169 kayıt tarandı
Önce bunlar
Zamanımızda
Warsh, başkanlıktaki 100. gününde verdiği Jackson Hole açılış konuşmasında ABD enflasyonunun hedefin üzerinde kaldığını resmî fiyat verileriyle ortaya koyuyor. On iki aylık PCE enflasyonu yüzde 3,7, son altı ayın yıllıklandırılmış hızı yüzde 4,1, hedef ise yüzde 2. Fiyat artışının ne kadar yaygın olduğunu, harcama sepetindeki kalemlerin yüzde kaçının yıllık yüzde 3'ün üzerinde zamlandığıyla ölçüyor: son on iki ayda yüzde 54, salgın öncesi taban yüzde 32. Buna karşılık işsizlik yüzde 4,1'de duruyor, şirket sermaye harcaması dört çeyrekte yüzde 9 artmış. Warsh, piyasaya gelecekteki faiz patikasını önceden bildirme uygulamasını bıraktığını duyuruyor ve altı politika ilkesi sıralıyor.
| On iki aylık PCE enflasyonu | %3,7 | ABD |
| Altı aylık yıllıklandırılmış PCE | %4,1 | ABD |
| Enflasyon hedefi | %2 | ABD, PCE |
| Yıllık %3 üzeri zamlanan harcama kalemi payı | %54 | ABD, son 12 ay |
| Aynı payın salgın öncesi tabanı | %32 | ABD |
| Aynı payın salgın sonrası zirvesi | %77 | ABD |
| İşsizlik oranı | %4,1 | ABD |
| Şirket sermaye harcaması artışı | %9 | ABD, dört çeyrek |
| Yüksek enflasyonun sürdüğü süre | 65 ay | ABD |
İstihdam istatistikleri ön kıyaslama revizyonu duyurusu
Kurum, ABD tarım dışı istihdam düzeyini işverenlerin işsizlik sigortası kayıtlarıyla karşılaştırıp ön revizyonu açıkladı. Anket tahmini, kayıtlara göre 79.000 kişi yani binde 1 yukarıdaymış. Kırılım karışık: özel sektör 178.000 aşağı çekilirken kamu 99.000 yukarı çıkıyor. En büyük düşüşler ticaret, ulaştırma ve kamu hizmetleri ile özel eğitim ve sağlıkta, en büyük artış ise enformasyon sektöründe. Kurum anketinin resmî tahminleri bu ön hesapla güncellenmiyor, kesin düzeltme Şubat 2027'de yapılacak.
| Toplam tarım dışı istihdam revizyonu | -79.000 | ABD, %-0,1 |
| Özel sektör revizyonu | -178.000 | ABD |
| Kamu revizyonu | +99.000 | ABD |
| İmalat | -67.000 | ABD, %-0,5 |
| Ticaret, ulaştırma ve kamu hizmetleri | -98.000 | ABD |
| Özel eğitim ve sağlık | -96.000 | ABD |
| Enformasyon | +87.000 | ABD, %+3,0 |
| Finansal faaliyetler | +85.000 | ABD |
| İnşaat | +62.000 | ABD |
Tokenleştirilmiş finans ve merkez bankacılığının sınırı
Duffie, işlemlerin blok zinciri benzeri programlanabilir defterlere taşınmasının piyasa etkinliğini artıracağını, ancak eski altyapıların ağ etkisi nedeniyle geçişin yavaş olacağını savunuyor. Asıl darboğaz nakit bacağının güvenle kapanması. Bugün tokenleştirilmiş ABD Hazine tahvili yaklaşık 15 milyar dolar, yani 32 trilyon dolarlık stokun binde 0,5'inden az. Firmaların nakdini iki ayrı ödeme sistemi arasında nasıl dağıtacağını sürekli zamanlı bir eşleşme modeliyle çözüyor: iki sistem birbiriyle konuşmadığında toplam rezerv talebi örnek parametrelerde yaklaşık yüzde 30 artıyor. Merkez bankası parasını bu defterlere taşımanın dört yolunu karşılaştırıyor.
| Tokenleştirilmiş Hazine tahvili | ~15 milyar dolar | ABD |
| Toplam Hazine tahvili stoku | 32 trilyon dolar | ABD |
| Tokenleştirme oranı | %0,05 | ABD Hazine tahvilleri |
| Hazine repo piyasası günlük hacmi | 6 trilyon dolar | ABD |
| Parçalanmanın rezerv talebine etkisi | +%30 | örnek parametreler |
| Gün içi fonlama döngüsü kısalırsa nakit ihtiyacı | -%45 | örnek parametreler |
| 7 gün 24 saat çalışan büyük mutabakat sistemi | 0 | küresel |
| Değerlendirilen politika seçeneği | 4 |
Finansal yenilik ve uluslararası para sistemi
Liao, Prasad ile Zhang, tokenleştirme ve stabilcoinlerin doların uluslararası ağırlığını aşındırıp aşındırmadığını ölçüyor. Rezerv, ödeme, ticaret finansmanı ve borçlanma serilerini zincir üstü verilerle birleştiriyorlar. Doların rezervlerdeki payı 2000'de yüzde 72 iken 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 57'ye inmiş, buna karşılık ticaret finansmanında yüzde 82, döviz işlem hacminde yüzde 90 seviyesinde duruyor. Kuramsal bölümde firmaların borcunu hangi para biriminde tanımlayacağını seçtiği bir arama modeli kuruyorlar. Modelde stabilcoin takas sürtünmesini azaltıyor, ancak herkesin aynı birime yığılmasından doğan ölçek etkisi dolar hâkimiyetini dağıtmak yerine pekiştiriyor.
| Doların rezerv payı | %57 | küresel, 2026 birinci çeyrek |
| Aynı pay 2000 yılında | %72 | küresel |
| Doların ticaret finansmanı payı | %82 | küresel |
| Doların döviz işlem hacmi payı | %90 | küresel |
| Stabilcoin dolaşımı | 263 milyar dolar | küresel, Aralık 2025 |
| Stabilcoin aylık işlem hacmi | 6,2 trilyon dolar | küresel |
| Renminbinin rezerv payı | %2 | küresel, 2026 birinci çeyrek |
| Yabancı özel yatırımcıların ABD tahvil tutuşu | 5 trilyon dolar üzeri | 2010'da 1 trilyon dolar |
Merkez bankaları zincir üstünde
Schnabel, Duffie'nin tebliğine müzakereci olarak yanıt veriyor. Merkez bankalarının programlanabilir defterlere aracı kurumlar ya da köprü çözümleriyle değil, doğrudan tokenleştirilmiş rezerv ihraç ederek girmesi gerektiğini savunuyor. Gerekçesi, iki bacağın aynı anda kapanmasının teminatı bir gece önceden hazır tutma zorunluluğunu kaldırması ve bunun özellikle sınır ötesi işlemde kazanç sağlaması. Stabilcoinlerin stres anında likidite arzını genişletemediğini, bu esnekliğin yalnızca merkez bankasında bulunduğunu ileri sürüyor ve 1907 paniği ile 1913 Federal Reserve Act deneyimini örnek veriyor.
| Karşılaştırılan mimari seçenek | 3 | euro alanı |
| Anılan bankacılık paniği | 1907 | ABD |
| Anılan yasa | 1913 | ABD, Federal Reserve Act |
Uzun vadeli faizi artık Fed değil piyasa belirliyor
Sløk, ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisindeki günlük hareketleri para politikası kurulu toplantı günleri ile diğer günler olarak ikiye ayırıyor. Haziran 1989'da başlayan seride otuz yıl boyunca getirideki düşüşün neredeyse tamamı toplantı günlerine sıkışmış, kalan günlerde getiri yatay kalmış. Faiz artırımlarının başladığı 2022'de örüntü tersine dönüyor: o tarihten bu yana getirideki yaklaşık 4 puanlık yükselişin neredeyse tamamı toplantı dışı günlerde oluşuyor. Sløk bunu beklenenden güçlü enflasyon ve istihdam verilerine, artan tahvil arzına ve uzun vadeli tahvili elde tutmaya karşılık istenen ek getirinin yükselmesine bağlıyor.
| 10 yıllık getirideki artış | ~4 puan | ABD, 2022'den bu yana |
| Veri serisinin başlangıcı | Haziran 1989 | ABD |
| Örüntünün kırıldığı yıl | 2022 | ABD |
Şekerlemeler ve para politikası
Donovan, Jackson Hole açılışı öncesinde merkez bankası iletişiminin biçimini ele alıyor. Yatırımcıya yön göstermeyip yorumu ona bırakan yaklaşımın belirsizliği artırdığını ve fiyatlara gereksiz bir risk primi eklediğini savunuyor. Konuşmadan beklediği asıl içerik, petrol ve gümrük vergisi gibi tek seferlik fiyat şoklarına merkez bankasının nasıl tepki vereceğinin tarif edilmesi. ABD verimliliği için beyin göçü ve göçmen girişindeki düşüşü risk olarak sayıyor. Aynı gün Michigan Üniversitesi tüketici anketinde Demokrat seçmenin enflasyon beklentisi Cumhuriyetçi seçmenin neredeyse iki katı.
| Enflasyon beklentisinde parti farkı | ~2 kat | ABD, Michigan anketi Ağustos nihai |
Gerçek enflasyon PCE ile yüksek mi, TÜFE ile düşük mü
Konczal, ABD'de Fed'in hedeflediği PCE enflasyonu ile tüketici fiyat endeksi arasında açılan farkın kaynağını ölçüm yöntemine bağlıyor. Son bir yılda çekirdek PCE yüzde 3,34, çekirdek TÜFE yüzde 2,47; oysa 2011-2019 arasında TÜFE ortalama 0,34 puan daha yüksekti. Ayrışmanın 2025 sonbaharında başladığını ve bu büyüklükte bir farkın 1980'lerin başından beri görülmediğini gösteriyor. İki kaynak buluyor: PCE, borsa değerlemelerine bağlı olarak hesaplanan portföy yönetimi hizmetlerini içeriyor ve bu kalem endeksi mekanik olarak yukarı çekiyor; yazılım harcamasının ağırlığı TÜFE'de binde 0,3 iken PCE'de yüzde 1,1.
| Çekirdek PCE enflasyonu | %3,34 | ABD, son 12 ay |
| Çekirdek TÜFE enflasyonu | %2,47 | ABD, son 12 ay |
| Tarihsel fark 2011-2019 | TÜFE 0,34 puan yüksek | ABD |
| Piyasa temelli çekirdek PCE | %3,03 | ABD |
| Yazılımın endeks ağırlığı | %0,03 TÜFE, %1,10 PCE | ABD |
İleriye dönük yönlendirmede güncel sorunlar
Adrian, merkez bankasının gelecekteki politikasını önceden bildirme uygulamasını üç ayrı şeye ayırıyor: faiz patikasına dair taahhüt, bankanın hangi veriye nasıl tepki verdiğinin anlatılması ve tahminlerin yayımlanması. Salgın sonrası deneyimden hareketle, faizin sıfır sınırına dayandığı koşullar için tasarlanan patika taahhütlerinin arz şoku geldiğinde maliyete dönüştüğünü savunuyor. Önerisi, patika iletişiminin koşula bağlanması ve senaryolar üzerinden yapılması; bunun finansal kurumların risk yönetimi güdüsünü koruduğunu ve piyasa oynaklığının yapay biçimde bastırılmasını önlediğini belirtiyor.
| Ayrıştırılan yönlendirme türü | 3 | IMF Notes 2026/008 |
Gayrisafi yurt içi hasıla, gelir ve harcama, 2026 ikinci çeyrek
Kanada ekonomisi 2026'nın ikinci çeyreğinde reel olarak yüzde 0,8 büyüdü, yıllıklandırılmış karşılığı yüzde 3,3. Nüfus gerilediği için kişi başına büyüme yüzde 1,0 ile toplam büyümenin üzerinde çıktı. Büyümeyi ihracat taşıdı: ihracat yüzde 3,6 ile 2023'ün ilk çeyreğinden bu yana en hızlı artışını yaptı, binek otomobil ve hafif kamyon ihracatı yüzde 27,0 arttı. İthalattaki artış yüzde 3,1'den yüzde 0,3'e yavaşladı. Stoklardaki 17,0 milyar dolarlık çözülme büyümeyi 1,3 puan aşağı çekti. Hanehalkı tasarruf oranı yüzde 3,7'ye indi.
| Reel GSYH, çeyreklik | %0,8 | Kanada, 2026 ikinci çeyrek |
| Yıllıklandırılmış karşılığı | %3,3 | Kanada |
| Kişi başına reel GSYH | %1,0 | Kanada |
| İhracat | %3,6 | Kanada |
| Binek otomobil ve hafif kamyon ihracatı | %27,0 | Kanada |
| İthalat | %0,3 | Kanada, önceki çeyrek %3,1 |
| Stok çözülmesinin büyümeye katkısı | -1,3 puan | Kanada |
| Hanehalkı tasarruf oranı | %3,7 | Kanada |
İş dünyası ve tüketici anketi sonuçları, Ağustos 2026
Komisyonun aylık anketi euro alanında güvenin toparlandığını gösteriyor. Ekonomik Duyarlılık Göstergesi 1,3 puan artışla 98,4'e çıktı, uzun dönem ortalaması 100. İstihdam Beklentileri Göstergesi 1,5 puan artarak 98,9 oldu, belirsizlik göstergesi 0,5 puan gerileyerek 17,2'ye indi. Sektör kırılımında hizmetler 1,1, perakende 0,7, sanayi 0,4 puan iyileşirken inşaat 0,2 puan geriledi. Ülke bazında en güçlü toparlanma Fransa'da 2,3 puan, en belirgin bozulma İspanya'da 2,2 puanlık düşüşle görüldü.
| Ekonomik Duyarlılık Göstergesi | 98,4 | euro alanı, +1,3 puan |
| Aynı gösterge | 98,2 | Avrupa Birliği, +1,0 puan |
| İstihdam Beklentileri Göstergesi | 98,9 | euro alanı, +1,5 puan |
| Ekonomik Belirsizlik Göstergesi | 17,2 | euro alanı, -0,5 puan |
| Fransa duyarlılık değişimi | +2,3 puan | Fransa |
| İspanya duyarlılık değişimi | -2,2 puan | İspanya |
| Uzun dönem ortalaması | 100 | euro alanı |
Enflasyon Ağustos 2026'da yüzde 2,4'e çıktı
İstatistik kurumu INSEE'nin geçici tahminine göre Fransa'da tüketici fiyatları Ağustos'ta yıllık yüzde 2,4 arttı, Temmuz'da yüzde 2,1'di. Hızlanmanın kaynağı enerji: yıllık artış yüzde 16,7. Taze ürünlerde artış yüzde 3,8'den yüzde 5,8'e çıktı, gıda genelinde yüzde 1,1'de kaldı. Hizmet enflasyonu yüzde 2,2'den yüzde 2,0'a geriledi, imalat ürünlerindeki düşüş yüzde 0,7'den yüzde 0,4'e hafifledi. Avrupa karşılaştırmalarında kullanılan uyumlaştırılmış endeks yüzde 2,4'ten yüzde 2,7'ye yükseldi.
| Tüketici fiyatları, yıllık | %2,4 | Fransa, Ağustos 2026 |
| Önceki ay | %2,1 | Fransa, Temmuz 2026 |
| Uyumlaştırılmış endeks, yıllık | %2,7 | Fransa |
| Enerji | %16,7 | Fransa |
| Taze ürünler | %5,8 | Fransa, Temmuz'da %3,8 |
| Hizmetler | %2,0 | Fransa |
İmalat istihdamı canlanması bu kadarmış
Chinn, ABD'de imalat istihdamındaki değişimi Ocak 2025'ten bu yana üç seriyle birlikte çiziyor: istatistik kurumunun ilk yayımladığı veri, işsizlik sigortası kayıtlarına dayanan ön kıyaslama revizyonu ve özel bordro işlemcisinin kendi serisi. Revizyon, imalat istihdamındaki seyri ilk bildirilenden zayıf gösteriyor. İkinci grafikte özel sektör tarım dışı bordrolu istihdamı Bloomberg beklenti anketiyle birlikte veriyor. Her iki grafikte gümrük vergisi paketinin yürürlüğe girdiği tarihten sonrası ayrı renkte işaretleniyor. Chinn, Goldman Sachs'ın kesin kıyaslamada aşağı yönlü düzeltmenin küçüleceği görüşünü aktarıyor.
| Grafiklerin başlangıcı | Ocak 2025 | ABD |
| Karşılaştırılan seri | 3 | ABD, imalat istihdamı |
Guggenheim'ı çözmek
Rubinstein, bir varlık yöneticisinin kontrolündeki sigorta şirketleriyle grup içi yatırımları arasındaki bağı, 2012'de Arkansas'ta yıllık gelir sigortası alan bir müşterinin açtığı toplu davadan izliyor. Dava dosyasına göre Security Benefit Life'ın topladığı primlerden 35 milyon dolarlık kredi ve aynı yıl 925 milyon dolarlık ek finansman Los Angeles Dodgers'ın 2,15 milyar dolarlık satın alımına gitmiş. Grubun dört sigorta şirketinin grup bağlantılı şirket borcuna yatırımı 5,1 milyar dolar, beyan edilen toplam sermaye fazlası ise 2 milyar dolar. Ardından iki şirkete giden büyük jüri celplerini ve düzenleyiciye bildirilmemiş 22 milyar dolarlık özel kredi işleminin yeniden beyanını aktarıyor.
| Dodgers satın alma bedeli | 2,15 milyar dolar | ABD, 2012 |
| Sigorta şirketinden ilk kredi | 35 milyon dolar | ABD |
| Aynı yıl ek finansman | 925 milyon dolar | ABD |
| Grup bağlantılı şirket borcuna yatırım | 5,1 milyar dolar | ABD, dört sigorta şirketi |
| Beyan edilen sermaye fazlası | 2 milyar dolar | ABD, dört sigorta şirketi |
| Bildirilmemiş özel kredi işlemi | 22 milyar dolar | ABD |
| İlişkili yatırım payı | %3'ten %42'ye | ABD, Delaware Life |
Stabilcoin ihracının düzenlenmesi, izin verilen kuruluşlar ve faaliyetler
Currat, Ehrentraud ile Garcia Ocampo, değeri bir para birimine sabitlenmiş dijital jeton ihraç eden kuruluşlara dair düzenleme çerçevelerini karşılaştırıyor ve iki soruya bakıyor: kim ihraç edebilir, ihraç dışında hangi işleri yapabilir. Üç bulgu bildiriyorlar. İzin verilen ihraççı tipi ile faaliyet kapsamı ülkeler arasında belirgin biçimde ayrışıyor. Banka temelli ihraç mevcut ihtiyati kurallar altında daha geniş faaliyete izin verirken ihraççıya özel rejimler daha dar sınır çiziyor. Faaliyet kısıtları yalnızca ihraç eden tüzel kişiye uygulanıyor; bankalar grup düzeyinde denetlenirken banka dışı ihraççılar için eşdeğer bir çerçeve yok.
| Bildirilen ana bulgu | 3 | FSI Briefs No 33 |
| Metin uzunluğu | 17 sayfa |
Döngüsel finansmanın nefret edenler rehberi, birinci bölüm
Zitron, Nvidia'nın büyümesinin ne kadarının kendi para koyduğu müşterilerden geldiğini bilanço kalemleri ve açıklanan anlaşmalar üzerinden çıkarıyor. Nvidia'nın ABD'deki alacaklarının yüzde 70'i beş şirketten, yüzde 44'ü üç şirketten geliyor; satıştan tahsilata kadar geçen ortalama süre bir çeyrekte 45,4 günden 59,6 güne çıkmış. Ardından CoreWeave, Lambda, IREN, Nebius, Sharon AI ile XAI'ye yapılan sermaye koyma, kiralama ve geri alım taahhütlerini tek tek sayıyor. Kalıp şu: Nvidia şirkete sermaye koyuyor, şirket işlemci alıyor, alım taahhüdü de borç finansmanına teminat oluyor. Avustralyalı Sharon AI'nin 4,9 milyar dolarlık kiralama taahhüdüne karşılık çeyreklik geliri 1,9 milyon dolar.
| Alacakların yoğunlaşması | %70'i 5 şirkette | ABD |
| Alacak devir süresi | 45,4 günden 59,6 güne | ABD, bir çeyrekte |
| Nvidia toplam gelecek taahhütleri | 366 milyar dolar | ABD |
| Başlamamış veri merkezi kiraları | 25 milyar dolar | ABD |
| CoreWeave geri alım taahhüdü | 6,3 milyar dolar | ABD |
| Sharon AI kiralama taahhüdü | 4,9 milyar dolar | Avustralya, çeyreklik gelir 1,9 milyon dolar |
| Yapay zekâ altyapısı borçlanması | 244 milyar dolar | ABD, 2026 |
| Bilanço dışı işlem gücü sözleşmeleri | 3 trilyon dolar | ABD |
NVIDIA 2027 mali yılı ikinci çeyrek sonuçlarını açıkladı
Şirket, 2027 mali yılı ikinci çeyreğinde 96,2 milyar dolar gelir bildirdi; bir önceki çeyreğe göre yüzde 18, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 106 artış. Veri merkezi bölümü 89,0 milyar dolarla toplam gelirin yüzde 92'sini oluşturdu ve yıllık yüzde 117 büyüdü. Brüt kâr marjı yüzde 75,0, seyreltilmiş hisse başına kâr 2,46 dolar. Şirket üçüncü çeyrek için yüzde 2 sapma payıyla 108,0 milyar dolar gelir ve yüzde 74,0 brüt marj öngörüyor. Çeyrek boyunca 19,7 milyar dolarlık hisse geri alımı yapıldı, hissedarlara toplam 26,0 milyar dolar döndü.
| Çeyrek geliri | 96,2 milyar dolar | ABD, 2027 mali yılı ikinci çeyrek |
| Yıllık gelir artışı | %106 | ABD |
| Veri merkezi geliri | 89,0 milyar dolar | ABD, yıllık %117 artış |
| Veri merkezinin gelir payı | %92 | ABD |
| Brüt kâr marjı | %75,0 | ABD |
| Seyreltilmiş hisse başına kâr | 2,46 dolar | ABD |
| Üçüncü çeyrek gelir öngörüsü | 108,0 milyar dolar | ABD, %2 sapma payı |
| Hisse geri alımı | 19,7 milyar dolar | ABD, çeyrek |
Aranıyor, daha alçakgönüllü bir merkez bankası
Ritholtz, Fed'in yüzde 2'lik enflasyon hedefinin nereden geldiğini izliyor. Roger Ferguson'a dayanarak kaynağı 1988'de Yeni Zelanda Maliye Bakanı Roger Douglas'ın televizyonda telaffuz ettiği yüzde 0 ile 1 aralığına bağlıyor; bu ifade 1989'da yasalaşan yüzde 0-2 bandına dönüşüyor, ardından 1991'de Kanada, 1992'de Birleşik Krallık, 1993'te İsveç, Avustralya ve Finlandiya benimsiyor. Fed 1996 Temmuz toplantısında fiilen kabul ediyor, 2012'de resmileştiriyor. Ritholtz, 600 ekonomistle yapılan bir ankette yarıdan fazlasının hedefi en iyi düzey olduğu için değil değiştirmenin itibar maliyeti yüzünden koruduğunu aktarıyor.
| Enflasyon hedefi | %2 | ABD, PCE fiyat endeksi |
| Douglas'ın telaffuz ettiği aralık | %0 ile %1 | Yeni Zelanda, Mart 1988 |
| Yasalaşan bant | %0-2 | Yeni Zelanda, 1989 |
| Fed'in fiilî kabulü | Temmuz 1996 | ABD |
| Resmileşme | 25 Ocak 2012 | ABD |
| Anket örneklemi | 600 ekonomist | yarıdan fazlası itibar maliyeti gerekçesiyle koruyor |
Yarı likit etiketi yanıltıcı mı, yoksa rahatsız edici bir gerçek mi
Davis, 2026 boyunca varlıklı yatırımcıların yarı likit fonlardan para çekme talebiyle biriken baskıyı ve bunun 1,8 trilyon dolarlık özel kredi piyasası için ilk ciddi sınama olmasını ele alıyor. Fon yapısını anlatıyor: geri ödemeler fon değerinin tipik olarak yüzde 5'iyle sınırlanıyor, geri alım yönetim kurulunun takdirine bırakılabiliyor, dağıtımlar dönemsel pencerelerde oransal yapılıyor. Sektörden gelen görüşleri aktarıyor; Franklin Templeton ile EQT yöneticileri yarı likit teriminin bırakılmasını savunuyor, Morningstar'dan Armour ise geri ödeme sınırlarının kalan yatırımcıyı zorunlu satıştan koruduğunu söylüyor.
| Özel kredi piyasası büyüklüğü | 1,8 trilyon dolar | |
| Geri ödeme üst sınırı | fon değerinin %5'i | tipik yarı likit fon |
Fırtınada her havalimanı iyidir
Jones, ABD Ulaştırma İstatistikleri Bürosu verisiyle havayolu rötar tablosunu çıkarıyor. Yılbaşından bu yana en büyük on taşıyıcıda uçuşların yüzde 21,58'i gecikmiş, iptal oranı yüzde 2,2 ile 2022'den bu yana en yüksek seviyede. Ocak ile Haziran arasında kalkış dakikliği en düşük on havalimanında ortalama rötar oranı yüzde 29,8; Fort Lauderdale yüzde 33,6 ile başı çekiyor, Dallas-Fort Worth yüzde 31,8 ile 2025'te taşıdığı 41,3 milyon yolcunun 13 milyondan fazlasını etkiliyor. Bülten ayrıca HP'nin üçüncü çeyrekte kişisel sistemler sevkiyatının yüzde 16 düşerken segment gelirinin fiyat artışlarıyla yüzde 18 arttığını aktarıyor.
| Rötar oranı | %21,58 | ABD, en büyük 10 taşıyıcı, yıl başından bu yana |
| İptal oranı | %2,2 | ABD, 2022'den bu yana en yüksek |
| En kötü 10 havalimanı ortalaması | %29,8 | ABD, Ocak ile Haziran |
| Fort Lauderdale-Hollywood | %33,6 | ABD |
| Dallas-Fort Worth | %31,8 | ABD, 41,3 milyon yolcu |
| HP kişisel sistemler sevkiyatı | -%16 | ABD, üçüncü çeyrek |
| HP kişisel sistemler geliri | +%18 | ABD, fiyat artışları kaynaklı |
İlkokul kalitesinin okul öncesi programların üçüncü sınıftaki uzun dönemli etkileri üzerindeki rolü
Mumma ve arkadaşları, ABD'de Florida'nın Miami-Dade ilçesinde okul öncesini kamu okulu bünyesindeki programda geçiren çocuklarla aynı yaşı merkez temelli kreşte ya da ev temelli bakımda geçirenleri karşılaştırıyor. Veri, 27.814 düşük gelirli aile çocuğunun idari eğitim kayıtları; çocuklar okul öncesinden üçüncü sınıfa ve oradan liseye kadar yirmi yıl izleniyor. Sonuç değişkenleri notlar ve standart test skorları. Kamu okulu programına gidenlerin üstünlüğü okul boyunca sürüyor, ancak farkın büyüklüğü çocuğun sonradan gittiği ilkokulun kalitesine göre değişiyor. Rastgele atama yok, tasarım gözlemsel.
| Analiz örneklemi | 27.814 çocuk | ABD, Florida |
| İzleme süresi | 20 yıl | ABD |
| Karşılaştırılan bakım türü | 3 | ABD |
| Örneklem bileşimi | %60 Latin kökenli, %33 Siyah | ABD |
Yapay zekâ ile verimliliği anlamak
Syverson, ABD'de 2022 ortasından beri görülen verimlilik hızlanmasının yapay zekâya bağlanıp bağlanamayacağını tartışıyor. Emek verimliliği 2010'larda yılda yaklaşık yüzde 1,5 artarken şimdi yüzde 2,2 civarında. Zamanlamanın karışık sinyal verdiğini söylüyor: hızlanma başladığında yapay zekâ yatırımı mütevazıydı, altyapı harcaması toplulaştırılmış istatistiklerde ancak 2025'te görünür oldu. Sektör düzeyinde benimseme oranı yüksek sektörlerde kazancın daha büyük olup olmadığına bakıyor, ilişkiyi pozitif ama perakende dahil edildiğinde zayıf buluyor. Bir de ölçüm sorunu var: tamamlayıcı yatırımların gider yazılması önce eksik, sonra fazla ölçüme yol açıyor.
| Emek verimliliği artışı | ~%1,5 | ABD, 2010'lar |
| Güncel verimlilik artışı | ~%2,2 | ABD, 2022 ortasından bu yana |
| Geçmiş genel amaçlı teknolojilerin katkısı | %1 ile %1,5 | yılda, on ya da yirmi yıl boyunca |
Bilimin ekmek parası, araştırmacıların belirsizliği nasıl anlattığı
Roney, Egelhofer ile Lecheler, araştırmacıların bulgularındaki belirsizliği kamuoyuna nasıl aktardığını inceliyor. Karşılaştırma nicel bir kontrol tasarımı değil, disiplinler arası bir karşıtlık: doğa ve hesaplama bilimcileri ile sosyal bilim ve beşeri bilimler araştırmacıları. Veri, Avusturya'da 28 araştırmacıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, ortalama süre 47,6 dakika. Çözümleme nitel içerik analizi. Belirsizliğin önünde üç engel buluyorlar: kamuoyu için fazla karmaşık sayılması, medyanın istememesi ve siyasallaşmış ortamlarda riskli görülmesi. Araştırmacılar yayınlarda, basın bültenlerinde ve medyada etkiyi öne çıkarmak için belirsizliği hafifletiyor.
| Örneklem | 28 araştırmacı | Avusturya |
| Ortalama görüşme süresi | 47,63 dakika | Avusturya |
| Veri toplama dönemi | Eylül 2024 ile Şubat 2025 | |
| Belirlenen engel | 3 | |
| Belirsizlik boyutu | 4 ana boyut |
Okuma becerisinin kalıtsal ve deneyime bağlı kortikal izleri
Roll, okuma becerisi ile beyin yapısı arasındaki ilişkinin ne kadarının kalıtsal olduğunu, ne kadarının deneyimle biçimlendiğini ayırıyor. Karşılaştırma tek yumurta ikizleriyle çift yumurta ikizleri arasında kuruluyor; iki grubun benzerlik farkı, genetik ortaklığın payını verdiği için kimlik stratejisi işlevi görüyor. Veri, ABD merkezli Human Connectome Project'in 1.068 kişilik beyin görüntüleri ve sesli okumaya dayalı uyarlamalı okuma testi; ikiz alt örneklemi 396 kişi. Üç bölgede okuma becerisiyle kalıtsal ortaklık taşıyan yapısal iz buluyor, buna karşılık kortikal kalınlık ölçüleri deneyime bağlı görünüyor. Beyin kabuğu ölçülerine dayanan model, okuma becerisindeki farkların yüzde 14,7'sini açıklıyor.
| Toplam örneklem | 1.068 kişi | ABD, Human Connectome Project |
| İkiz alt örneklemi | 396 kişi | 246 tek yumurta, 150 çift yumurta |
| Sol ön orta temporal girus yüzey alanı | rg = 0,38 | P < 0,001, h² = 0,52 |
| Sağ dorsal temporal kutup | rg = 0,32 | P < 0,001, h² = 0,66 |
| Sol medial kuşak | rg = -0,38 | P = 0,006, h² = 0,29 |
| Kortikal modelin açıkladığı değişim | R² = 0,147 | ABD |
El Niño neden güçleniyor, bin yıllık mercan kaydı iklim değişikliğini gösteriyor
Dinneen'in haberi, Cole ve arkadaşlarının mercanlardan yola çıkarak geçmişi yeniden kurduğu çalışmayı aktarıyor. Karşılaştırma son kırk yılın El Niño olaylarıyla 1850 öncesi yaklaşık bin yılın olayları arasında kuruluyor. Veri, Ekvador'a bağlı Galápagos Adaları'nda yaşayan ve fosilleşmiş mercanlardan alınan 13 karot; kalsiyum karbonat katmanlarındaki kimyasal oranlardan aylık çözünürlükte deniz yüzeyi sıcaklığı türetiliyor. Aylık çözünürlük, kısa süreli olayların ayırt edilmesini sağlayan yöntemsel kazanç. Doğal nedenleri dışlamak için iklim modelleriyle volkanik etkinlik ve güneş değişkenliği senaryoları çalıştırılıyor. Son kırk yılın olayları, 1850 öncesi bin yılın olaylarına göre yaklaşık yüzde 40 daha güçlü çıkıyor.
| Mercan karotu | 13 | Ekvador, Galápagos |
| Yeniden kurgu süresi | ~1.000 yıl | Doğu Pasifik |
| Şiddet artışı | ~%40 | sanayi öncesi düzeye göre |
| Dışlanan doğal etken | 2 | volkanik etkinlik, güneş değişkenliği |
Alpha School'un yapay zekâ destekli öğretim modeli büyüyor, işe yarıyor mu
Randolph, ABD'de yapay zekâ destekli birebir öğretimle çalışan okul zincirinin genişlemesini ve paylaştığı sonuçların ne ölçüde yorumlanabilir olduğunu ele alıyor. Okulun verisi standart bir ilerleme testine dayanıyor, ancak karşılaştırma grubuna, örneklem büyüklüğüne ve hangi ailelerin bu okulu seçtiğine dair bilgi yayımlanmamış; yani kazancın öğretim yönteminden mi öğrenci bileşiminden mi geldiğini ayıracak bir tasarım yok. Andrew McEachin bu raporların nedensel çıkarım için tasarlanmadığını söylüyor. Yazı 2025'te yapılan bir denemeyi aktarıyor: Harvard'da giriş düzeyi fizik dersinde uyarlamalı bir yapay zekâ öğreticisi, ortanca öğrenme kazancını aktif öğrenmeye göre iki katından fazla artırmış.
| Yıllık ücret | 40.000 ile 75.000 dolar | ABD |
| Kampüs sayısı | ~50 | ABD, 2026 güz |
| Harvard 2025 denemesi | 2 katından fazla kazanç | ABD, giriş düzeyi fizik |
| 2025 yazın taraması | 28 çalışma, ~5.000 öğrenci | ABD, yapay zekâ öğreticileri |
Kapitalizm ile sosyalizm üzerine anket sonuçları
Cowen, ABD'de yapılan bir anket dizisinin sonuçlarını aktarıyor. Yöntem şu: aynı soru hem doğrudan hem de yanıtı görünmez kılan bir teknikle soruluyor, iki ölçüm arasındaki fark kişinin başkasına söylediğiyle kendine sakladığı arasındaki mesafeyi veriyor. Sonuç iki yönlü. Amerikalılar kapitalizm konusunda açıkta söylediğinden daha temkinli: yalnızca üçte biri özel olarak olumlu bakıyor. Sosyalizmde ise yön tersine dönüyor, Z kuşağında açık tercih yüzde 29 iken özel tercih yüzde 14'e iniyor. Yüksek gelirlilerde ise sosyalist bir adaya açıklık açıkta yüzde 42, özelde yüzde 58.
| Z kuşağında açık sosyalizm tercihi | %29 | ABD |
| Aynı grupta özel tercih | %14 | ABD |
| Yüksek gelirlilerde sosyalist adaya açıklık | %42 açık, %58 özel | ABD |
Tahmin piyasaları üzerine bilmek istediğiniz her şey, Rajiv Sethi ile
Morris ile Sethi, insanların bir olayın gerçekleşmesine bahis oynadığı tahmin piyasalarının istatistiksel tahmin modelleri karşısında nerede durduğunu konuşuyor. Sethi, piyasaların verdiği olasılıkların gerçekleşme sıklığıyla tutarlı olduğunu, ancak bilginin seyrek olduğu durumlarda modellerin yerini alamadığını söylüyor. Üstünlüklerini modellerin güncellemekte zorlandığı anlarda gösterdiklerini, 2024 ABD başkanlık yarışını ve salgının başlangıcını örnek veriyor. Az çalışılmış bir sürü etkisine dikkat çekiyor: platform oranlarının haber yayınlarına gömülmesi seçmen davranışını etkileyebilir. Kamusal anketlerin azalmasının piyasa oynaklığını artırıp doğruluğu düşüreceğini savunuyor.
| Anılan sınama olayı | 2 | ABD, 2024 başkanlık yarışı ve salgının başlangıcı |
| Yayın tarihi | 27 Ağustos 2026 |
Model donanım standardının önizlemesi
Şirket, yapay zekâ ajanlarının laboratuvar cihazlarını doğrudan çalıştırabilmesi için ortak bir arayüz şartnamesini araştırma önizlemesine açtı. Standart, işletim sistemi ile cihaz arasında çeviri yapan tek bir sürücü, oku ve yaz biçimindeki iki temel komut ve cihaz özellikleri için doğal dil etiketleri kullanıyor. Sıvı aktarıcılar, robot kollar, mikroskoplar ve santrifüjler destekleniyor. Saha denemelerinde Carnegie Mellon'da satıcı kurulumuyla haftalar süren tümleştirme süresi 8 saate inmiş, verilen doz ile alınan yanıt arasındaki eğrinin uyum ölçüsü 0,98'in üzerinde çıkmış. QuEra'da lazer denetiminde toparlanma süresi 150 saniyeden 6 saniyeye düşmüş, 700 denemenin 695'i başarılı olmuş.
| Carnegie Mellon tümleştirme süresi | 8 saat | satıcı kurulumunda haftalar |
| Doz yanıt uyumu | R² > 0,98 | Carnegie Mellon |
| QuEra toparlanma süresi | 150 saniyeden 6 saniyeye | lazer denetimi |
| QuEra başarı oranı | %99,3 | 700 denemenin 695'i |
| QuEra gürültü azaltma | 15,7 mV'den 1,55 mV'ye | |
| Tetsuwan test hacmi | 9.143 dağıtım | 300 aktarım türü |
LAION-BVD, çok kipli ön eğitim için 10 milyon saatlik açık video veri seti
Hochlehnert ve arkadaşları, internetin açık arşivinden çıkardıkları 1,3 milyar video bağlantısından 80 milyon dosya indirip 10 milyon saatlik açık bir veri seti kuruyor. Video, ses ve görüntüyü birlikte kapsıyor. Kliplere ayırma işi sahne değişimini algılayan bir yöntemle yapılıyor, ardından her klibe modelle üretilmiş altyazı yazılıyor. Yazarlar, sahne değişimi karelerinin internetten toplanmış alışılmış görüntü derlemlerinden farklı bir görsel dağılım gösterdiğini ve bunun görüntü ile metni eşleştirme başarımını yükselttiğini bildiriyor. Eğitim ölçeği ya da model ölçeği büyüdükçe standart ölçütlerde tutarlı iyileşme gözleniyor.
| Toplanan video bağlantısı | 1,3 milyar | |
| İndirilen video | 80 milyon | |
| Toplam süre | 10 milyon saat | |
| Altyazılanmış klip | 55 milyon | |
| Ayrıştırılmış kare | 300 milyon |
GlucoFM, sürekli glikoz izleme için çift akışlı temel model
Li ve arkadaşları, giyilebilir bir algılayıcının sürekli ürettiği kan şekeri serisini iki ayrı akışa ayırarak modelliyor: yavaş seyreden fizyolojik durum ile geçici olaylar. Eğitim etiketsiz veriyle yapılıyor, model 109.066 saatlik kayıttan verinin örüntülerini temsil etmeyi öğreniyor. Değerlendirme, dört ayrı kohorttan 203 katılımcı ve yedi klinik kestirim görevi üzerinden yapılıyor; öğrenilen temsilin üzerine basit bir doğrusal sınıflandırıcı kuruluyor ve katılımcılar eğitim ile sınama arasında ayrılıyor. Kestirim başarımını ölçen PR-AUC değeri ortalamada 58,8 çıkıyor, bu da en iyi karşılaştırma modelinin 4,1 puan üzerinde. Model 0,72 milyon eğitilebilir değişken taşıyor ve tek bir hızlandırıcı kartta eğitilebiliyor.
| Ön eğitim verisi | 109.066 saat | 477 özne |
| Değerlendirme verisi | 71.669 saat | 203 katılımcı, 4 kohort |
| Ortalama PR-AUC | 58,8 | en iyi taban çizginin 4,1 puan üstü |
| Ortalama ROC-AUC | 66,7 | |
| Eğitilebilir değişken | 0,72 milyon | |
| Bağlam kodlayıcı katmanı | 33 | gizli boyut 128, 4 dikkat başı |
| Klinik kestirim görevi | 7 |
Mahkeme, Savunma Bakanlığı'nın Anthropic'e misillemesini hukuka aykırı buldu
Godfrey, ABD'de Kaliforniya Kuzey Bölgesi federal mahkemesi yargıcı Rita Lin'in 59 sayfalık kararını aktarıyor. Karara göre Savunma Bakanlığı, Anthropic'i tedarik zinciri güvenlik riski ilan ederken hem yasal yetkisini aşmış hem de ifade özgürlüğünü koruyan Birinci Ek Madde'yi ihlal etmiş. Şubat 2026'da bakanlık askeri yüklenicilere şirketle iş yapmayı bırakma talimatı vermişti; şirket ise modellerinin yurt içi gözetimde ve özerk silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermeyi reddetmişti. Lin, ulusal güvenliğin boş yere anılmasının hükümeti eleştirenleri cezalandırmak için açık çek olmadığını yazdı.
| Karar tarihi | 28 Ağustos 2026 | ABD |
| Karar uzunluğu | 59 sayfa | ABD |
| Kara liste tarihi | Şubat 2026 | ABD |
| Açılan dava | 2 | ABD |
Haberlere göre Nvidia, Hugging Face'i 12,9 milyar dolara alıyor
Nolan, Nvidia'nın açık kaynak model platformu Hugging Face'i 12,9 milyar dolara satın almak üzere anlaştığı yönündeki haberleri aktarıyor ve görüşmelerin henüz imzalı bir anlaşmaya dönüşmediğini, iki tarafın da yorum yapmadığını belirtiyor. Platformun 2023'teki son turu 235 milyon dolarlıktı ve değerlemesini 4,5 milyar dolara taşımıştı; 2025'te Nvidia'nın 7 milyar dolar değerleme içeren 500 milyon dolarlık yatırım teklifi reddedilmişti. Yıllık gelir yaklaşık 150 milyon dolar, yani bildirilen bedel gelirin yaklaşık 86 katına denk geliyor.
| Bildirilen satın alma bedeli | 12,9 milyar dolar | |
| 2023 değerlemesi | 4,5 milyar dolar | 235 milyon dolarlık tur |
| Reddedilen 2025 teklifi | 500 milyon dolar | 7 milyar dolar değerleme |
| Yaklaşık yıllık gelir | 150 milyon dolar | |
| Bedelin gelire oranı | ~86 kat |
2026.35, internet coşkusu ile gerçek dünyadaki değişim
Thompson üç başlık topluyor. Birincisi, yapay zekâ ajanlarının siber güvenlikte savunmadan çok saldırı tarafında işe yaradığı savı: savunan tarafın hiçbir şeyi bozmama yükümlülüğü varken saldıran taraf için bozmak amacın kendisi. Thompson bu asimetriyle girişimlerin yerleşik şirketleri geçme kolaylığı ve yapay zekânın ekonomiye beklenenden yavaş yerleşmesi arasında bağ kuruyor. İkincisi Netflix'in rakip yayın servislerine erişim satmaya başlaması. Üçüncüsü veri merkezi karşıtlığının yaz boyunca artması; Andrew Sharp bu tepkinin geçmiş internet tartışmaları gibi sönümleneceğini öngörüyor.
| Bülten numarası | 2026.35 | 28 Ağustos 2026 |
| Ele alınan başlık | 3 |
Marquette anketi valilik yarışında olası seçmende Crowley'i önde, kayıtlı seçmende başa baş buluyor
ABD'nin Wisconsin eyaletinde 891 kayıtlı seçmenle yapılan anket, veri merkezlerinin yerel siyasetteki ağırlığını ölçüyor. Katılımcıların yüzde 78'i veri merkezlerinin maliyetinin faydasından ağır bastığını söylüyor. Yüzde 67'si en az bir yıllık inşaat yasağını destekliyor, yüzde 33'ü karşı çıkıyor. Destek partiler arasında yayılmış durumda: Demokratlarda yüzde 83, bağımsızlarda yüzde 67, Cumhuriyetçilerde yüzde 53. Saha çalışması 12 ile 20 Ağustos 2026 arasında yapıldı, kayıtlı seçmen için hata payı artı eksi 4 puan.
| Maliyet faydadan ağır basıyor diyenler | %78 | ABD, Wisconsin |
| İnşaat yasağını destekleyen | %67 | ABD, Wisconsin |
| Karşı çıkan | %33 | ABD, Wisconsin |
| Cumhuriyetçilerde destek | %53 | ABD, Wisconsin |
| Örneklem | 891 kayıtlı seçmen | hata payı ±4 puan |
Yapay zekâ kaynaklı patlayıcı büyüme üzerine büyük bir bahis
Tabarrok, Benjamin Moll'un düzenlediği para bahsinin taraflarını ve tutarlarını aktarıyor. Bahsin konusu şu soru: ABD'de kişi başına reel gayrisafi yurt içi hasıla 2033'e kadar tek bir yıl içinde en az yüzde 15 büyüyecek mi. Hızlı büyüme tarafında MacAskill, Albanie ile Cohen toplam 60.000 dolar koyuyor, karşı tarafta Moll ile Ho 240.000 dolar koyuyor. Oran 4'e 1, yani hızlı büyüme senaryosuna zımnen yüzde 20 olasılık biçilmiş durumda.
| Bahis eşiği | %15 büyüme | ABD, kişi başına reel GSYH, tek yıl |
| Son tarih | 2033 | ABD |
| Oran | 4'e 1 | zımni olasılık %20 |
| Hızlı büyüme tarafı | 60.000 dolar | |
| Karşı taraf | 240.000 dolar |
Üretken küçük dil modelleri için yerel yapay zekâ yığını
Chugani, buluta bağlanmadan kendi bilgisayarında çalışan küçük dil modelleriyle, yani 1 ile 14 milyar değişken taşıyan hafif modellerle çalışma düzenini dört katmanda kuruyor. Birinci katman modeli çalıştıran motor: Ollama, LM Studio, llama.cpp ve vLLM. İkincisi kod yazma arayüzü: VS Code ile JetBrains içinde çalışan Cline, Cursor ve Continue.dev. Üçüncüsü komut satırından kod deposunun tamamında iş yapan araçlar. Dördüncüsü modelin kendi belgelerinizi arayıp yanıta katmasını sağlayan yerel hafıza katmanı: LanceDB, Chroma, Qdrant ve PostgreSQL üstünde pgvector. Bu modellerin çalışması için 8 ile 24 gigabayt ekran kartı belleği gerekiyor.
| Model boyutu | 1 ile 14 milyar değişken | küçük dil modeli aralığı |
| Gereken ekran kartı belleği | 8 ile 24 GB | |
| Katman sayısı | 4 |
Dil modelini inceltmek için nicemleme ile budama yöntemleri
Olumide, büyük dil modellerini küçültmenin iki yolunu karşılaştırıyor. Nicemleme, modelin sayılarını daha az basamakla tutarak yer kazandırıyor ve değişken sayısı sabit kalıyor; budama ise ağırlıkların bir kısmını tamamen siliyor. Beş yöntem kıyaslanıyor. 70 milyar değişkenli bir model sıkıştırılmadan yaklaşık 140 gigabayt bellek isterken 4 bitlik nicemlemeyle 35 ile 40 gigabayta iniyor, budama da eklenince 17 gigabayt civarına düşüyor. Kod üretme sınavında nicemleme yöntemlerinden GPTQ yaklaşık yüzde 46, AWQ yüzde 51,8 doğruluk veriyor. Yazı, kalite kaybının modele ve göreve göre değiştiğini, ölçümün kendi iş yükünüzle yapılması gerektiğini belirtiyor.
| 70 milyar değişkenli model, sıkıştırılmamış | ~140 GB | ekran kartı belleği |
| 4 bit nicemleme sonrası | 35 ile 40 GB | |
| Budama ile birlikte | 17 ile 18 GB | |
| Kod üretme doğruluğu, GPTQ | ~%46 | HumanEval |
| Kod üretme doğruluğu, AWQ | ~%51,8 | HumanEval |
| AWQ hız kazancı | ~1,6 kat | FP16'ya göre |
| Wanda budama süresi | ~300 kat hızlı | SparseGPT'ye göre |
| Referans değerlendirme sayısı | 500.000 üzeri |
LangGraph yapay zekâ ajanımı Postgres'e bağlamak
Yıldırım, randevu alan bir müşteri hizmetleri ajanının hafızasını bellekten kalıcı bir veri tabanına taşıyor. Ajan LangGraph ile kurulmuş: talebi anlıyor, fiyat hesaplıyor, onay alıyor, dolu saatlere bakıp uygun zaman öneriyor ve randevuyu kaydediyor. Yazı iki çalışma kipini karşılaştırıyor, bellekte tutan test kipi ile kayıtları kalıcı tutan PostgreSQL kipi. Kurulumda bağımlılık yönetimi için Poetry, yerel veri tabanı için Docker ve docker-compose, arayüz için Streamlit kullanılıyor. Bulutta barındırılan bir veri tabanına bağlanmak için kullanılan bağlantı dizesi biçimi de gösteriliyor.
| PostgreSQL sürümü | 16-alpine | Docker imajı |
| Veri tabanı kapısı | 5432 | |
| Arayüz kapısı | 8501 | Streamlit |
| Randevu birimi | 15 dakika |
Tek ajandan ekibe, Codex alt ajanlarını anlamak
Guo, tek bir kod ajanı yerine her biri işin bir parçasına odaklanan alt ajanlardan oluşan bir ekip kurmayı anlatıyor. Her alt ajan kendi ayrı iş akışında çalışıyor, ana ajan işi dağıtıp gelen sonuçları birleştiriyor. Kurulum dosya düzeni üzerinden gösteriliyor: proje kökünde bir .codex klasörü, ayarlar için config.toml, her ajan için ayrı bir toml dosyası. Bir ajan tanımı üç zorunlu alan istiyor: ad, açıklama ve geliştirici yönergesi; model, akıl yürütme derinliği, yalıtılmış ortam ve araç izinleri isteğe bağlı. Örnek olarak üç uzman ajanın üç şehri değerlendirdiği bir seyahat planlaması kuruluyor.
| Örnekteki alt ajan | 3 | ulaşım, bütçe, deneyim |
| Zorunlu tanım alanı | 3 | ad, açıklama, geliştirici yönergesi |
| Eşzamanlı iş parçacığı | 3 | oturum başına |
İş hacmini öldürmeden döngüye insan koymak
Bhardwaj, veri tabanında değişiklik yapan yapay zekâ ajanlarında her işlemi insana onaylatmanın yarattığı tıkanmayı anlatıyor. Kuyruk uzayınca gözden geçirenler okumadan onaylamaya başlıyor ve denetim işlevini yitiriyor; kendi anlattığı kurulumda ortanca bekleme 15 dakikaya, kullanıcıların bildirdiği bekleme 20 ile 40 dakikaya çıkmış. Önerdiği çözüm her işleme dört sinyalden risk puanı vermek: etkilenecek satır sayısı, tablonun hassaslık listesinde olup olmadığı, sorgunun daha önce onaylanmış sorgulara benzerliği ve modelin aynı isteği birkaç kez yeniden ürettiğinde ne kadar tutarlı kaldığı. Düşük puanlı sorgu anında çalışıyor, yüksek puanlı insana gidiyor.
| Ortanca onay bekleme süresi | 15 dakika | |
| Kullanıcıların bildirdiği bekleme | 20 ile 40 dakika | |
| Risk puanı sinyali | 4 | |
| Etki alanı ağırlığı | 0,40 | risk puanı katsayısı |
| Tablo hassaslığı ağırlığı | 0,25 | |
| Etki alanı sayım tavanı | 50.000 satır |
Farklı bir yapay zekâ geleceği görmeye Çin'e gittim, tanıdık geldi
Saft, Çin'e yaptığı heyet gezisini anlatıyor ve beklediği köklü farkı bulmadığını, iki ülkenin yörüngesinin benzediğini yazıyor. Ona göre Çin'in ağırlığı robotik, imalat ve elektrikli araçlar üzerinden yapay zekâyı fiziksel dünyaya yerleştirmekte; ABD'de ise sınırı belirleyen en yetenekli modelin kendisi. Örnek olarak DeepSeek'in on sekiz ay önceki çıkışının açık kaynak tartışmasını değiştirmesini, çip tasarım yazılımına konan ABD ihracat kısıtlarının 2025 yazında ticaret görüşmeleri sırasında haftalar içinde gevşetilmesini ve Xiaomi'nin telefondan elektrikli araç üreticiliğine geçişini veriyor.
| DeepSeek çıkışından geçen süre | 18 ay | Çin |
| Çip tasarım yazılımı kısıtlarının gevşetildiği dönem | 2025 yazı | ABD ile Çin görüşmeleri |
Bilgisayar biliminin bilgisayara ihtiyacı var mı
Brubaker, kuramsal bilgisayar biliminin fiziksel makinelere ihtiyaç duyup duymadığını tartışıyor. Çıkış noktası Dijkstra'nın şu sözü: bilgisayar bilimi, astronominin teleskoplarla ilgili olduğundan daha fazla bilgisayarlarla ilgili değildir. Yazı alanın iki köken disiplinini karşı karşıya koyuyor: Knuth'un algoritma merkezli tanımı ve Newell, Perlis ile Simon'ın 1967'de savunduğu makine merkezli tanım. Ryan Williams pratikteki zor problemlerin kuramsal soruları doğurduğunu söylüyor, Matti Tedre ise makineleri küçümsemenin teleskopları küçümsemeye benzediğini savunuyor. Ampirik veri yok, tartışma kavramsal.
| Turing makinesi modeli | 1937 | |
| Makine merkezli tanımın savunulduğu yıl | 1967 | Newell, Perlis, Simon |
Düşünmeyi düşünmek
French, sinirbilimci Adrian Owen ile bilişsel kapasitenin nasıl ölçüleceğini konuşuyor. Owen, IQ puanı yerine yürütme işlevini, yani beynin kendi alt süreçlerini denetleme yeteneğini öne sürüyor. Savı şu: insanlar bu denetim üzerinde sandıklarından fazla söz sahibi ve otomatik davranıştan çıkıp bilinçli düşünmek ölçülebilir fark yaratıyor. 11.000 kişinin katıldığı ve altı hafta süren beyin egzersizi çalışmasına, 44.000 kişilik bir bilişsel işlev çalışmasına ve yaşam tarzı seçimleriyle yürütme işlevi arasındaki bağıntıyı 22 değişken üzerinden arayan bir araştırmaya dayanıyor.
| Beyin egzersizi çalışması | 11.000 katılımcı | müdahale 6 hafta |
| Bilişsel işlev çalışması | 44.000 katılımcı | 2012 |
| İncelenen yaşam tarzı değişkeni | 22 |
Okur kitap incelemesi, Thomas Urquhart'ın Rabelais çevirisi
İnceleme, Rabelais'nin Gargantua ve Pantagruel'ini Thomas Urquhart'ın 17. yüzyıl İngilizcesine nasıl çevirdiğini ele alıyor. Yazar çeviriyi İngiliz dilinin en önemli çevirilerinden biri sayıyor ve barok düzyazısını, sözcük icatlarını örneklerle gösteriyor. İnceleme çeviriyi Urquhart'ın yaşamına bağlıyor: 1642'de babasından devraldığı 13.000 sterlinlik borç, yedi yıl uğraştığı evrensel dil tasarısı, Kralcı saflarda katıldığı Worcester çarpışması ve sonrasındaki sürgün. Urquhart ilk iki kitabı 1653'te bitirdi, kalan iki kitabı 1694'te Peter Motteux tamamladı.
| Urquhart'ın doğumu | 1611 | İskoçya |
| Devralınan borç | 13.000 sterlin | İskoçya, 1642 |
| Evrensel dil üzerinde geçen süre | 7 yıl | |
| İlk iki kitabın çevirisi | 1653 | |
| Motteux'nün tamamlaması | 1694 | |
| Worcester'da esir alınan Kralcılar | 10.000 | İngiltere |
Liberal kurumlar öldü
Law, liberal kurumların herkese açıklık vaadini sessizce bir sürtünmeye yasladığını savunuyor: başvurmak zaman ve emek istediği için talep kendiliğinden sınırlanıyordu. Yapay zekâ araçları bu maliyeti düşürünce hacim kurumların taşıyamayacağı düzeye çıkıyor. Law savını üç kaynağa dayandırıyor: Avustralya'da çalışma mahkemesi başkanının üç yıl içinde iş yükünün yüzde 70'in üzerinde artacağı öngörüsü, ABD federal hukuk davalarında kendini temsil eden davacı payının tarihsel yüzde 11 ortalamasından yüzde 16,8'e çıkması ve 4,5 milyon davayı inceleyen bir çalışma tebliği. Tarihsel koşutluk olarak 1991 çöp faks yasasını ve 2000'lerin CAPTCHA yanıtını kuruyor.
| Öngörülen iş yükü artışı | %70 üzeri | Avustralya, üç yıl içinde |
| Kendini temsil eden davacı payı | %16,8 | ABD, 2025 mali yılı |
| Tarihsel ortalama | %11 | ABD |
| Dava kaydı girişleri | önceki ortalamanın %158 üzerinde | ABD, 2025 ikinci çeyrek |
| İncelenen dava | 4,5 milyon | ABD |
Monterrey ruhu
Garza, Meksika'nın Monterrey kentinde çalışma, girişimcilik, para ve toplumsal sorumluluk üzerine paylaşılan bir değerler kümesinin varlığını savunuyor. Veri, kendini Monterreyli sayan kişilerle yaptığı onlarca derinlemesine görüşme; katılımcıları A'dan N'ye harflerle anonimleştirip doğrudan alıntılıyor. Bu değerler kümesinin salt kâr arayışından çok bir ticari hümanizm biçimi olduğunu ileri sürüyor. Kentin 1867 ile 1920 arasındaki sanayileşmesini, 1880'lerde demiryollarının gelişini ve 1920'lerden 1960'lara sivil örgütlerin etkisini arka plan olarak kullanıyor; Weber, Storr ile Shibutani'nin kültürün piyasaları nasıl canlandırdığına dair çerçevelerine başvuruyor.
| Sanayileşme dönemi | 1867 ile 1920 | Meksika |
| Demiryollarının gelişi | 1880'ler | Meksika |
Yapay zekâ ile bambu çatal diyarında
Postrel, bir yapay zekâ şirketinin San Francisco merkezine yaptığı ziyareti ve modelin hedeflenen değerlerini tarif eden anayasa belgesi üzerine katıldığı tartışmayı anlatıyor. Belgenin bir televizyon dizisinin yapım kılavuzuna benzer biçimde, farklı ekipler ile zaman dilimleri arasında eşgüdüm aracı işlevi gördüğünü aktarıyor. Dil modeli eğitimini iki aşamada özetliyor: internet verisindeki örüntülerin soğurulduğu ön eğitim ve davranışın biçimlendirildiği sonraki müdahale. Uzun süren kullanıcı etkileşimlerinde modellerin eğitim verisindeki kişiliklere doğru kaydığını not ediyor. Belgeyi fazla yukarıdan kurulmuş bulup tabandan girdi eksikliğini eleştiriyor.
| Dil modeli eğitim aşaması | 2 | |
| Tartışma grubundaki konuk | 5 |
Devlet dijital tahviliyle ilk tam zincir üstü repo işlemi tamamlandı
Virtu Financial, M1X Global ile Tradeweb, teminatı doğrudan zincir üstünde ihraç edilmiş bir devlet tahvili olan ilk tam zincir üstü repo işlemini tamamladı. Teminat, Marshall Adaları Cumhuriyeti'nin ABD doları cinsinden ihraç ettiği, New York hukukuna tabi ve kısa vadeli ABD Hazine enstrümanlarıyla birebir karşılanan bir tahvil. İşlem ikili olarak yapıldı ve menkul kıymet bacağı ile nakit bacağı aynı anda kapanacak biçimde takas edildi. Menkul kıymet, nakit ve geri alım bacaklarından oluşan tam döngü 10 dakikanın altında tamamlandı.
| Tam repo döngüsü | 10 dakikanın altında | Marshall Adaları ihracı |
| Teminatlandırma oranı | 1:1 | ABD Hazine enstrümanları karşılığı |
| Duyuru tarihi | 27 Ağustos 2026 |