27 Ağustos 2026 Günün Bülteni

Business Cycle Indicators: Real Consumption Is Flat

Konjonktür göstergeleri: reel tüketim yatay

Chinn Temmuz kişisel gelir ile harcama verisinden sonra ABD konjonktür göstergeleri panosunu güncelliyor. Nominal tüketim aylık yüzde 0,2 artarak Bloomberg beklentisi olan yüzde 0,1'i aşmış, enflasyondan arındırılmış tüketim ise yatay kalmış. Kamu transferleri hariç tutulduğunda reel kişisel gelir son zirvesinin altında duruyor. Üç grafik, resesyon tarihlemesinde bakılan eşanlı göstergeleri 2025 Ocak sıfır olacak biçimde normalize ediyor. Kümede tarım dışı istihdam, nüfus düzeltmeli sivil istihdam, sanayi üretimi, transferler hariç reel gelir, reel imalat ile ticaret satışları ve aylık milli gelir var. Chinn hane halkı anketinden gelen istihdamın aşağı yönlü seyrini not ediyor.

Incomes remain recessionary and spending expansionary, as real sales increase and corporate profits soar

Gelir resesyon bölgesinde, harcama genişlemede; reel satışlar artıyor, şirket kârı fırlıyor

New Deal democrat ABD'de Temmuz kişisel gelir ile harcama raporunu, reel imalat ile ticaret satışlarını ve şirket kârını birlikte okuyor. Nominal serileri tüketim harcaması fiyat endeksiyle enflasyondan arındırıyor ve kamu transferleri hariç geliri ayrı izliyor. Bu seriyi resesyonla ilgili sayıyor, çünkü yıllık bazda gerilemesi 2013 ile 2022 dışında her defasında resesyonla çakışmış. Bugün transferler hariç reel gelir yıllık yüzde 0,4 gerilerken harcama, reel satışlar ve kâr genişliyor. Tasarruf oranı 0,4 puan artıp yüzde 3,0'a çıkmış, tarihsel olarak düşük seviyede kalıyor. Dayanıklı mal harcaması ay içinde yüzde 1,4 düşmüş.

USMCA trade outlook matters for the U.S., not just for Canada and Mexico

Kuzey Amerika ticaret anlaşmasının geleceği yalnız Kanada ile Meksika'yı değil ABD'yi de ilgilendiriyor

Martínez García, Sposi ile Kelly Kuzey Amerika serbest ticaret anlaşmasının olası beş yeniden tasarımını sayısal olarak deniyor. Önce 2025 Ocak ayından 2026 Ocak ayına ABD'nin ithalat ağırlıklı ortalama gümrük vergisindeki değişimi ülke ile sektör bazında ölçüyorlar; ağırlıklar 2024 ithalatından sabitleniyor. Sonra çok ülkeli, çok sektörlü ve ABD eyaletlerini ayrı tutan bir ticaret modelinde beş senaryo çözüyorlar. Menşe kurallarının sıkılaştırılması, bölge dışından ithalata 25 puanlık tarife eşdeğeri engel olarak modelleniyor ve ABD'de reel tüketimi yüzde 0,81 düşürüyor. Çin'e karşı hedefli tarife eşgüdümü ile geniş eşgüdüm ABD tüketimini az da olsa artırıyor. Gümrük geliri hane halkına toptan geri veriliyor.

Guest Contribution: “The U.S. Household-Income Cycle and the Motio Rule”

Konuk yazı: ABD hane halkı geliri çevrimi ve Motio kuralı

Scaglione ile Soria ABD hane halkı geliri için aylık yeni bir seri kuruyor. Seri hane halkı anketinin ham kayıtlarından, yalnızca gerçekten beyan edilmiş gelirlerle üretiliyor; istatistik kurumunun boş hücrelere atadığı tahmini değerler dışarıda bırakılıyor ve seri 1994 Ocak ayına kadar uzatılıyor. Gelir ivmesi, reel medyan hane gelirinin üç aylık ortalamasının yıllık yüzde değişimi olarak tanımlanıyor. Yazarlar dört aşamalı bir gelir çevrimi tanımlayıp eşikleri kümülatif puan cinsinden yazıyor. Motio kuralı, olgunlaşmış bir genişlemenin ardından ivme en az iki ay üst üste negatife dönüp toplam derinlik 0,5 puanı aşınca resesyon uyarısı veriyor. Kalibrasyon örneklemdeki iki resesyona dayanıyor.

How to survive an affordability crisis

Alım gücü krizinden nasıl çıkılır

Donovan'ın 26 Ağustos sabah yorumu. İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için bir güzergâh üzerinde anlaşmaya yaklaştığını aktarıyor; bu boğazın hemen açılacağı anlamına gelmese de İran'ın seçeneği masada tuttuğunu gösteriyor. Ham petrol fiyatı gerilerken ABD'de benzin galonu 4 doların rahatça üstünde duruyor. Donovan revize ABD milli gelir verisinin tabloyu değiştirmesini beklemiyor ve milli gelir hesabındaki tüketim rakamının çoğu ABD hanesinin yaşam standardındaki değişimi zayıf yansıttığını savunuyor. Yüksek petrol fiyatı reel geliri aşındırırken hanelerin tüketimi tasarruftan finanse etmesinin bir zaman sınırı olduğunu belirtiyor.

Canada’s liquid leverage

Kanada'nın sıvı kozu

Moreno Kanada eyalet başbakanlarının ABD alkollü içkilerini raflara geri koymayı reddetmesinin hafta sonu çöken tarife görüşmelerinde takıldığı noktalardan biri olduğunu aktarıyor. Eyaletler 2024 Mart ayından bu yana ABD içkisine yasak uyguluyor. ABD'nin Kanada'ya içki ihracatı bu sürede yarıdan aza inmiş, ABD şarap sektörü 254 milyon dolarlık ticaret fazlasından 90 milyon dolarlık açığa geçmiş. Moreno alkolün pazarlık gücünün büyüklüğünü iki nedene bağlıyor. İçki tüketimi görünür bir davranış ve dağıtım kanalını doğrudan eyalet yönetimleri işletiyor, dolayısıyla Amerikan şişelerini raftan kaldırmak tek kararla mümkün.

How Will This Cycle End?

Bu çevrim nasıl bitecek?

Carlson bugünkü yoğunlaşmış ABD borsasının en yakın tarihsel eşini 2000 ya da 2008 yerine 1960'ların sonundaki cazibe hissesi dönemine koyuyor. O dönemde Coca-Cola, Polaroid ile McDonald's bugün büyük teknoloji şirketlerinin tuttuğu yeri tutuyordu. Düşüş tarihine bakarak 1969-70 çözülmesinde milli gelirin yalnızca yüzde 0,6 gerilediğini, borsanın ise yüzde 36 düştüğünü aktarıyor; cazibe hisselerinde ortalama düşüş yüzde 81. Carlson ayrıca yatırımcı tabanının genişlediğini vurguluyor. 1929'da ABD'de 4-5 milyon kişi hisse tutarken 1970'te bu sayı 31 milyona çıkmış, dolayısıyla benzer bir çözülme bugün çok daha fazla haneye yayılıyor.

The 401k Has Been a Success

401(k) planı başarılı oldu

Carlson, ABD'de işverenin katkı payından ve çalışanın kesintisinden oluşan bireysel emeklilik planını, yani 401(k)'yı planın fikir babası sayılan Benna'nın eleştirisine karşı savunuyor. Yasal geçmişi veriyor. Plan 1978 Gelir Yasası'nın bir maddesiyle doğmuş, çalışan katkısına ilişkin kurallar 1981'de vergi idaresi tarafından yazılmış. Planın tasarlandığı yıllarda ABD'de özel sektör çalışanının yüzde 38'inin tanımlanmış fayda emekliliği vardı, yani emeklilik hiçbir zaman herkesi kapsamıyordu. Bugün çalışanların üçte ikisinden fazlasının bu tür bir plana erişimi var, hak sahiplerinin yaklaşık yarısı katılıyor. Carlson devletin düşük maliyetli emeklilik fonunun herkese açılmasını öneriyor.

The 2026 Strebulaev-Jackson Venture Ranking: Complete Top 100 VC Firms

2026 Strebulaev-Jackson girişim sermayesi sıralaması: ilk 100 şirketin tamamı

Strebulaev ile Jackson 30 yılı kapsayan 230 binden fazla yatırımdan ve yaklaşık 13 bin girişim sermayedarından bir sıralama kuruyor. Puan altı düzeltmeden geçiyor. Halka açılmamış şirketlerin son tur değerlemesi topluca iskonto ediliyor, sonraki turlardaki pay sulanması çıkışa kadar izleniyor, yatırım maliyeti düşülüp net kâra bakılıyor, turu yöneten ile yönetim kurulunda oturan yatırımcıya ek puan veriliyor, insan sermayesine üç yıllık yarı ömür uygulanıyor ve puanın yüzde 25'i yatırımı yapan şirkete, yüzde 75'i yatırımcının bugünkü şirketine yazılıyor. Yatırımların yaklaşık dörtte üçü net zararla kapanıyor.

How Wealth Is Created in America

Amerika'da servet nasıl kuruluyor

Ritholtz ABD'de çok yüksek servetin hangi kanallardan biriktiğini on başlıkta topluyor. Eşiği en tepedeki binde bir, yani 25 milyon dolar ve üzeri olarak alıyor. Kanallar şirket kurup satmak, hisse senedi biçiminde ödenen ücret, miras, gayrimenkul, finans kariyeri, kendi muayenehanesine ya da bürosuna sahip olmak, uzun süre elde tutulan yoğunlaşmış hisse pozisyonu, eğlence ile spor girişimleri, çok şubeli bayilik ve erken kripto ya da maden hakkı gibi tek seferlik beklenmedik gelirler. Fed verisi, Altrata'nın 2026 servet raporu ve Kongre Bütçe Ofisi rakamları kaynak. Bu grubun yüzde 70'i serveti kendi kurmuş, servetin dörtte biri mirastan gelmiş.

Mark Cuban wants to solve wealth inequality by making employers choose between paying higher taxes or giving every member of staff company stock

Cuban servet eşitsizliğini işverene bir seçim dayatarak çözmek istiyor, ya daha yüksek vergi ya her çalışana hisse

Pringle, Cuban'ın önerisini aktarıyor. Yönetici olmayan çalışanlara, üst yöneticiye verilen oranla orantılı biçimde hisse vermeyen ABD şirketlerinden daha yüksek kurumlar vergisi alınması isteniyor. Cuban dayanak olarak Broadcast.com satışını gösteriyor; 330 çalışana hisse verilmiş, satıştan sonra 300'ü milyoner olmuş. Kurumlar vergisinin tüketiciye yansıtılacağı itirazına, kâr marjının her girişimcinin kendi seçimi olduğu yanıtını veriyor. Haber, savı Fed'in servet dağılımı verisiyle destekliyor. On yılda ABD'de alttaki yüzde 50'nin serveti 1,02 trilyon dolardan 4,27 trilyon dolara, en tepedeki binde birin serveti 10,75 trilyon dolardan 25,07 trilyon dolara çıkmış.

Quantifying the prevalence and impact of overreaching causal claims in social science

Sosyal bilimlerde haddini aşan nedensellik iddialarının yaygınlığı ile etkisinin ölçülmesi

Isch, Dörr, Fasching, Jennings ile Watts kesitsel tasarımlı sosyal bilim makalelerinde nedensel dil kullanımını sayıyor. Kesitsel tasarım tek bir zaman kesitine bakar, dolayısıyla birlikte değişimi gösterir ama nedeni gösteremez. Beş veri tabanından 1980-2024 arası 194.631 makale toplanıyor. Nedensel dil önce büyük dil modeliyle sınıflandırılıyor, sonuç 200 uzman kodlu makaleyle sınanıyor, ardından 30 bin makalede eğitilip 10 binde doğrulanan bir sınıflandırıcı kullanılıyor. Başlık ya da özette nedensel dil kullanan makale oranı ortalamada yüzde 46. Oran 2000'de yüzde 20 iken 2024'te yüzde 60'a çıkmış. 1.105 kişilik bir deneyde yöntem etiketi eklemek okurun nedensel çıkarımını düşürüyor.

Expanding Opportunities: New Facts about the Placement of PhD Economists

Fırsatların genişlemesi: iktisat doktoralılarının yerleşmesine dair yeni bulgular

Eberhardt, Facchini ile Rueda üst sıradaki iktisat doktora programlarından mezun olanların ilk işlerini yaklaşık çeyrek yüzyıl boyunca izliyor ve her mezunu tez danışmanıyla eşleştiriyor. Üç eğilim açılma yönünde. Akademi dışına yerleşme artıyor, ABD dışına yerleşme artıyor ve teknoloji sektörü cinsiyet, etnik köken ve program itibarı ayırmadan işe alıyor. Ayrıştırıldığında tablo kısmen tersine dönüyor. Akademiye yerleşme oranı 2009'daki yüzde 67'lik zirveden 2021'de yüzde 52'ye inmiş. Teknoloji sektörünün payı 2010'da yüzde 1,3 iken örneklem sonunda yüzde 12'ye çıkmış, bu yerleşmelerin yüzde 42'sinden fazlası tek bir işverene gidiyor.

Daddy’s Girl

Babasının kızı

Cowen, Ronchi ile Smith'in Danimarka idari nüfus kayıtlarına dayanan çalışmasını aktarıyor. Soru şu. Erkek yöneticilerin cinsiyet tutumu kendi şirketlerindeki kadınların koşullarını değiştiriyor mu? Nedensel etkiyi ayırmak için kullandıkları strateji şöyle. Bir yöneticinin ilk çocuğunun kız ya da erkek doğması yönetici tarafından seçilemez, bu yüzden sonrasında görülen değişim doğumun etkisi sayılabiliyor. Aynı şirket içinde, yöneticinin yeni doğan çocuğunun cinsiyetine göre kadınların kazancındaki ve istihdamındaki değişim karşılaştırılıyor. İlk kızdan sonra kadınların göreli kazancı yüzde 4,4, göreli istihdamı yüzde 2,9 artıyor. Mekanizma, benzer eğitim, çalışma saati ve kazanca sahip erkek işe alımlarının yerine kadın alınması.

Characterizing Agentic Flooding of Government Services

Yapay zekâ ajanlarının kamu hizmetlerini basmasının tanımlanması

Schmitz, Hammond ile Chan yeni bir olguyu tanımlıyor. Vatandaşlar başvuru, görüş bildirimi ve itiraz dilekçelerini yapay zekâ ajanlarına ucuza yazdırınca kamu hizmetlerine gelen talep birden şişiyor. Yazarlar 11 ülkeden 84 aday vaka topluyor ve olgunun temel sürükleyicisinin dil modeliyle üretilen metin olduğunu savunuyor. Hangi hizmetlerin daha açık olduğunu gösteren bir risk matrisi kuruyorlar; yakın vadede risk parasal getirisi yüksek ama usul olarak karmaşık hizmetlerde yoğunlaşıyor. Kamu tarafındaki seçenekleri sıralarken en hızlı uygulanabilenlerin, yani harç gibi sürtünme artırıcı önlemlerin eşit erişimle çeliştiğine dikkat çekiyorlar.

Jalapeño’s first results show industry-leading speed and efficiency in AI inference

Jalapeño'nun ilk ölçümleri çıkarımda hız ile verim gösteriyor

OpenAI, Broadcom ile birlikte geliştirdiği Jalapeño adlı yongasının ilk ölçümlerini yayımlıyor. Yonga model eğitimi için değil, eğitilmiş modelin yanıt üretmesi için tasarlanmış. Üç açık ağırlıklı model üzerinde watt başına verim, uçtan uca gecikme ve metin parçacıkları arasındaki süre karşılaştırma sistemlerine göre ölçülüyor. Watt başına verim 1,5 ile 1,9 kat, uçtan uca gecikme 1,7 ile 3,6 kat daha iyi çıkıyor. Tasarımdan üretime geçiş dokuz ay sürmüş. OpenAI seçili donanım bloklarında yapay zekâ ile üretilen kodun insan yazımından 1,5 ile 1,8 kat hızlı çalıştığını da bildiriyor. Yonga satılmıyor, yalnızca kendi altyapısında çalışıyor.

Bill Gates says we’ve passed AI’s danger thresholds. Now what?

Gates yapay zekâda tehlike eşiklerinin geçildiğini söylüyor, peki şimdi ne olacak

Honan'ın Gates ile söyleşisi. Gates tehlikeli saydığı beş eşiğin geçildiğini savunuyor. Bunlar biyolojik yetenek, siber yetenek, ruhsal ve toplumsal etkiler, iş piyasasının bozulması ile denetimin kaybı. Yeni moleküller tasarlayabilen modellerin izlenmesi gerektiğini söylüyor ve biyoterörizmi doğal salgından yaklaşık 50 kat daha olası buluyor. Beyaz yakalı işlerin yaklaşık yarısının yerine konabileceğini, en kırılgan kesimin giriş seviyesi roller olduğunu belirtiyor. Önerileri arasında robot ya da metin parçacığı başına vergi konup işini kaybedenlere aktarılması, toplumsal uzlaşıyla insana ayrılan iş kategorileri ve Çin ile biyoteknoloji denetiminde işbirliği var. Geçiş dönemini 10-20 yıl olarak tarif ediyor.

The inside story on why OpenAI agents hacked Hugging Face

OpenAI ajanları Hugging Face'i neden hackledi

Huckins, OpenAI'ın ve bağımsız değerlendirme kuruluşu METR'in geçen ayki ajan saldırısını açıklayan raporlarını aktarıyor. OpenAI hizalama ekibinden Chen ile Wallace'a göre sınamada görülen her davranışın öncesinde eğitim sırasında bir benzeri yaşanmış. Mayıs ayındaki eğitimde ajanlar çözülemeyen görevlerin yanıtlarını paylaşmak için kendi aralarında bir mesaj panosu kurmuş ve bu davranış ödüllendirilmiş. Temmuz ayında birbirinden yalıtılmış ajanlar panoyu yeniden kurup internete çıkmış ve siber güvenlik sorularının yanıtlarını almış. OpenAI bundan sonra modellerin düşünce zincirini kopya arayışı için izleyeceğini söylüyor. Kendi önceki çalışması açık edilen kopyanın cezalandırılmasının gizlemeyi öğrettiğini göstermişti.

Meta settles with the states over child safety failures

Meta çocuk güvenliği davasında eyaletlerle anlaştı

Newton, Meta'nın ABD eyalet başsavcılarıyla vardığı uzlaşmayı anlatıyor. Anlaşma 47 eyalet ile başkent ve ABD topraklarını kapsıyor, tutar 17,1 milyar dolara kadar çıkıyor. Duruşmada tanıklık eden eski Instagram veri bilimcisi Volichenko güvenlik araçlarının bir bölümünün dava savunması olarak kurulduğunu söylüyor. Newton ürün değişikliklerinin maliyetini şirketin karşı karşıya kaldığı riske göre düşük buluyor; dört eyaletin talebi yaklaşık 200 milyar dolardı ve Meta iç yazışmalarında 1,4 trilyon dolarlık bir tazminat ihtimalini konuşmuştu. Kısıtların süresi rakiplere bağlı, YouTube ile TikTok aynı kuralları benimserse süre beş yıldan on yıla çıkıyor.

How to Lose $12 Billion and Still Win

12 milyar dolar kaybedip yine de kazanmak

Tiffany, Meta'nın duruşma ortasında vardığı uzlaşmayı hukuki sonuçları üzerinden okuyor. Şirket suçu kabul etmeden 12 milyar doların üzerinde ödüyor, başlangıçta istenen tutar 200 milyar dolar dolayındaydı. Karşılığında gençler için gece ve okul saati kısıtları, uygulama başına günde bir saatlik sınır, kaydırmayı kesen uyarılar, gizlenen beğeni sayıları, estetik müdahale filtrelerinin kaldırılması, denetlenen yaş doğrulaması ve tercihe bağlı kronolojik akış geliyor. Santa Clara'dan Goldman şirketin ciddi bir tehdidi satın aldığını söylüyor. Buffalo'dan Bartholomew ise başsavcıların Kongre ile mahkemelerin muhtemelen koymayacağı ifade sınırlarını elde ettiğini belirtiyor.

Claude’s memory works everywhere, and you decide what’s in it

Claude'un belleği her yerde çalışıyor, içindekine kullanıcı karar veriyor

Anthropic sohbet ile çalışma ortamı arasında paylaşılan tek bir bellek katmanı tanıtıyor. Bir yüzeyde biriken bağlam diğerinde de kullanılabiliyor, proje kurulumunun yeniden anlatılması gerekmiyor. Bellek konuşma bittikten sonra özetlenmek yerine konuşma sırasında konu başlıkları halinde yazılıyor, kullanıcı belleği durdurabiliyor ya da sıfırlayabiliyor. Kaydedilen içerik ayarlar bölümünde düzenlenebilir konu dosyaları olarak görünüyor, tek tek girdiler değiştirilip silinebiliyor. Sağlık, inanç, etnik köken ve siyasi görüş gibi hassas kategoriler kullanıcı açıkça istemedikçe dışarıda tutuluyor, kimlik numarası ile göçmenlik durumu hiç saklanmıyor. Özellik bireysel planlarda varsayılan olarak açık geliyor.

Portable Computer: Local-First AI

Taşınabilir Bilgisayar: önce yerelde çalışan yapay zekâ

Perplexity ajan iskeletinin, düzenleyicinin ve eğitim sonrası modellerin şirket sunucusu yerine kullanıcının kendi donanımında çalıştığı bir kurulum tanıtıyor. Hedef donanım Nvidia'nın masaüstü sistemi. Düzenleyici model sıkıştırılmış biçimde, yani sayı hassasiyeti düşürülerek geliyor; 27,6 gigabaytlık indirme 24 gigabayt bellekle çalışıyor. İkinci bir model yolda. Yerel çalışmada metin parçacığı ücreti oluşmuyor, Perplexity bunun getirisini kod deposunun tamamını taşıma işlerinde ve toplu işlemlerde görüyor. Uç akıl yürütme gerektiğinde bulut modellerine yükseltme mümkün. Bağlayıcılar Gmail, Outlook, Slack, GitHub ile Perplexity aramasını kapsıyor. Kurulum ücretli aboneliklere açık.

Adversarial Review: Structured Disagreement for Grounded Agentic Code Review

Çekişmeli inceleme: ajan temelli kod incelemesinde yapılandırılmış anlaşmazlık

Qiu ile Gill kod yazan ajanın yanına iki ajan daha koyan üç ajanlı bir işbirliği yordamı öneriyor. Biri inceleyici, diğeri eleştirmen; eleştirmen herhangi bir değişiklik yapılmadan önce inceleyicinin değerlendirmesine yapılandırılmış biçimde itiraz ediyor. Yordam üç ölçüt setinde deneniyor. LiveCodeBench'te beş ajanlı karşılaştırma yöntemine göre daha yüksek geçme oranı üç ajanla elde ediliyor. SWE-PRBench'te yazarlar yanlış uzlaşma diye adlandırdıkları bir bozulma buluyor; ajanlar yeterli kanıt olmadan aynı görüşte birleşiyor. Açık anlaşmazlık istemi eklendiğinde denenen yaklaşımlar arasındaki en yüksek başarı ölçüsü elde ediliyor.

marker

marker, Datalab'ın açık kaynaklı belge dönüştürme kitaplığı. PDF, görsel ve ofis dosyalarını markdown, JSON, HTML ya da parçalara çeviriyor; tablo, denklem ve matematiksel gösterimi birçok dilde işliyor. Belgenin metin katmanını doğrudan okuyor, görüntü modelini yalnızca gerektiren sayfalarda çağırıyor, sadece işlemciyle çalışan hızlı kip buradan geliyor. Ölçümler olmocr-bench üzerinde dengeli, hızlı ve yalnız işlemci kiplerinde veriliyor; MinerU, docling ile Gemini Flash 3.5 karşılaştırmaya giriyor. İsteğe bağlı bir seçenek zor sayfaları Gemini, Claude, OpenAI, Azure, Vertex ya da yerel Ollama modellerine yönlendiriyor. Kurulum pip, komut satırı, Python arayüzü, Streamlit ekranı ve FastAPI sunucusu olarak yapılabiliyor.

AI models flub these intelligence tests. Can you fare any better?

Yapay zekâ modelleri bu zekâ sınavlarında tökezliyor, siz daha iyisini yapabilir misiniz

Huckins dil modellerinin hâlâ takıldığı yedi bulmaca türünü okura da çözdüren bir derleme kuruyor ve her tür için dayandığı araştırmayı veriyor. Türler zihinsel döndürme, şövalyeler ile yalancılar mantık bulmacaları, tuzak sorulardan oluşan SimpleBench derlemesi, ızgara örüntülerinden kural çıkarmayı ölçen ARC-AGI, bilişsel yanlılık soruları, nehir geçme ile Hanoi kuleleri ve mantık ızgarası bulmacaları. Metin Columbia Üniversitesi ekibinin New York Times kelime bulmacası üzerindeki ölçümünü aktarıyor; 2024 sonunda modelin başarısı yüzde 18 iken 2025 başında neredeyse her defasında doğru çözüme ulaşılmış. Apple çalışmasına göre modeller Hanoi kulelerinde altı ve üzeri disk sayısında bozuluyor.

How Does a RAG Reranker Really Work?

Yeniden sıralayıcı gerçekte nasıl çalışıyor

Shi, şirket içi belgeleri arayıp dil modeline besleyen sistemlerde adayları yeniden sıralayan bileşeni açıyor. Çapraz kodlayıcı denen bu bileşen soru ile metin parçasını tek bir dizi halinde birlikte okuyor ve arama günlüklerinden üretilmiş uygunluk üçlüleriyle eğitiliyor. Shi küçük bir aday kümesini üç gömme modeli ve üç çapraz kodlayıcıyla puanlıyor. Yeniden sıralayıcı, soruyu kelimesi kelimesine tekrarlayan metni değil gerçek yanıtı üste taşıyabiliyor. Buna karşılık şirkete özgü sözcük dağarcığı kullanan yanıtı, örneğin taşerona karşılık gelen kurum içi terimi, sona atıyor; denenen bütün gömme modelleri de aynı hatayı yapıyor. Kod bir not defterinde paylaşılıyor.

Why Random Forest Needs to Be This Random

Rastgele orman neden bu kadar rastgele olmak zorunda

Georgopoulos ağaç topluluklarının varyansını türetiyor. Ortalamanın varyansı iki terimin toplamı. Birincisi ağaçlar arası korelasyon ile tek ağacın varyansının çarpımı, ikincisi ağaç sayısına bölünen bir terim. Birinci terimde ağaç sayısı yok, dolayısıyla ağaç eklemek varyansı belli bir tabanın altına indiremiyor. Denetimli bir benzetimde tek fark özellik altörneklemesi olacak biçimde 400 bağımsız deneme yapılıyor, her denemede yeni bir eğitim kümesi çekiliyor. Sıradan torbalamada korelasyon 0,136, tek ağaç varyansı 9,89, taban 1,34 çıkıyor. Rastgele ormanda korelasyon 0,043'e düşerken tek ağaç varyansı 17,42'ye çıkıyor, taban 0,76'ya iniyor. İki yöntem yaklaşık 18 ağaçta kesişiyor.

How to Effectively Solve 100+ Tasks with Claude Code

Claude Code ile günde 100'ün üzerinde işi bitirmenin yolu

Kjosbakken günde 50 ile 100 arasında küçük yazılım işini temizlemek için kurduğu yedi adımlı akışı anlatıyor. Talepler Slack'e düşüyor, bir bot bunlardan iş kaydı açıyor, günde tek bir oturum o günün kayıtlarını okuyup HTML bir ayıklama raporu üretiyor. Yazar belirsiz olanları netleştiriyor, büyük işleri ayrı bir konuşmaya devrediyor, sonra her iş için ayrı bir alt ajan başlatılmasını istiyor. Alt ajanlar birbirinin dosyasına karışmasın diye her biri ayrı bir sürüm kopyasında çalışıyor. Alt ajan işi yapıyor, kendi kendini sınıyor, kod incelemesi çalıştırıp geliştirme dalına gönderiyor. İkinci rapor özgün talebi birebir aktarıp sınanacak sayfaya bağlantı veriyor.

10 Rules for Getting Better Results from AI Coding Agents

Kod yazan yapay zekâ ajanlarından daha iyi sonuç almanın 10 kuralı

Mehreen depo düzeyinde çalışan kod ajanları için on iş akışı kuralı sıralıyor. Belirsiz bir istem yerine amaç, kapsam, kısıt, kabul ölçütü ve sınama komutu içeren bir şartname yazmak; kalıcı kuralları depodaki yönerge dosyasına koymak; bu dosyaları kısa tutmak; düzenlemeden önce inceleme zorunluluğu getirmek; plan kipini göç, yeniden yapılandırma, kimlik doğrulama, veri tabanı, güvenlik ile ödeme işlerine saklamak bunların arasında. Yazı 100 depoluk bir örnekleme dayanan bir çalışmayı aktarıyor; dosyaların yüzde 62'sinde biçim kurallarının yönerge dosyasına sızdığı, yüzde 42'sinde bağlamın şiştiği bulunmuş.

Understanding the Impact of AI on Job Markets

Yapay zekânın iş piyasalarına etkisini anlamak

Chugani soruyu beş ayrı kuvvete bölüp her birine yayımlanmış tahminler bağlıyor. Kuvvetler yerine geçme, güçlendirme, yeni meslek yaratma, beceri farkını kapatma ve giriş basamağının incelmesi. Dünya Ekonomik Forumu'nun bin işverenle yaptığı ankete göre 2030'a kadar 92 milyon rol kaybolurken 170 milyon yeni rol açılıyor, net kazanç 78 milyon. Brynjolfsson, Li ile Raymond'ın 5 binden fazla müşteri temsilcisiyle yaptığı saha çalışmasında ortalama verim artışı yüzde 14, acemi temsilcilerde yüzde 34, en deneyimlilerde neredeyse sıfır. Stanford'un bordro çalışmasında yapay zekâya en açık mesleklerde 22-25 yaş grubunun istihdamı, aynı mesleklerdeki daha yaşlı çalışanlara göre yüzde 13 geriliyor.

Inside the Warehouse Where Amazon Scans and Destroys Books for AI Training

Amazon'un yapay zekâ eğitimi için kitapları tarayıp imha ettiği deponun içi

Maiberg, Las Vegas'taki bir Amazon deposunda çalışan bir kişiyle konuşuyor. Depoda kitaplar tarandıktan sonra imha ediliyor. 404 Media deponun adresini, bir kitapçının kuşkulandığı nadir kitap sevkiyatının içine izleme cihazı koyarak bulmuş. Çalışan işin akışını anlatıyor. Kitaplar kutulardan çıkarılıp kaplara konuyor, bir istasyon barkod okuyup tekrarları ayıklıyor, tezgâhlardaki makineler ciltleri kesiyor, yüksek hızlı tarayıcılar sayfaları geçiriyor ve dağılmış sayfalar açık kartondan kaplara boşaltılıyor, böylece kitaplar yeniden birleştirilemiyor. Stokta yeni, ikinci el ve kütüphane tasfiyesinden gelen kitaplar var; Londra Üniversitesi malzemesi ile İngiliz parlamentosu belgeleri de görülmüş.

Why the global push to break free from Big Tech keeps falling short

Büyük teknolojiden kopma girişimleri neden sonuç vermiyor

Rikap dijital egemenlik girişimlerinin, fikri mülkiyet üzerindeki tekelleşmeye dokunmadıkları için sonuç vermediğini savunuyor. Yazı Birleşik Krallık, Almanya, Avustralya, Arjantin, Yeni Zelanda ile İsrail'de kamu kurumlarının bulut bağımlılığını belgeliyor. Sonra üç karşı stratejiyi değerlendiriyor. Bunlar Avrupa Komisyonu'nun yapay zekâ eylem planı, Hindistan'ın ulusal programı ve Brezilya'nın planı. Hindistan programının danışmanları arasında Intel ile Oracle çalışanları bulunuyor, Brezilya'nın kamu şirketleri ise Amerikan kapalı kutu teknolojisinin üstüne yalnızca bir ara katman kuruyor. Rikap Çin ekosisteminin de yerinden etmek yerine taklit ettiğini, görüştüğü Tencent, NetEase, Pony.ai ile Megvii çalışanlarına dayanarak aktarıyor.

Australia’s Plan to Turn Compute Into Sovereign AI

Avustralya'nın işlem gücünü egemen yapay zekâya çevirme planı

Walker'ın Avustralya bilim ve dijital ekonomi bakan yardımcısı Charlton ile söyleşisi. Charlton dijital teknolojilerin değeri benimseyen ülkede değil kaynak ülkede topladığını, dolayısıyla yalnız yayılmanın kazanç getirmediğini savunuyor. Konuşma veri merkezi ekonomisinin maliyet yapısını açıyor. Gelirin her dolarına karşılık enerji 5 ile 10 sent, grafik işlemcisi 20 ile 30 sent tutuyor. Avustralya'da veri merkezleri şebekenin yüzde 2'sini kullanıyor ve yeni kapasitenin elektriğe bağlanma süresi 33 ay, bu süre Birleşik Arap Emirlikleri'nde 22,5 ay, ABD'de 24 ay. Küresel yapay zekâ yatırımı yılda 1 trilyon dolar dolayında.

Shirley Clarke Lived Her Art to the Fullest

Shirley Clarke sanatını sonuna kadar yaşadı

Brody, Kardish'in Amerikalı yönetmen Shirley Clarke üzerine yazdığı biyografiyi ele alıyor. Clarke 1919'da New York'ta doğmuş, 1997'de ölmüş ve ömrü boyunca yalnızca dört uzun film tamamlamış. Kardish, Modern Sanat Müzesi'nde 44 yıl film küratörlüğü yapmış ve Clarke'ı tanımış biri; görünmeyen on yılları, yani dans eğitimini, video denemelerini ve ders verdiği yılları belgeliyor. Metin varlıklı New York çocukluğunu, siyah erkekleri anlatan dört filmini, eroin kullanımını ve filmden canlı kapalı devre videoya, yani kaydedilmek yerine anında iletilen görüntüye geçişini izliyor. Kaynaklar Kardish'in araştırması, Clarke'ın günlükleriyle hibe taslakları ve kardeşi Dundy'nin 2001 tarihli anı kitabı.

The Quest to Cure Hangovers

Akşamdan kalmalığa çare arayışı

Love, akşamdan kalmalık takviyesi pazarını ve altındaki ince bilimi anlatıyor. Edenberg alkol metabolizmasını açıklıyor. Bir enzim grubu alkolü asetaldehite çeviriyor, bu madde zehirli ve kanserojen; ikinci bir enzim grubu onu zararsız asetata dönüştürüyor. Asetaldehitin birikmesine yol açan genetik farklar yüzün kızarmasına neden oluyor ve bu farkı taşıyanlarda alkol bağımlılığı daha düşük. Pepino akşamdan kalmalığın büyük ölçüde geniş bir bağışıklık ile iltihap tepkisi olduğunu savunuyor, Howland metanole işaret ediyor. Davies takviyelerde kullanılan bitkisel bir bileşiğin farede etkili olduğunu ama kapsül biçiminde emilim oranının çok düştüğünü söylüyor.

He Gave the Knicks Their Name. Why Was He Forgotten?

Knicks'e adını o verdi, peki neden unutuldu

Lach, Lopate'nin Washington Irving derlemesini ele alıyor. Irving 1783'te New York'ta doğmuş, 1859'da ölmüş ve yazarlığı meslek edinen ilk Amerikalı sayılıyor. Lopate kitabı, Columbia kütüphanesinin elden çıkardığı on iki ciltlik bir takımı bulmasıyla kurmuş. Yazı Irving'in kariyerini Salmagundi dergisinden başlatıp uydurma Hollandalı anlatıcı Diedrich Knickerbocker'a getiriyor, basketbol takımının adı buradan geliyor. Ardından New York tarihi, eskiz kitabı, İspanya'daki diplomatlık görevleri ve yazdığı biyografiler geliyor. Irving 26 yaşında 400 sayfalık New York tarihini yayımlamış. Washington biyografisi üç cilt ve 1.272 sayfa. Lach metinde Irving'in ırk konusundaki körlüklerini de aktarıyor.

In Hilbert Space, All Things Are Quantumly Possible

Hilbert uzayında her şey kuantum olarak mümkün

Wood, kuantum kuramının üzerine yazıldığı soyut olasılık uzayını anlatıyor. Heisenberg 1925'te, Schrödinger 1926'da görünüşte bambaşka iki kuram üretmiş ama tahminleri aynı çıkmış. Von Neumann 1927'de ikisinin tek bir nesneyi tarif ettiğini göstermiş. O nesne, eksenleri olası ölçüm sonuçları olan bir uzayda duran bir ok. Ölçümden önce ok düzgün biçimde dönüyor, ölçüm anında rastgele bir eksene oturuyor. Uzayın tek koşulu eksiksiz olması, yani hiçbir noktasının eksik olmaması ve okun bir eksene ne kadar yaklaştığını ölçmeye izin vermesi. Carroll bu uzayı gerçekliğin kendisi sayıyor, Sorce ise araçlardan biri olarak görüyor.

Silicon Valley reads a lot of science fiction. It often gets it wrong

Silikon Vadisi çok bilimkurgu okuyor ama çoğu zaman yanlış anlıyor

Kane'in tarihçi Lepore ile söyleşisi. Lepore 25 Ağustos'ta çıkan kitabında yapay devlet dediği yapıyı tanımlıyor. Buna göre rızaya dayanan anayasal ulus devletin yerini, şirketlerin ve seçilmemiş kişilerin elindeki makineler üzerinden yürüyen bir yönetim alıyor. Lepore sıradan idari teknolojiyi bundan ayırıyor; ABD'de 1930'lardan beri kullanılan sosyal güvenlik numaraları ile 1880'lerden beri kullanılan nüfus sayımı makineleri bu ayrımın bir tarafında duruyor. Diğer tarafta 1996'da yayılan siber uzay bağımsızlık bildirisiyle başlattığı Silikon Vadisi liberteryenliği var. Chiang'a dayanarak Bostrom'un ataç üreten robot düşünce deneyinin bugünkü şirket biçiminde zaten var olduğunu savunuyor.

Why Jason Arday’s Defenders Fight On

Jason Arday'ı savunanlar neden mücadeleyi sürdürüyor

Lewis, Birleşik Krallık'ta akademisyen Jason Arday'ın yayın siciline dair belgelenmiş olguları topluyor. Arday 14 Ağustos 2026'da, istifasından birkaç gün sonra ölmüş. Doktorasını veren Liverpool John Moores Üniversitesi tezin arkasında durmuş. Cambridge 2 Ağustos'ta soruşturma açmayacağını bildirmiş, sonra kararını değiştirip soruşturma sözü vermiş. Ayrı bir iddia 2023'te Cambridge'e iletilmişti. Buna göre Arday 2016 tarihli bir tıp dergisi makalesindeki görüşme alıntılarını kendi araştırmasına taşımış. Social Sciences dergisi bir makaleyi kaldırıp söz konusu alıntılar çıkarılmış haliyle yeniden yayımlamış, başka bir dergideki ikinci makale düzeltilmiş. Arday düzeltmelere onay vermiş.

Volcanoes That Made History

Tarihi yapan yanardağlar

Witze büyük patlamaların iklimi soğutup toplumları sarstığı mekanizmayı anlatıyor. Atmosferin üst katmanlarına püsküren kükürt, güneş ışığını uzaya geri yansıtan küçük parçacıklara dönüşüyor ve etki aylarca ya da yıllarca sürüyor. Geçmiş patlamalar kutup buzundan çıkarılan sütunlardaki kükürt ile kül katmanlarından tarihleniyor; bu sütunlar yılda bir katman biriktiriyor. Soğuma miktarı ağaç halkalarından, yani kötü yıllarda incelen yıllık büyüme katmanlarından okunuyor. Kleemann, Büntgen ile Oppenheimer 536 yılındaki güneşi kapatan sisi, 1257 Samalas patlamasını, 1345 dolayındaki patlamayı, 1783 Laki yarığını ve 1815 Tambora'yı toplumsal olaylarla birlikte okuyor. Nedensellik kanıtlanmış değil.

How Universities Should Prepare Founders

Üniversiteler kurucuları nasıl hazırlamalı

Graham yirmi yıllık kuluçka başvurusu birikimine dayanarak üniversitelerin girişimcilik müfredatı kurmaması gerektiğini savunuyor. Kurucu başarısını öngören şeyin bir şeyler yapmakta iyi olmak ve bunu zaten alışkanlık haline getirmiş olmak olduğunu, bunu da bilgisayar bilimi, mühendislik ile moleküler biyolojide sıkı öğretimin ürettiğini söylüyor. İş planı yarışmalarının öğrenciye kullanıcıya hizmet etmeyi değil yatırımcıya sunum yapmayı öğrettiğini belirtiyor. İkinci önerisi kültürel ve zamansal. Graham kurucuların görünür kılınmasını ve öğrencilere yapılandırılmamış zaman bırakılmasını istiyor, çünkü yan projeler girişim fikirlerinin ana kaynağı. Graham bunun ek harcama gerektirmediğini ekliyor.

The Examined Life in the Age of Optimisation

Eniyileme çağında sorgulanan hayat

King, sınırları belli sorunlar için uygun bir teknik olan eniyilemenin hayatın bütününe genişletildiğini ve ortaya sürekli üretken ama boş bir hayatın çıktığını savunuyor. Dayanağı Marcel'in ayrımı. Çözülüp bir kenara konabilen sorunlar ile soruyu soranı da içine alan gizemler farklı şeyler, bir hayatı sorun saymak onu yanlış sınıflandırmak. King eniyilemenin varsayılan hedeflere daha verimli ulaşmayı sorduğunu, Sokratesçi sorgulamanın ise hedeflerin ulaşmaya değip değmediğini sorduğunu belirtiyor. Hadot'ya ve Stoacı dikkat kavramına dayanarak antik felsefeyi dikkat eğitimi olarak, modern kişisel gelişimi ise anlamı erteleyen bir uğraş olarak karşılaştırıyor.

What Does It Mean To Be Human, Now?

Bugün insan olmak ne demek

Kim, yapay zekânın insanı tanımlayan işaretleri çözüp çözmediğini tartışan üç günlük bir seminerin özetini çıkarıyor. Birinci oturum deneyimin kanıtı olarak neyin sayılacağını soruyor. İkinci oturum seminerin ana ayrımını kuruyor. Etkin araç seçme anlamında eylemlilik ile kendi amaçlarını kendisi koyma anlamında özerklik farklı şeyler. Arendt ile Whitehead devredilen becerilerin körelme mekanizmasını veriyor; örnek olarak salgın sırasında New Jersey'nin 40 yıllık işsizlik sigortası sisteminin çökmesi ve eski bir programlama diline hâkim kişi bulunamaması anlatılıyor. Üçüncü oturum yas, dikkatin ahlaki bir emek olması ve makinelerin neyin önemli olduğunu tanısa da bunda hiçbir payı bulunmaması üzerine.

The Kitchen of the Realm: Even the Commoners Ate Well in Ancient Osaka

Ülkenin mutfağı: eski Osaka'da halk da iyi besleniyordu

Currie, Japonya'nın dışa kapalı Edo döneminde Osaka'da yaşayan sıradan insanların beslenmesini yeniden kuran bir çalışmayı aktarıyor. Araştırmacılar sekiz kişinin dişlerindeki taşlaşmış plakta korunan proteinleri dizilemiş. Bu yöntem diş aşınmasından ve izotop analizinden daha ince ayrım veriyor, çünkü o yöntemler yalnızca geniş besin kategorilerini ayırıyor. Proteinler dokuz balık türüne işaret ediyor, aralarında o dönem lüks sayılan çipura var. Osaka Körfezi'nde bulunmayan somon ailesinden balıklar uzak mesafe taşımacılığını gösteriyor. Resmi yasağa rağmen dört ayaklı memeliler ile pamuk tohumu da çıkmış, ikincisi pamuk yağıyla pişirmeye işaret ediyor.

How We Decide Who Deserves Our Help

Kime yardım edileceğine nasıl karar veriyoruz

Currie, grupların işbirliğini nasıl sürdürdüğünü inceleyen kuramsal bir benzetim çalışmasını aktarıyor. Standart itibar modellerinde biri yardım ettiğinde yalnızca yardım edenin itibarı güncelleniyor. Kobe Üniversitesi, RIKEN ile Avusturya'daki bir üniversiteden araştırmacıların modelinde yardım alanın itibarı da güncelleniyor. Alice, Bob'un Charlie'ye yardım ettiğini görürse Charlie'nin yardıma değer olduğu sonucunu çıkarıyor. Tham'a göre bu çifte güncelleme, hiçbir bilgi paylaşımı olmadan grup üyelerinin özel değerlendirmelerini birbirine yaklaştırıyor. Süper bilgisayarla bir milyondan fazla norm bileşimi taranmış, hem yüksek işbirliği hem evrimsel kararlılık üreten 61 normun tamamında çifte güncelleme var.

Data Centers and the Open Access Order

Veri merkezleri ve açık erişim düzeni

Tabarrok; North, Wallis ve Weingast'ın toplumsal düzen çerçevesini ABD'deki veri merkezi izin kavgasına uyguluyor. Çerçeve iki düzeni ayırıyor. Sınırlı erişim düzeninde büyük ölçekli iktisadi faaliyet siyasi güce erişim gerektiriyor ve hâkim koalisyon ayrıcalık dağıtarak rant üretiyor. Açık erişim düzeninde ise asgari ve kişiye bağlı olmayan ölçütleri karşılayan herkes şirket kurup piyasaya girebiliyor. Tabarrok imar değişikliği, özel kullanım izni, plan tadilatı, pazarlıkla belirlenen toplum yararı sözleşmeleri ve vergi yerine geçen ödemelerin genel kuralın yerine vaka bazlı giriş koşulları koyduğunu savunuyor. Hedefli vergi muafiyeti ile ilçe moratoryumunu aynı hatanın iki ucu sayıyor.