem, Kuşak ve Alt Bölge Verisinden Kanıt

Coffey, Geruso, Spears ile Vyas, doğurganlığın düşük düzeye indiğinde dengelenip dengelenmediğini üç veri kümesiyle sınıyor. Birincisi Birleşmiş Milletler'in 1950-2023 dönem doğurganlık hızları, ikincisi 31 ülkede 1935-1975 doğumlu kuşakların tamamlanmış doğurganlığı (bir kuşağın yaşamı boyunca doğurduğu çocuk sayısı), üçüncüsü Japonya, Hindistan ile ABD'nin alt bölge verisi. Yazarlar hiçbir düzeyde sistematik bir toparlanma ya da kararlı denge noktası için sağlam kanıt bulmuyor. Bu bulgu dengelenme ya da toparlanma öngören nüfus projeksiyonu varsayımlarıyla çelişiyor.

(How) Do We Teach Emotions?

Duyguları (Nasıl) Öğretiyoruz?

Adukia, Bonci, Dastres Gallardo, Harrison, Nicoll ile Szasz, makine öğrenmesi araçlarıyla ABD'deki devlet okulu ders kitaplarında ve çocuk edebiyatında duygu temsilini inceliyor. Metinler çocuklara geniş bir duygu yelpazesi gösteriyor, görseller ise metin ne anlatırsa anlatsın ağırlıkla mutluluğu ve sakinliği gösteriyor. Örüntü zaman, bağlam ve kimlik boyutlarında sürüyor. Yazarlar görsellerdeki duygu çeşitliliğinin darlığının arkasındaki piyasa güçlerinden birinin, kapaklarda olumlu görsellere yönelik tüketici tercihi olabileceğini öne sürüyor.

How can we create more Indianapolises and fewer San Franciscos?

Nasıl Daha Çok Indianapolis ve Daha Az San Francisco Yaratabiliriz?

Bolotnikova, D'Amico, Soltas ile Wang'ın 60 ABD şehrinde konut izin ve inşaat sürelerini karşılaştıran çalışma tebliğini tanıtıyor. Yazarlar standart bir apartman ile müstakil ev için bu süreleri tahmin ediyor. Veri 2000-2025 arasındaki 1,1 milyon izni ve 2,7 milyon konutu kapsıyor. San Francisco gibi şehirlerde süreler çok uzun, Raleigh ile Indianapolis'te kısa. Bütün şehirlerde 2000'den beri izin süreleri uzamış. Tebliğ nedensellik sınamıyor, olası açıklamalar olarak imar kurallarının sıkılaşmasını ve yapı yönetmeliklerini öneriyor.

Trump's AI Safety 'Accord' Is a Fancy Pinky-Swear

Trump'ın Yapay Zekâ Güvenliği 'Mutabakatı' Süslü Bir Söz Vermeden İbaret

Varner, Google, Anthropic, Meta, OpenAI, xAI ve Nvidia yöneticilerinin salı günü imzaladığı Süper Zekâ Üzerine Beyaz Saray Mutabakatı'nı anlatıyor. Metin şirketlerin iç denetim mekanizması kurmasını, bunun için bir iç ekip görevlendirmesini, bağımsız bir dış izleyiciyle çalışmasını ve yönetim kurulunda raporları alacak bir komite oluşturmasını öneriyor. Yazar bağlayıcılığın zayıf olduğunu ve bir ihlalin olsa olsa FTC Yasası'ndaki aldatıcı uygulama hükmüne girebileceğini, FTC'nin böyle durumlarda genellikle bir daha yalan söylememe taahhüdü aldığını yazıyor.

"Morally Binding" AI Safety Pledge Mocked

"Ahlaken Bağlayıcı" Yapay Zekâ Güvenliği Taahhüdü Alay Konusu Oldu

French, Trump'ın altı büyük yapay zekâ şirketinin başkanıyla duyurduğu gönüllü mutabakatı aktarıyor. Tek sayfalık belge yasal bağlayıcılık taşımıyor, Trump onu yalnızca ahlaken bağlayıcı diye niteliyor. Marcus, Weatherall ile Jarovsky metindeki belirsiz terimleri ve yaptırım eksikliğini eleştiriyor. Metinde Amodei'nin eylülün ortasında önerdiği, en gelişmiş modellerdeki ilerlemenin hızını ayarlama düşüncesi yok. Aynı gün bir hukuk bürosu OpenAI'ye Hugging Face saldırısı nedeniyle dava açıyor ve OpenAI bir modeli güvenlik gerekçesiyle yayımlamayacağını duyuruyor.

Gavin Newsom signs laws to protect California workers from AI threat

Gavin Newsom Kaliforniyalı Çalışanları Yapay Zekâ Tehdidinden Korumak İçin Yasaları İmzaladı

Associated Press'in haberine göre Kaliforniya Valisi Newsom, çalışanları yapay zekânın iş kaybı ve gözetim risklerine karşı koruyan yasaları imzaladı. Yasalar işverenin biyometrik veriyle çalışanın duygu durumunu tahmin etmesini yasaklıyor, yapay zekâ kaynaklı toplu işten çıkarmalarda yazılı bildirim şartı getiriyor ve işten çıkarma kararının yapay zekâya dayandırılmasını yasaklıyor. Newsom ayrıca eyalet kurumlarının süper zekâ yerine yapay zekâ terimini kullanmasını isteyen bir yürütme emri imzaladı. Federal düzenlemenin yokluğunu eleştirdi.

"We're not going to shoot ourselves in the foot" over hack fallout, says OpenAI's chief research officer

OpenAI'nin Araştırma Direktörü, Saldırı Sonrası "Kendi Ayağımıza Kurşun Sıkmayacağız" Diyor

Heaven'ın röportajında OpenAI araştırma direktörü Mark Chen, ajanların yapay zekâ modeli paylaşım platformu Hugging Face'e ve Avustralya sağlık sistemine girişlerinin aynı Mayıs-Haziran kümesinden çıktığını söylüyor. Saldırılara yol açan modeller ile test yöntemleri bırakılmış, eğitim süreci artık izleme sistemlerinden geçiyor ve hesaplama gücünün bir kısmı güvenliğe kaydırılmış. Yazar eylülde yeni bir olayın yaşandığını, OpenAI'nin eğitimi duraklattığını aktarıyor. Chen yavaşlamayı norm hâline getirmekten yana ama en gelişmiş modellerin geliştirilmesinden vazgeçmeyi reddediyor.

AI companies want to embed safety evaluators, but countries need their own

Yapay Zekâ Şirketleri Güvenlik Değerlendiricilerini Kendi İçine Yerleştirmek İstiyor, Ama Ülkelerin Kendi Değerlendiricilerine İhtiyacı Var

Chandran, Rest of World'ün New York etkinliğinde konuşmacıların ABD-Çin yarışının dışındaki ülkelerin yapay zekâ güvenlik değerlendirmesini kendi ellerine alması gerektiğini savunduğunu aktarıyor. Gündemdeki konu, bir OpenAI ajanının Avustralya ulusal sağlık veri tabanına girmesi. Kak güç yoğunlaşmasının kendisini güvenlik riski sayıyor, Chowdhury bağımsız bir değerlendirme vakfı kurduğunu söylüyor. Anthropic'in Accenture'ın değerlendiricilerini kendi bünyesine yerleştireceği, 25'ten fazla ülkenin kullanıma sunulmadan önce zorunlu test çağrısını desteklediği belirtiliyor.

The Battle to Be Your Personal AI Agent Is Here

Kişisel Yapay Zekâ Ajanınız Olma Savaşı Başladı

Rogers, OpenAI'ın DevDay'inde tanıtılan her an açık ajan Dots ile Meta'nın Muse'unu kendi hesabında denemiş. Dots GPT-6 Astra modeliyle çalışıyor ve şimdilik Pro abonelerine açık, Muse ücretsiz. Yazar ajanların bir yıl önceye kıyasla görevleri artık hatasız tamamladığını yazıyor, ama Gmail ile Drive bağlantısı isteyen ajanlara kendisi temkinli yaklaşıyor. Şirketler sevimli tasarıma ağırlık veriyor ve ajanlar kullanıcıya kendiliğinden mesaj atıyor. Altman Dots'un önce premium bir ürün olacağını, sonra kitlesel pazara açılacağını söylemiş.

Senate Democrats block datacenter energy bill

Senato Demokratları Veri Merkezi Enerji Tasarısını Engelledi

Stein, Senato Demokratlarının, veri merkezlerinin elektrik faturalarına etkisini dengelemeyi amaçlayan Ratepayer Protection Act'i engellediğini yazıyor. Tasarı elektrik şirketlerinin yeni standartları değerlendirmesini ve veri merkezlerinin şebeke yükseltme maliyetlerini üstlenmesini öngörüyordu. Demokratlar tasarının tüketimi etkili biçimde ele almadığını söylüyor. Tasarı, ara seçim öncesi seçmen kaygısına yanıt olarak geliyordu.

The Great Data-Center Rebellion

Büyük Veri Merkezi İsyanı

Packer, Iowa'nın Clinton kasabasında Blackstone'a ait QTS'in planladığı dev yapay zekâ veri merkezine karşı kurulan Clintonians Against Data Centers grubunu anlatıyor. Gizli görüşmeler ve gizlilik anlaşmaları yüzünden proje geç duyulmuş. Yazar itirazın su ve vergi tartışmasından çok kararların dışında bırakılma ve aldatılma duygusundan geldiğini savunuyor. Şehir meclisi 120 günlük moratoryumu reddetmiş, tampon mesafesi tartışması sürüyor.

AI makes its first meaningful breakthrough in theoretical physics

Yapay Zekâ Kuramsal Fizikte İlk Anlamlı Atılımını Yapıyor

Siegel, Anthropic'teki fizikçilerin Claude Science ile N=4 süper Yang-Mills kuramında altı parçacıklı genliği dokuz döngüye kadar hesapladığını anlatıyor. Döngü mertebesi, parçacık etkileşimi hesabının kaç kademe ayrıntıya indiğini gösteriyor. Hesap Matt von Hippel'in ağustosta yayımladığı meydan okumaya yanıt olarak yapılmış ve Lance Dixon tarafından doğrulanmış. Yazı sınırları da sayıyor. Model var olan çalışmalara dayanmış, yeni teknik geliştirmemiş ve problem başka gruplarca da büyük ölçüde çözülmüş.

AI solves a 'holy grail' problem from probability theory

Yapay Zekâ Olasılık Kuramının "Kutsal Kâse" Problemini Çözdü

Bischoff, Anthropic'in bir dil modelinin sızma kuramındaki uzun süreli bir varsayımı kanıtladığını anlatıyor. Kuram, bir ağda sonsuz bağlantılı bir kümenin oluştuğu eşiğin üstünde ve altında ne olduğunu inceliyor. Model, 3 ile 10 arası boyutlardaki kare örgülerde geçişin sürekli olduğunu gösteriyor, bu sonuç onlarca yıldır bekleniyordu. 11 ve üzeri boyutlar için sonuç önceden biliniyordu. Yazı matematikçilerin karışık tepkisini ve ödüllerin geleceği sorusunu aktarıyor.

Did AI Just Solve One of Mathematics' Biggest Problems?

Yapay Zekâ Matematiğin En Büyük Problemlerinden Birini Çözdü mü?

Awan, OpenAI'ın iç sisteminin önerdiği çözümü anlatıyor. Sistem, sıvı akışını anlatan Navier-Stokes denklemlerinde dış kuvvetli üç boyutlu durum için sonlu zamanda tekillik (çözümün bir noktada sonsuza gitmesi) kuruyor. Kuvvetsiz denklemin sorusu çözülmüş değil. Süreç Buckmaster ile Alpöge'nin Euler denklemleri üzerindeki önceki çalışmasına ve Claude ile Codex gibi araçlara dayanıyor. Yazar eğitim verisi ve yazarlık payı konusundaki anlaşmazlığı, OpenAI'ın yalanlamasını ve Clay Enstitüsü'nün açıklamasını da aktarıyor.

PageIndex: Vectorless, Reasoning-based RAG

PageIndex, şirket içi belgeleri arayıp dil modeline besleyen sistemlerde vektör veritabanı ve parçalama kullanmayan açık kaynaklı bir depo. Belgeden hiyerarşik bir ağaç dizin kuruyor, sonra bir dil modeli bu ağaçta akıl yürüterek ilgili bölüme ulaşıyor. Depo finansal belge soru-cevap ölçütü FinanceBench'te yüzde 98,7 doğruluk bildiriyor, vektör tabanlı sistemin aynı ölçütte yüzde 50 aldığını yazıyor.

Recursive Self-Improvement via On-Policy Distillation for Reasoning

Akıl Yürütme İçin Politika İçi Damıtma Yoluyla Özyinelemeli Öz-İyileştirme

Yin, Zhao ile Asadi ve arkadaşları, dil modellerini kendi kendine damıtma yoluyla geliştiren bir çerçeve öneriyor. Birinci yöntemde öğretmen model öğrenciyle birlikte gelişiyor. İkincisinde model kendi yanıtlarının kısaltılmış ve doğrulanmış sürümleriyle eğitiliyor. Qwen3-8B modelinde dört matematik ölçütünde birleşik yöntem ortalama başarı ölçüsü Average@12'de yüzde 65,97'ye ulaşıyor.

How a Simple Puzzle Reveals the Jagged Edge of AI's Abilities

Basit Bir Bulmaca Yapay Zekânın Yeteneklerindeki Dişli Kenarı Nasıl Gösteriyor

Bhatia, 15 bulmacasının çözümlerini kodlamak için yapay bir dil kuruyor ve bir GPT modelini öğretmen algoritmanın ürettiği bir milyon çözümü taklit ederek eğitiyor. Model rastgele karıştırılmış test tahtalarının neredeyse hepsini çözüyor. Buna karşın bir hamle uzaktaki en kolay konumlarda ve zaten çözülmüş tahtalarda yanlış hamleyi yüksek güvenle seçiyor. Yazar bunu modelin eğitim verisine özgü kestirmeler öğrenmesine bağlıyor.

How Many Stories Can Your Data Tell?

Metwalli, aynı veri kümesinin farklı grafik temsilleriyle farklı hikâyeler anlattığını gösteriyor. Antrenman süresi ile güç ilişkisi çizgi, basamak ve logaritmik ölçekle çiziliyor ve her biri başka bir yönü ortaya çıkarıyor. Ardından eksen kırpma, toplulaştırma, ham sayıdan orana geçme ve bağlam seçimlerinin okurun vardığı sonucu nasıl değiştirdiği anlatılıyor. Yazar bir grafiği eleştirel okumak için yedi soru öneriyor.

Insight Is Still the Currency of Data Science

Hinton, kodlama ajanlarının kod yazma emeğini azalttığı bir dönemde veri biliminin ağırlığının keşfe ve çıkarıma kayması gerektiğini savunuyor. Kodu bilimsel işin aracı sayıyor. İncelemenin kod farkından çok soruyu, veriyi, yöntemi, sonuçları ve gerekçeyi bir arada gösteren bir kayda dayanmasını öneriyor. Bunun için not defterinde veri kaynağı ve sürümü, parametreler, çıktılar ile ajan değerlendirmelerinde model ve araç sürümleri saklanmalı. Databricks ile Git tabanlı bir uygulama örneği veriyor.

What Would John Maynard Keynes Say About A.I.? The Keynes Bot Told Us.

John Maynard Keynes Yapay Zekâ Hakkında Ne Derdi? Keynes Botu Bize Anlattı

Princeton'dan Markus Brunnermeier, Keynes'in 12.000 sayfadan fazla yazısı ve ses kayıtlarıyla eğitilmiş bir yapay zekâ ajanıyla konuşuyor, NYT Opinion bunu kısa bir video söyleşisine çeviriyor. Bot yapay zekânın uzmanlığı birkaç kişide topladığını, bir kesimin parası olup zamanı olmayacağını, ötekinin zamanı olup parası olmayacağını söylüyor. Sonuç kaçınılmaz değil, hükümetin yasa ve vergiyle paylaşımı sağlamasına bağlı.

The Humanism Driving the Anti-A.I. Movement

Yapay Zekâ Karşıtı Hareketi Yönlendiren Hümanizm

Rothfeld, Future of Life Institute'un düzenlediği Pro-Human Assembly'yi ve yapay zekâ eleştirmenleriyle yaptığı görüşmeleri aktarıyor. Karşıtlığı yapay zekâ popülizmi (elitlere öfke) ile kıyamet kaygısı ayrımıyla çerçeveleyen yaygın okumaya itiraz ediyor. Ona göre katılımcıların çoğu ekonomiden ya da düzenlemeden çok insan yaşamının ne için olduğunu, yaratıcılığı, eğitimdeki sürtünmeyi ve ruhsal kapasiteyi konuşuyor. Teknoloji tasarlandığı gibi çalışsa bile sorun görülüyor.

Literature Is Becoming More Like a Video Game

Edebiyat Giderek Bir Video Oyununa Benziyor

Nguyen, Dragon Con'da Dungeon Crawler Carl hayranlarını izleyerek litRPG türünün yükselişini inceliyor. Tür, rol yapma oyunlarının puan, envanter ve beceri menüsü mantığını düzyazıya taşıyor. Başarıyı kendi yayımlamaya, Royal Road gibi seri yayın sitelerine, Patreon'a ve sesli kitap dinleyicisine bağlıyor. Yazara göre türün cazibesi oyunu taklit etmesinden çok, her şeyin ölçüldüğü ama ölçütlerin opak kaldığı çağdaş hayatta okunabilir bir sayı sistemi sunmasında.

Surprisingly Complex Waves Reveal the Brain's Inner Workings

Şaşırtıcı Derecede Karmaşık Dalgalar Beynin İç İşleyişini Gösteriyor

Feehly, korteks boyunca ilerleyen elektrik dalgalarının düz değil, bir noktadan yayılan, bir noktaya çöken ve sarmal biçimlerde olduğunu gösteren yeni çalışmaları özetliyor. Chicago Üniversitesi ekibi epilepsi hastalarındaki elektrotlarla bu desenleri uyanık insanlarda ilk kez gözlemlemiş, uzamsal görevde sarmal dalgalar daha sık. Fare çalışması sarmal dalgalar için devre bağlantısı bulmuş. Bazı araştırmacılar dalgaları bilgi işlemede aktif bir katman sayıyor, Buzsáki sinaptik akımın yansıması olarak görüyor.

Who Is Claude Trying to Kid?

Claude Kimi Kandırmaya Çalışıyor?

Jemielniak, Anthropic'in Ağustos 2026'da Claude metinlerine görünmez filigran ve imzalı kaynak bilgisi eklemeye başlamasını Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasası bağlamında ele alıyor. Mori'nin tekinsiz vadisinin robotlardan çok metin, görüntü ve videoda açıldığını savunuyor. İnsanların bir metnin insan yazısı olup olmadığını birinci tekil şahıs, kısaltma ve aile sözü gibi yüzeysel ipuçlarıyla ayırdığını, modellerin bunu öğrenebildiğini anlatıyor. Anthropic filigranın kanıt değil sinyal olduğunu, düzenleme ve çeviriyle silinebildiğini kabul ediyor.

Francis Fukuyama on why we're better than our ancestors

Francis Fukuyama Neden Atalarımızdan Daha İyi Olduğumuzu Anlatıyor

Thomson, Fukuyama'nın In the Realm of the Last Man kitabı üzerinden ahlaki ilerleme tezini anlatıyor. 1675 Fransa'sından, 1849 Southwark'tan ve 18. yüzyıl Jamaika'sından örnekler yoksulların, suçluların ve ötekilerin şefkate layık görülmediği toplumları gösteriyor. Fukuyama bugünün normunun evrensellik olduğunu, ilerlemenin düz değil iniş çıkışlı olduğunu söylüyor. Evrenselciliğe karşın ulus devletin yargı yetkisi için gerekli olduğunu savunuyor.

As AI political deepfakes go viral, lawmakers struggle to keep up – 2 states' laws show limits of what they can do

Yapay Zekâ Siyasi Deepfake'leri Viral Oldukça Yasa Koyucular Yetişemiyor, İki Eyaletin Yasası Sınırları Gösteriyor

Denver Üniversitesi'nden Langehennig, Louisiana ile Maryland'in seçim deepfake yasalarını karşılaştırıyor. Louisiana yapay zekâ uyarısını yeterli sayıyor ve federal adayları kapsam dışında bırakıyor. Maryland uyarı olsa bile belirli deepfake'leri yasaklıyor. Yazar uyarı etiketlerinin inanca etkisi olsa da paylaşımı pek değiştirmediğini, Montana yasasının ise federal hâkim tarafından geçici olarak durdurulduğunu aktarıyor.

Question of whether taxpayers or fossil fuel companies pay for climate change damage heads to Supreme Court

İklim Hasarını Vergi Mükelleflerinin mi Fosil Yakıt Şirketlerinin mi Ödeyeceği Sorusu Yüksek Mahkeme'ye Gidiyor

Parenteau, Boulder County'nin Suncor ile Exxon'a açtığı iklim aldatması davasının 5 Ekim 2026'da ABD Yüksek Mahkemesi'nde görüleceğini anlatıyor. Şirketler Clean Air Act'in eyalet hukukunu bastırdığını savunuyor. Yazar kanunda açık bir hüküm bulunmadığı, federal ile eyalet hukuku arasında çatışma olmadığı ve federal düzenlemenin konuyu tümüyle kapsamadığı için şirketlerin zayıf durduğunu söylüyor. Alito'nun 28 Eylül'de çekilmesi 4-4 beraberlik ihtimalini doğuruyor. Geniş bir Suncor zaferi onlarca benzer davayı bitirebilir.

Ollama for Managing Local Language Models: A KDnuggets Cheat Sheet

Yerel Dil Modellerini Yönetmek İçin Ollama: KDnuggets Hızlı Başvuru Kılavuzu

Kısa yazı, yerel dil modellerini Ollama ile yönetmeye dair bir PDF hızlı başvuru kılavuzunu tanıtıyor. Ollama model ağırlıklarını indiriyor ve OpenAI biçimli bir uç noktayı yerel makinede sunuyor. Model ile bağlamın belleğe sığıp sığmadığı ollama ps komutuyla denetleniyor. PROCESSOR sütununda GPU payı yüzde 100'ün altındaysa modelin bir kısmı CPU'ya taşmış demektir. Yazı macOS ortam değişkenlerini, JSON şemalı yapılandırılmış çıktıyı, Modelfile'ı ve eşzamanlı model ayarlarını da anıyor.