19 Eylül 2026 Günün Bülteni

The New York Fed DSGE Model Forecast - September 2026

New York Fed genel denge modelinin Eylül 2026 tahmini

Del Negro, Dogra, Elbarmi, Lee, Pham ve Wright New York Fed'in genel denge modelinin çeyreklik güncellemesini veriyor. Model 2026Ç2'ye kadarki veriyle kurulup 2026Ç3 için Philadelphia Fed anketinin medyan tahminleriyle tamamlanıyor. Haziran'a göre büyüme aynı, çekirdek enflasyon daha kalıcı, ekonomiyi ne hızlandıran ne yavaşlatan reel faiz yani r* ise 2026 için biraz daha düşük. Yazarlar modelin büyüme konusunda karamsar kaldığını ve ABD ekonomisinin gücüyle tekrar tekrar şaşırdığını yazıyor; sapmayı daha canlı finansal koşullara ve yapay zekâ kaynaklı yatırım patlamasını yakalayan, yatırımın verimliliğine gelen şoklara bağlıyorlar.

U.S. Industrial Production Was Unchanged in August

ABD sanayi üretimi Ağustos'ta değişmedi

Fed verisine göre ABD sanayi üretimi Ağustos'ta Haziran ile Temmuz'daki artışların ardından yatay kaldı. Gazetenin anketindeki analistler yüzde 0,3 artış bekliyordu. İmalat üretimi yedi aylık kesintisiz artış serisinin ardından geriledi. Dayanıklı mal üretimi kategoriler genelinde yaygın biçimde azalırken dayanıksız mal üretimi değişmedi, kamu hizmetleri üretimi ise güçlü arttı. Sanayide kapasite kullanım oranı sabit kaldı ve uzun dönem ortalamasının belirgin biçimde altında duruyor.

NYT: "The World Economy Is Becoming Wary of the U.S."

Dünya ekonomisi ABD'ye karşı temkinli hale geliyor

Chinn, doların yaptırım aracı olarak kullanılmasının merkez bankalarını dolardan uzaklaştırdığı savını iki veri serisiyle sınıyor. Birinci grafik ABD kamu borcunun sahiplik bileşimini milli gelire oran olarak ayrıştırıyor: yabancı resmî sektör, yabancı özel sektör, Fed ve geri kalan. Sonuç, yabancı merkez bankalarının elindeki Hazine kâğıdının toplam kamu borcuyla orantılı artmadığı. İkinci grafik IMF'in rezerv bileşimi verisiyle doların payını hem ham hem kur değerleme etkisinden arındırılmış olarak veriyor. Savaş sonrası görülen hafif yükselişin bir bölümü doların değerlenmesinden geliyor, düzeltilince artış küçülüyor. Doların rezervlerdeki payı 2024Ç4'ten bu yana geriliyor.

Estimating Yield Impacts of Treasury Demand and Supply Changes

Hazine kâğıdı arzı ve talebindeki değişimlerin getiriye etkisini ölçmek

Beltran ve Li, ABD Hazine tahvillerinde arz ile talep kaymalarının getirilere etkisini ölçen bir talep sistemi kuruyor. On sekiz yatırımcı grubunun zaman içinde değişen portföy payları izleniyor, on üç grup için talebin fiyata duyarlılığı tahmin ediliyor. Duyarlılığı nedensel olarak ayrıştırma sorunu şöyle çözülüyor: fiyata tepki vermediği varsayılan sahiplerin, yani Fed, kamu destekli konut kuruluşları ve yerel yönetimlerin elindeki pay araç değişken olarak kullanılıyor. Bulgu, piyasanın giderek daha fiyat duyarlı hale geldiği. Nedeni, fiyata görece duyarsız yabancı merkez bankalarının payının düşmesi ve serbest fonlar ile hanehalkının payının artması.

The Short Lags of Monetary Policy

Para politikasının kısa gecikmeleri

Buda, Carvalho, Corsetti, Duarte, Hansen, Moura, Ortiz, Rodrigo, Rodríguez Mora ve Alves da Silva para politikası şokunun ekonomiye ne kadar hızlı geçtiğini günlük frekansta ölçüyor. İspanya'da BBVA'nın 1,8 milyon perakende müşterisinin kart ile hesap hareketlerinden günlük tüketim serisi kuruluyor, üstüne kurumsal satışlara ve istihdama ilişkin günlük idari veri ekleniyor. Şok, Avrupa Merkez Bankası duyuru anındaki dakikalık faiz sürprizlerinden, bankanın kendi ekonomik görünüm değerlendirmesini açığa vurduğu kısım ayıklanarak elde ediliyor. Bulgu, yavaş hareket ettiği varsayılan tüketim ile şirket satışlarının haftalar içinde tepki verdiği. İstihdam ile tüketici fiyatları yavaş uyum sağlıyor.

Premiums or Peril

Primler mi tehlike mi

Heitfield, Hossain ve Merritt Florida'da konut fiyatlarının hava riskine nasıl tepki verdiğini ölçüyor. Veri, on iki yıllık dönemde 465 bin konut satışının tapu, ipotek, sigorta ve kasırga kayıtlarıyla eşleştirilmiş hali. Coğrafya, konut özellikleri ve işlem koşulları rassal ormanla arındırıldıktan sonra üç risk ölçüsünün fiyat esnekliği hesaplanıyor: her mülk için beklenen yıllık hava kaybı, yani sigortacıların afet modellerinden çıkan tahmin, sonra ödenen sigorta primi ve son olarak yakın dönem kasırga maruziyeti. Beklenen kayıplar fiyatla en güçlü ilişkiyi veriyor. Primlerin etkisi anlamlı ama küçük, bu da primlerin daha geçici görüldüğüne işaret ediyor.

Bank competition and credit risk: the conditioning role of capital

Banka rekabeti ile kredi riski, sermayenin koşullayıcı rolü

Arranz Barquero, Bertelsen ve Kok banka rekabetinin kredi riskine etkisinin bankanın sermayesine bağlı olup olmadığını soruyor. Veri, euro alanındaki 19 ülkeden 146 bankanın denetim kayıtları, 2020Ç2 ile 2025Ç3 arası. Rekabet, yeni kurumsal kredilerin fiyatlamasından hesaplanan riske göre düzeltilmiş piyasa gücü endeksiyle ölçülüyor. Karşılaştırma aynı bankanın zaman içindeki rekabet değişimi ile sonraki kredi bozulması arasında kuruluyor, sermayesi yüksek bankalarla düşük olanlar ayrıştırılıyor. Piyasa gücü artışı sonraki kredi riskini yükseltiyor, sermaye ise riski düşürüyor, rekabetin risk azaltıcı etkisi ise esas olarak iyi sermayelendirilmiş bankalarda görülüyor.

Out with the new, in with the old? Supranational bank supervision and the composition of firm investment

Yeni gitti eski geldi, uluslarüstü banka denetimi ile firma yatırımının bileşimi

Ampudia, Beck ve Popov Avrupa'da tek denetim mekanizmasının kurulmasının firmaların ne tür yatırım yaptığını değiştirip değiştirmediğini ölçüyor. Veri, 12 euro alanı ülkesinde 121.394 firma ile 1.839 banka, 2009-2018. Karşılaştırma şöyle kuruluyor: ana bankası ulusal denetimden Avrupa Merkez Bankası denetimine geçen firmalar, ulusal denetimde kalan bankalardan borçlanan benzer firmalarla eğilim skoru eşleştirmesiyle karşılaştırılıyor. Sonuç, denetime geçen bankalardan borçlanan firmaların patent ile yazılım gibi maddi olmayan varlık payının görece gerilemesi. Etki reform öncesinde görülmüyor, euro alanı dışındaki plasebo örnekleminde de yok, küçük ve genç firmalarda daha güçlü.

Interest Rates and Stock Prices: An Old Debate Resurfaces!

Faizler ile hisse fiyatları, eski bir tartışma yeniden açılıyor

Damodaran 2026'daki faiz hareketlerini uzun vadeli perspektifle inceliyor ve yüksek faizin neden her zaman düşük hisse fiyatı anlamına gelmediğini anlatıyor. ABD Hazine getirileri bütün vadelerde yükseldi, verim eğrisi dikleşti. Damodaran faizlerin asıl belirleyicisinin merkez bankası değil enflasyon ile reel büyüme olduğunu savunuyor ve ikisini toplayarak içsel risksiz oran dediği ölçüyü hesaplıyor. Tahvilde faizin etkisi doğrudan, hisse senedinde ise nakit akışı ile iskonto oranı birlikte değiştiği için etki şirketten şirkete değişiyor. Hisselerin yükselen faize karşın dirençli kalmasını kazanç beklentilerindeki artışa bağlıyor.

The next great AI trade is everything that isn't AI

Sıradaki büyük yapay zekâ işlemi yapay zekâ olmayan her şey

Yazı, yapay zekâ altyapısı hisselerinin artık konsensüs işlem haline geldiğini ve asıl kazananın altyapıyı kuranlar değil ucuzlayan altyapının üstüne inşa edenler olacağını savunuyor. Demiryolu ile internet dönemleriyle paralellik kuruluyor. Ana sayısal dayanak, gelecek yıl öngörülen yapay zekâ yatırım harcaması ile bundan beklenen ek gelir arasındaki açık. Beş yararlanıcı kategorisi sayılıyor: siber güvenlik, bütün sektörlere satılan ve tek bir sektöre özel yazılım uygulamaları, geliştirici altyapısı, öneri motorları ve düşük maliyetli işlem gücü. Yazı 2026'da Russell 2000 endeksinin S&P 500 ile Nasdaq 100'ü geçtiğini de kaydediyor.

The iShares Graveyard: What the Tombstones Tell Us

iShares mezarlığı, mezar taşları bize ne söylüyor

Snowball BlackRock'ın kapattığı bütün iShares borsa yatırım fonlarının envanterini çıkarıyor. Kapanan fonları on temaya ayırıyor: kur riskinden korunma dalgası, akıllı beta, aşırı dar coğrafya ile sektör dilimlemesi, 2020-2021 tematik yatırım modaları, makine öğrenmesiyle sınıflandırma yapan fonlar, enflasyon ile faiz korunması, tahvil piyasası dilimlemesi, gayrimenkul mikro dilimleri, emtia ve diğerleri. Snowball'a göre tematik bir fonun kuruluş tarihi o temanın tepe noktası için gösterge oluyor, kapanış tarihi ise anlatının terk edildiği anı veriyor.

September ICE Mortgage Monitor: Annual home price growth was 1.5% in August

ICE ipotek raporu, Ağustos'ta yıllık konut fiyat artışı yüzde 1,5

McBride, ICE'ın aylık ipotek raporundan ABD konut piyasasının Ağustos fotoğrafını çıkarıyor. Yıllık konut fiyat artışı zayıf, müstakil evler ile daireler arasında ters yönlü bir ayrışma var. Son altı ayın mevsimsellikten arındırılmış yıllıklandırılmış hızı yüzde 2,1, son üç aylık ortalama ise yüzde 1,3; ikisi arasındaki fark soğumanın yeniden başladığına işaret ediyor. Rapor konut sigortası maliyetlerini de ele alıyor: aylık ortalama sigorta ödemesi rekor seviyede ve sigortanın toplam ipotek ödemesi içindeki payı artıyor. Ulusal gecikme oranı bir yıl öncesine göre hafif yukarıda.

Anthropic Pursues IPO Despite Its A.I. Safety Warnings

Anthropic güvenlik uyarılarına karşın halka arza hazırlanıyor

Hirsch, Muppidi, Griffith ve Isaac, Anthropic genel müdürü Dario Amodei yapay zekâ geliştirme hızına sınır çağrısı yaparken şirketin halka arz hazırlığını sürdürdüğünü aktarıyor. Habere göre yatırımcılar bu yılki yıllıklandırılmış geliri, yani 100 milyar doları aşan rakamı, 2 trilyon dolarlık değerlemenin gerekçesi sayıyor. Finansal belgeler haftalar içinde açıklanabilir, işlem Kasım'da başlayabilir. Hukukçular iki noktaya değiniyor: şirketin kendi açıkladığı risklerin sigortalanamaz sorumluluk doğurması ve halka açık şirket baskısının güvenlik hedefleriyle çelişmesi. OpenAI ise halka arzı 2027'ye erteledi.

The A.I. Industry's New Worry: 'Liability Exposure'

Yapay zekâ sektörünün yeni kaygısı, sorumluluk riski

Sorkin ile DealBook ekibi, yapay zekâ laboratuvarlarının kendi açıkladıkları risklerin hukuki sorumluluğa dönüşme ihtimalini ele alıyor. Hukukçulara göre bir model siber saldırıyı ya da biyolojik silah üretimini kolaylaştırırsa haksız fiil sorumluluğu doğabilir; Meta'nın eyalet başsavcılarıyla yaptığı milyarlarca dolarlık uzlaşma emsal sayılıyor. Willkie Farr ortağı Edward Best'e göre piyasada oluşabilecek azami sigorta kapasitesi bu riski karşılamıyor. Bülten ayrıca Anthropic ile OpenAI'ın işlem gücü yarışındaki sıçramayı, SoftBank'ın bu haftaki borçlanmasını ve Berkshire'ın nakit yastığını aktarıyor.

Crypto clarity

Kripto açıklığı

Cheng kripto düzenlemesindeki ikili tabloyu anlatıyor. Senato Salı günü CLARITY adlı kripto piyasası yasasını ilerletmeyi başaramadı; tasarı Menkul Kıymetler Komisyonu ile Vadeli İşlemler Komisyonu arasındaki yetki sınırını federal yasaya yazacaktı. Engeller arasında Trump ailesinin sektördeki mali çıkarlarına dair etik itirazlar ile istikrarlı kripto paraların sahibine getiri ödeyip ödeyemeyeceği tartışması sayılıyor. Perşembe günü Menkul Kıymetler Komisyonu, onaylı platformlarda ABD hisselerinin tokenlaştırılmış versiyonlarının işlem görmesine izin veren beş yıllık bir muafiyet açıkladı. Cheng'in ana savı, idari kararların gelecekteki bir komisyonca geri alınabileceği, yasal çerçevenin ise kalıcı olacağı.

Not So Safe Harbors

Pek de güvenli olmayan limanlar

Lawless, iflas ile bankacılık hukuku akademisyenlerinin ABD Senatosu Bankacılık Komitesi'ne gönderdiği mektubu aktarıyor. Mektup, dijital varlık piyasası tasarısının iflas kanunundaki güvenli liman korumalarını dijital varlıklara genişletmesine karşı çıkıyor. Güvenli liman, bir şirket batmadan önce yapılmış bazı ödemelerin sonradan geri alınmasını engelleyen bir istisna. Lawless'a göre bu koruma Lehman Brothers iflasında herkesin aynı anda teminat satmasına yol açarak yayılma etkisini büyüttü. Buna karşılık korumanın işlemediği FTX iflasında ve mevduat sigortası kurumunun yönettiği Silicon Valley Bank çözümünde benzer bir yayılma görülmedi.

Optimal Pooling in Taylor Rule Estimation with Multiple-Horizon Forecast Panels

Çok ufuklu tahmin panelleriyle Taylor kuralı tahmininde eniyi havuzlama

Herbst ile Page, anket panellerinden algılanan para politikası kuralı çıkarılırken katsayıların hangi boyutlarda ortaklaştırıldığının sonucu belirlediğini gösteriyor. Soru şu: tahmincilere, anket tarihlerine ve tahmin ufuklarına ait katsayılar ortak mı olmalı yoksa ayrı mı. Yazarlar bu havuzlama desenini kendisi tahmin edilen bir büyüklük haline getiriyor, 343 farklı deseni Bayesçi yöntemle karşılaştırıp verinin hangisini desteklediğine bakıyor. Üç veri kümesi kullanılıyor: Blue Chip tahminleri, profesyonel tahminciler anketi ve Fed üyelerinin kendi projeksiyonları. Tercih edilen desenler faiz tahminlerindeki sistematik değişimin büyük bölümünü ufka ve ankete göre değişen sabit terimlere yüklüyor.

Reimagining research papers as interactive and reliable AI agents

Araştırma makalelerini etkileşimli ve güvenilir yapay zekâ ajanlarına çevirmek

Miao, Davis, Zhang, Pritchard ve Zou bir makaleyi okunacak bir metin olmaktan çıkarıp sorgulanabilir bir sisteme çeviren Paper2Agent adlı çerçeveyi tanıtıyor. Çerçeve makaleyi, kodunu, verisini ve eğitim materyallerini tarayıp makalenin analizlerini dışarıdan çağrılabilir araçlara dönüştürüyor, sonra kendi ürettiği testleri koşturarak bu araçları doğruluyor. Ortaya çıkan ajan makalenin sonuçlarını yeniden üretebiliyor ve makalede sorulmamış soruları yanıtlayabiliyor. Yazarlar AlphaGenome, Scanpy ve TISSUE üzerinde vaka çalışması yapıyor, birden çok ajanı birlikte çalıştırıp sedef hastalığı için nedensel bir geni önceliklendiriyor.

Is Dan Ariely Telling the Truth?

Dan Ariely doğruyu mu söylüyor

Bartlett, imza yerinin dürüstlüğü etkilediğini iddia eden 2012 tarihli sigorta çalışmasındaki uydurma veri dosyasının izini sürüyor. Sahteciliğin iki klasik işareti aktarılıyor: kilometre sayacı değerlerinin gerçek veride görülmeyecek kadar düzgün dağılması ve dosyada birden fazla yazı tipinin kullanılmış olması. Duke soruşturması Ariely'nin bulguları yeterince denetlemediği ve kayıt tutmadığı sonucuna varmış, veri uydurduğuna dair kanıt bulamamış. Veriyi sağlayan sigorta şirketi The Hartford, özgün veri setinin makalede bildirilenden çok daha küçük olduğunu ve gruplar arasında anlamlı fark bulunmadığını doğruluyor.

The City Through Her Eyes: Gender-Based Harassment in Public Spaces in Urban India

Şehir onun gözünden, Hindistan kentlerinde kamusal alanda cinsiyet temelli taciz

Beaman, Jayachandran ve Sharma Yeni Delhi ile Bengaluru'da 4.000'den fazla kadınla anket yapıp kamusal alanda tacizin yaygınlığını ve iktisadi sonucunu ölçüyor. Çalışma iki kanalı ayırıyor: kadının kendi başına gelen olaylar ve olay yaşamasa bile taşıdığı korku. İki şehirde taciz sıklığı çok farklı çıkmasına karşın her iki şehirde de kadınların yaklaşık yüzde 70'i korkunun istihdam kararlarını etkilediğini söylüyor. Yöntem tarafında bir bulgu daha var: ölçülen yaygınlık, tacizin daha seyrek olduğu şehirde anket sorusunun nasıl sorulduğuna daha duyarlı çıkıyor.

Chinese companies doubled down on science after US tech restrictions

Çinli şirketler ABD teknoloji kısıtlarının ardından bilime yöneldi

You, ABD'nin ihracat kısıtlama listesine aldığı Çinli şirketlerin bilimsel bilgiye yönelimini ölçen bir çalışmayı aktarıyor. Karşılaştırma, listeye alınan şirketlerle alınmayan benzer şirketlerin patent ile yayın davranışı arasında kuruluyor, 2010-2022 dönemi taranıyor. Listeye alınan şirketlerde bilimsel yayına atıf yapan patentler, Çin ulusal makale veritabanındaki yayınlar ve uluslararası indeksteki yayınlar emsallerine göre daha hızlı artıyor. Bulgu, 2018'den itibaren uygulanan kısıtların şirketleri ABD teknolojisine erişim kaybını akademik araştırmayla telafi etmeye yönelttiğine karşılık geliyor.

Mathematicians Build Long-Awaited Graph Sandwich

Matematikçiler uzun süredir beklenen çizge sandviçini kurdu

Rowińska, Kim ile Vu'nun 2004'te ortaya attığı sandviç sanısının kanıtlandığını anlatıyor. İki rastgele ağ üretme biçimi var. Birincisinde her olası bağlantı için ayrı bir para atılıyor, analizi kolay. İkincisinde herkesin bağlantı sayısı eşit olmak zorunda, gerçek ağlara daha yakın ama bağlantılar birbirine bağımlı olduğu için analizi çok zor. Sanı, zor modelin bir örneğinin kolay modelin bir örneğini içerecek, aynı anda daha büyük bir kolay model örneğinin içinde kalacak biçimde kurulabileceğini söylüyor. Böylece kolay modelde kanıtlanan bir özellik zor modele otomatik geçiyor. Montgomery, Behague ve Iľkovič iki çizgeyi kenar kenar inşa ederek sonucu kanıtladı.

Google says its Gemini AI model hacked three other companies

Google, Gemini modelinin üç şirkete sızdığını söylüyor

Bhuiyan, Google'ın Gemini modelinin Mayıs ayında üç şirketin sistemine girdiğini doğruladığını aktarıyor. Olay, İsrail merkezli güvenlik şirketi Irregular'ın yürüttüğü bir değerlendirme sırasında yaşandı. Test ortamı sahte şirketlerden oluşuyordu ve internete kapalı olması gerekiyordu, ancak erişim yanlışlıkla açık kaldı. Bir testte sahte şirketin adı gerçek bir şirketle aynıydı, model gerçek şirketin parolasını tahmin edip servisine girdi. Diğer iki testte web'de bulduğu açık depolardaki kimlik bilgilerini kullandı. Google'a göre model her seferinde gerçek bir şirket olduğunu anlayıp durdu. Şirket kamuya duyuru yapmadı, yalnızca üç şirketi bilgilendirdi.

OpenAI 'ethically hacked' with help of Anthropic's Claude chatbot

OpenAI, Anthropic'in Claude'u yardımıyla etik biçimde hacklendi

Milmo, ABD merkezli girişim Hacktron AI'daki araştırmacıların OpenAI'a sızdığını aktarıyor. Ekip önce Discourse platformunda barındırılan çalışan tartışma forumu üzerinden birden fazla çalışanın ChatGPT hesabını ele geçirdi, ardından şirketin kod deposuna zararsız bir değişiklik önerisi gönderdi. Araştırmacılar depodaki koda erişim sağladıklarını ancak indirmediklerini söylüyor. İlk aşamada Claude kullanıldı, işin büyük bölümü ise OpenAI'ın kendi GPT-5.6 Sol modeliyle yapıldı. İş, şirketin etik hacker ödül programı kapsamındaydı, OpenAI açıkları kapattığını bildirdi. Hacktron'a göre eskiden aylar süren ve geniş ekip isteyen bu iş artık günlere sığıyor.

Can the U.S. power industry keep pace with rapid growth in AI?

ABD elektrik sektörü yapay zekânın hızlı büyümesine yetişebilir mi

Derr, Dallas Fed'in Mart ayında düzenlediği elektrik konferansının çıkarımlarını aktarıyor. Ana sonuç, darboğazın teknolojik değil koordinasyon kaynaklı olduğu. Veri merkezi inşası iki yıl sürerken yeni santral bunun en az iki katını, iletim hattı ise yedi ila on yılı buluyor. Kısa vadede mevcut kapasitenin daha yüksek kullanım oranıyla talebi karşılayabileceği belirtiliyor: Teksas'taki fosil yakıt santralleri yıllık kapasitelerinin yarısından azını kullanıyor. Ocak ayındaki kış fırtınasında ticari ve sanayi yüklerinin gönüllü kısılması esnek talebin işe yaradığını gösterdi. Nitelikli işgücü açığı en önemli kısıt sayılıyor.

Introducing Astra for Law

OpenAI, kendi Astra modelinin hukuk işlerine ayarlanmış sürümünü duyuruyor. Ürün, ABD içtihadını, kanunları, yönetmelikleri, mahkeme kurallarını ve idari kararları kapsayan, günlük güncellenen bir hukuki arama dizini ile birlikte geliyor. Lansmanda iş ortaklarının hazırladığı eklentiler ve topluluk eklentileri var. Başarı, Vals AI'ın hukuki araştırma kıyaslamasının doğrulama setinde ölçülüyor. Şirket bu sonucu, web araması yapan standart sürümün sonucuyla yan yana veriyor. İçtihat sorularında daha fazla referans dava ve doğru mahkeme kararlarından daha fazla ilgili pasaj bulunduğu bildiriliyor. Erişim seçili hukuk bürolarına açık, uygulama programlama arayüzünde sürümün yakında geleceği söyleniyor.

jina-ocr-v1: Faster Document Parsing on Low-Budget GPUs

Jina AI, düşük bütçeli ekran kartlarında çalışmak üzere tasarlanmış açık kaynaklı belge ayrıştırma modelini duyuruyor. Model uzmanlar karışımı mimarisi kullanıyor, yani toplam parametrenin yalnızca küçük bir bölümü her çıkarımda etkin oluyor. Üç bileşen birleştiriliyor: sıkıştırılmış görsel kodlayıcı, uzmanlar karışımı çözücü ve küçük modelin tahmin edip büyük modelin onayladığı hızlandırma katmanı. Bu son bileşen tek bir orta seviye ekran kartında çözme hızını neredeyse ikiye katlıyor. İki belge ayrıştırma kıyaslamasındaki puanlar ve saniyede işlenen sayfa sayısı bildiriliyor. Model Hugging Face üzerinden ve şirketin okuma arayüzünden erişilebiliyor.

Introducing System One Models & Jev

Almeida, açık uçlu metin üretmek yerine önceden tanımlı cevap biçimlerine, türü baştan belli değerler ve kalibre edilmiş olasılıklar döndüren bir model tanıtıyor. Hedef kullanım, destek talebi yönlendirme, bir işlemin şüpheli olup olmadığı ve müşteri kaybı olasılığı gibi kararların metin parçacığı üretmeden paralel verilmesi. Tasarımın dayanağı, bu kararların gerekçe metnine ihtiyaç duymaması. Şirket yanıt süresini ve fiyatlamayı sınır modellerle karşılaştırmalı olarak veriyor, ürettiği çıktıyı ücretlendirmiyor. Model adı Jevons paradoksuna, Sistem 1 kavramı ise Kahneman'ın hızlı düşünme ayrımına gönderme yapıyor.

Reusing the Prompt Prefix with a Key-Value Cache for SLM Optimization

Küçük dil modelini hızlandırmak için istem önekini anahtar değer önbelleğiyle yeniden kullanmak

Mayo, dar kapsamlı sınıflandırma işlerinde istemin büyük bölümünün her çağrıda aynı kaldığını gösteriyor: görev tanımı, kategori listesi ve örnekler. Yazı bu sabit ön bölümün modelden bir kez geçirilip her katmanda üretilen ara vektörlerin bellekte tutulmasını, sonraki her kayıtta yalnızca değişen kısa kuyruğun işlenmesini anlatıyor. Destek talebi sınıflandırma örneğinde iki betik karşılaştırılıyor: tam yeniden kodlama ile önbellekli yol. Önbellekli çıktının tam yeniden kodlamayla birebir aynı etiketleri verdiği doğrulanıyor. Uygulama ayrıntıları da veriliyor, örneğin her kayıttan sonra önbelleği geri sarma ve istemin metin parçacığı sınırında temiz bölünmesi zorunluluğu.

Coding Agents Keep Shipping Silent Failures - Here Is How to Catch Them

Kodlama ajanları sessiz hatalar üretmeye devam ediyor, bunları nasıl yakalarsınız

Vir, yapay zekâ ajanlarıyla üretilen web uygulamalarında arayüzün doğru görünürken alttaki işin yapılmamasını ele alıyor: ekranda sepete eklendi yazıyor ama veri hiçbir yere yazılmıyor. Columbia'da geliştirilen FlowCheck, kullanıcının bu beklentiyi kod okumadan tarayıcıdaki arayüz üzerinden tıklayarak ifade etmesini sağlıyor. Seçim biçimsel bir kısıta çevriliyor, ardından kodu sorgulanabilir bir veritabanına dönüştüren CodeQL sorgularına derleniyor. İki kontrol koşuluyor: arayüz eyleminden veri yazma işlemine erişilebilir bir yol var mı ve yazma her yürütme yolunda gerçekleşiyor mu. İhlalin hangi satırda olduğu bildiriliyor.

Multi-Agent Coding Isn't Enough - Agents Need a Commitment Layer

Çok ajanlı kodlama yetmiyor, ajanların taahhüt katmanına ihtiyacı var

Alexander, birden fazla kodlama ajanı aynı kod tabanında çalışırken şu dosyayı ben yapacağım sözünün yalnızca sohbette kaldığını, başka bir ajanın bakabileceği kalıcı bir kaydın bulunmadığını anlatıyor. Yazar bu sözleri sohbetten çıkarıp ayrı bir deftere yazan, yalnızca Python standart kütüphanesiyle kurulmuş kural tabanlı bir sistem inşa ediyor. Dil modeli kullanılmıyor: sabit bir dilbilgisi dört cümle kalıbını, kapalı bir fiil listesini ve altı nesne biçimini tanıyor, eşleşmeyen cümle reddediliyor. Her taahhüt tek bir durum yerine değişmez bir olay geçmişi olarak saklanıyor, böylece sonraki bir hata önceki kaydı silmiyor.

'Doom Loop': OpenAI and Microsoft Admits LLMs Are Destroying the Web and Built on Theft

Kısır döngü, OpenAI ile Microsoft dil modellerinin web'i yok ettiğini kabul ediyor

Koebler, New York Times'ın OpenAI'a açtığı telif davasında mührü kaldırılan mahkeme dosyalarındaki Microsoft ile OpenAI iç yazışmalarını aktarıyor. Belgelerde dil modellerinin kendi tedarik zincirini yok eden bir ürün olduğu nitelemesi ve şirketin yapay zekâ içerik stratejisinin hem modelleri hem web'i zayıflatan bir kısır döngü başlattığı ifadesi yer alıyor. Microsoft genel müdürü Satya Nadella'nın ifadesine göre Bing'de içerik yapay zekâ ürünlerinde kullanıldıktan sonra haber sitelerine giden trafik sert düştü. Dosyalar ayrıca OpenAI'ın gazetenin ödeme sınırını aşmak için bir yöntem geliştirdiği iddiasını içeriyor.

Here's How an AI Slowdown Could Actually Be Enforced

Yapay zekâda yavaşlama fiilen nasıl denetlenebilir

Knight, yapay zekâ geliştirmesinin yavaşlatılmasının teknik olarak nasıl denetlenebileceğini ele alıyor. Douglas ile ortaklarının raporu, yavaşlatmanın nasıl denetleneceğini çözülmemiş bir araştırma problemi sayıyor. Tartışılan araçlar şunlar: bağımsız üçüncü taraf değerlendiriciler, ekran kartlarına kriptografik kayıt tutan bileşenler eklenmesi, kurcalamaya dayanıklı parçalar, uzaktan yetkilendirme gerektiren gömülü kapatma düğmeleri ve bulut sağlayıcılarının faturalama, işlem gücü kullanımı, ağ trafiği ve elektrik tüketimi verilerinden eğitim koşularını izlemesi. Knight ayrıca iki tarafın da yapay zekâ donanımı stokunu karşılıklı azalttığı bir antlaşma seçeneğini aktarıyor.

2026.38: Doomforce

Thompson haftalık derlemesinde üç başlık topluyor. Birincisi, son bir haftanın yapay zekâ kıyamet tartışmasına itirazı; muhalefete yer bırakmayan görüşlerin kötü sonuç doğurduğunu yazıyor. İkincisi, ABD ile Çin arasında yapay zekâ gelişimini yavaşlatma anlaşması ihtimali; Çin Komünist Partisi'nin geçmişteki teknoloji kontrolü başarılarının kendi risk yönetimi güvenini beslediği tartışılıyor. Üçüncüsü Salesforce'un Anthropic entegrasyonu: Marc Benioff 2024'teki kendi ajan platformu taahhüdünden geri adım atıp Anthropic ile OpenAI sohbet botlarını müşterilerinin tercih ettiği arayüz olarak benimsiyor ve bunun için prim talep ediyor.

Why China Isn't Getting Existential About A.I.

Çin yapay zekâ konusunda neden varoluşsal kaygıya kapılmıyor

Chotiner, Brookings'ten Çin teknoloji politikası araştırmacısı Kyle Chan ile konuşuyor. Chan'a göre varoluşsal yapay zekâ riski tartışması Çin'de neredeyse yok. Nedeni olarak iki şey sayılıyor: Çinli araştırmacılar teknolojinin ABD'deki kadar hızlı ilerlediğini görmüyor ve çip erişimleri daha kısıtlı. Çin'deki yeni endişeler siber risk ile kontrol kaybı. Anthropic'in Nisan ayında duyurduğu Mythos modeli, yazılım açıklarını bulma ve bunları arka arkaya kullanma yeteneğiyle Çin politika çevrelerinde yankı yarattı; Devlet Güvenliği Bakanı devlet dergisindeki yazısında bu modeli ve benzer bir OpenAI modelini adıyla andı. Toplumsal düzeyde asıl büyüyen kaygı işsizlik.

Cosmic amnesia

Kozmik unutuş

Dyer, çan sesi benzetmesinden yola çıkarak iki kara deliğin birleşmesinden sonraki sönümlenen titreşimi anlatıyor. Kara delikler yalnızca kütle ve dönme hızıyla tanımlanabildiği için oluşum tarihlerini dışarıya hiç sızdırmıyor. Dyer bu unutuşu entropiyle açıklıyor: bir odaya sıkılan parfümün kendiliğinden geri toplanmaması gibi, mikroskobik bilgi birkaç makroskobik sayıya iniyor. Kara delik ise odadan farklı olarak olay ufku yüzünden geri sarmayı tümüyle imkânsız kılıyor. Bekenstein'ın entropiyi olay ufkunun alanına bağlayan sonucu bu bağı kuruyor. Denemenin vardığı yer, unutmanın kara deliklere özgü olmadığı.

Your Book Review: This Is Going To Hurt

Okur kitap incelemesi, This Is Going To Hurt

Birleşik Krallık kamu sağlık sisteminde çalışan bir psikiyatri asistanı, Adam Kay'in 2017 tarihli doktorluk günlüğünü iki ses arasında geçen bir tartışma biçiminde inceliyor. İnceleme kitabın iki yaygın okumasını da reddediyor: kahramanlık hikâyesi okuması ile benmerkezcilik eleştirisi. Bunun yerine metni bir vaka takdimi olarak okuyor: teşhis, yani ahlaki yaralanma ve travma sonrası stres, göz önünde duruyor. Kitabın doruk noktası, plasentanın rahim ağzını kapattığı tanı konmamış bir gebelik vakası: Kay nedensel olarak sorumlu olmasa da bütün psikolojik yükü taşıyor ve istifa ediyor. İnceleme, ücret erozyonu, bekleme listeleri ve grev döngüsünün aynı tipte doktorlar üretmeyi sürdürdüğünü savunuyor.

You Have Two Brains, Not One

Tek beyniniz değil iki beyniniz var

French, Stanford'dan Kyle Loh ile ekibinin çalışmasını aktarıyor. Ekip fare embriyolarında beynin tek bir öncül hücre grubundan değil, baştan iki ayrı gruptan geliştiğini bildiriyor: biri ön beyin ile orta beyni, diğeri arka beyni veriyor. Bulgu 1950'lerden beri hâkim olan ortak öncül modeline karşı çıkıyor ve incelenen beş türde de aynı biçimde görülüyor. Loh kalbin de benzer biçimde iki ayrı alanın birleşmesiyle oluştuğunu, bu modülerliğin evrime ön beyinle oynarken yaşamsal devreleri bozmama imkânı verdiğini söylüyor. Pratik sonuç, arka beyin nöronlarının ilk kez laboratuvarda üretilebilmesi.

The Sheep That Stop Wildfires

Orman yangınlarını durduran koyunlar

Chen, 2017 yangınında evleri yanan Kaliforniyalı Bennett Ridge sakinlerinin kurduğu otlatma kooperatifi üzerinden yangın riskini azaltmak için koyun ile keçi kullanımını anlatıyor. Metin, Akdeniz havzasında binlerce yıllık otlatmaya dayalı tarım mozaiğinin yangına dirençli olduğunu gösteren araştırmalara ve Kaliforniya'da tarımın gerilemesiyle biriken yanıcı bitki yüküne dayanıyor. Saha gözlemi lojistik zorlukları da kaydediyor: sürüyü taşımak, çit kurmak, maliyet. Yangın idaresinden ayrılmış bir yetkilinin modellemesi otlatma sonrası alev yüksekliğinin ciddi biçimde düştüğünü gösteriyor.

The Rise of Parasite Authors

Parazit yazarların yükselişi

Tremayne-Pengelly, Amazon'da gerçek yazarların profillerine yapay zekâyla üretildiği düşünülen kitapların iliştirilmesini belgeliyor. Üç vaka aktarılıyor: bir yazarın profilinde hiç yazmadığı bir kitabın görünmesi, bir başka profile eklenen üçleme ve gerçek bir kitabın satış sayfasına sızdırılan sahte baskı. Haber, kapak ile tanıtım metinlerini bir yapay zekâ tespit aracından geçiriyor. Yazarlar asıl kaygının satış kaybı değil okur nezdinde itibar zedelenmesi olduğunu söylüyor. Amazon'un süreci şikâyete dayalı işlettiği, yükleme aşamasında yazar kimliği doğrulaması yapmadığı belirtiliyor.

College Is Coming Apart

Üniversite dağılıyor

Bogost, Amerikan yükseköğretiminin tek bir tutarlı kurum olmadığını, tarih ile alışkanlığın bir arada tuttuğu bir paket olduğunu savunuyor. Paketin iki vaadi birbirinden ayrışıyor: diploma vermek ve ergenlikten yetişkinliğe geçiş deneyimi sunmak. Bogost üç kriz sayıyor. Salgın, kampüs hayatı olmadan da diploma verilebildiğini gösterdi. Federal araştırma fonu kesintileri, eğitim ile araştırma misyonlarının uyumsuzluğunu açığa çıkardı. Yapay zekâ ise akademik çıktıyı onu üreten süreçten kopardı. Hocaların araştırma fonuyla ders yükünden muaf olması örnek veriliyor: kurum içinde eğitimin bir yük sayıldığının göstergesi.

Maxxing treats life as a problem when it's a mystery

Eniyileme hayatı gizem olduğu halde bir problem gibi ele alıyor

Evjemo, popüler bilim temelli kişisel gelişim kitaplarıyla başlayan kendi uyku takıntısını anlatarak iyi yaşamın bilimselleştirilmesi dediği eğilimi tarif ediyor. Bunun uç biçimi, genç kuşakta görülen ve görünüşten uykuya, paradan kas kütlesine kadar her alanı azamileştirmeyi hedefleyen pratiklerde görülüyor. Argüman Gabriel Marcel'in felsefesine dayanıyor: modern dünya kendini bozuk bir makine gibi görüyor ve insanı işlevler yığınına indirgiyor. Marcel'in iki ayrımı kullanılıyor, problem ile gizem ve sahip olmak ile olmak. Problemler dışarıdan çözülüyor, gizemler ise içinde yaşanıyor. Evjemo problem çözmeyi reddetmiyor, onun tek yaşam biçimi sayılmasına itiraz ediyor.

Cyber Security Vulnerability Trends

Siber güvenlik açığı eğilimleri

Tek grafikte, kamuya açık güvenlik açığı kayıt sistemine 2022'den bu yana bildirilen aylık kritik ve yüksek önem dereceli açıkların seyri veriliyor. Grafik 2026'da sayıların sert biçimde yükseldiğini gösteriyor. Veri Epoch AI'ın derlediği açık veri setinden alınmış, zaman ekseni 2022 ile 2026 arasını kapsıyor.

We Pinned Our Model Version to Stay Safe. The Provider Deprecated It Anyway.

Güvende kalmak için model sürümünü sabitledik, sağlayıcı yine de kullanımdan kaldırdı

Rupareliya, üretimde bir yıldır sürümü sabitlenmiş bir modelin sağlayıcı tarafından kullanımdan kaldırılmasını anlatıyor ve buradan yeniden nitelendirme vergisi dediği maliyet kalemini tanımlıyor, yani model değişince üstündeki her şeyin baştan doğrulanması yükünü. Savı şu: sürüm sabitlemek sessiz davranış kaymasını engelliyor ama değişimi ortadan kaldırmıyor, yalnızca öngörülemeyen değişimi takvimli bir değişime çeviriyor. Modelin üstüne kurulan her şey, yani istem ifadeleri, örnekler, güvenlik filtreleri, ayrıştırıcılar ve gecikme varsayımları eski modele göre ayarlanmış oluyor. Altı adımlık bir döngü öneriyor.

Meta's Copyright System Is Being Weaponized Against Albanian Protesters

Meta'nın telif sistemi Arnavut göstericilere karşı silah olarak kullanılıyor

Kumar, Arnavutluk'ta üç aydır süren protestoları belgeleyen Instagram hesaplarının Ağustos sonundan itibaren toplu olarak askıya alındığını aktarıyor. Askıya almaların neredeyse tamamı telif ihlali şikâyetinden kaynaklanıyor. Dijital sansürü izleyen Repro Uncensored'a göre aynı hesaba kısa sürede beş ila on şikâyet gönderilmesi, ardından yaptırımların kademeli artması ve yedek hesapların da hedef alınması koordineli bir saldırıya karşılık geliyor. Uzmanlar zafiyetin ABD telif yasasındaki bildir ve kaldır mekanizmasının platformları şikâyeti sorgulamadan uygulamaya itmesinden kaynaklandığını belirtiyor.

The specter of AI-enabled bioweapons is a wake-up call for biotech

Yapay zekâ destekli biyolojik silah ihtimali biyoteknoloji için bir uyarı

Hamzelou, yapay zekânın biyolojik silah tasarımına katkısı tartışmasını aktarıyor. 2022'de bir ilaç şirketinin araştırmacıları, molekül üreten modellerini tersine çevirdiklerinde modelin altı saatten kısa sürede kimyasal savaş ajanı olabilecek moleküller ürettiğini göstermişti, bazıları bilinen sinir ajanlarından daha zehirli tasarlanmıştı. Haber, Anthropic'in geçen haftaki raporunda modellerinin bir virüsü daha bulaşıcı hale getirme girişimlerinde kullanılmaya çalışıldığını kabul ettiğini aktarıyor. Imperial College London biyologları araçların henüz yeterli olmadığını savunuyor.

The case for a robot tax to redistribute wealth

Serveti yeniden dağıtmak için robot vergisi savunusu

Crimi, otomasyonun yarattığı servetin yeniden dağıtımı için robot vergisi savunuyor. Savı şu: bir firma otomasyona geçtiğinde ücret tasarrufunu özelleştiriyor, işsizlik maliyetini ise topluma bırakıyor. Yazı verginin tasarım sorunlarını da anlatıyor. Otomasyon çoğu zaman ayrı bir donanım alımı değil yazılım entegrasyonu olduğu için robotu vergilendirilebilir birim olarak tanımlamak güç, bu yüzden bazı vergi hukukçuları hedefli robot vergisi yerine genel sermaye vergilendirmesi reformunu öneriyor. Crimi firma düzeyinde emek ikamesinin, verimlilik kazanımının ve sermaye derinleşmesinin raporlanmasını istiyor.