125 kayıt tarandı
Önce bunlar
Kredi kartı bankacılığı
Drechsler, Jung, Peng, Supera ile Zhou ABD'de kredi kartı faizlerinin kısa vadeli faize göre neden bu kadar yüksek durduğunu düzenleyiciye raporlanan hesap düzeyi veriyle çözümlüyor. 550 milyon aylık hesap kaydında nakit akışları ömür boyu izleniyor, örneklem ABD kredi kartı piyasasının yüzde 90'ını kapsıyor. Zarar yazma oranları makasın yalnızca bir bölümünü açıklıyor. Ödül ödemeleri ve faiz dışı giderler, takas ve faiz dışı gelirlerle karşılanıyor. Faaliyet giderlerinin büyük kısmı pazarlamaya gidiyor. Hesaplar arası kesitten tahmin edilen temerrüt risk primi düşüldükten sonra kart kredisi pozitif aşırı getiri veriyor.
| Ortalama kart faizi | %22 | ABD |
| Kısa vadeli faize göre makas | %18 | ABD |
| İncelenen aylık hesap | 550 milyon | ABD, hesap düzeyi veri |
| Örneklemin piyasa kapsamı | %90 | ABD kredi kartı piyasası |
| Ortalama zarar yazma | %6 | ABD |
| Kart kredisi aktif getirisi | %6,8 | ABD |
| Sektör aktif getirisine oran | 4 kat üzeri | ABD bankacılık sektörü |
| Temerrüt risk primi | %4,3 | ABD, kesitten tahmin |
| Aşırı getiri | %1,5 | ABD, sektöre göre |
Gümrük vergileri, yatırım ve gerçekleşmeyen ticaret çöküşü
Ferrante, Prestipino, Raffo ile Waugh ABD'de gümrük vergisi oranları 2025'te Büyük Buhran'dan bu yana görülmeyen düzeye çıkarken ithalatın neden arttığını soruyor. Gümrük vergisi farklılaşmasını, stokları ve yapay zekâ kaynaklı yatırım patlamasını taşıyan şokları içeren açık ekonomili Yeni Keynesyen bir model kuruluyor. Model hedeflenmemiş ithalat, üretim ile enflasyon patikalarını tutturuyor. Karşıolgusal benzetimde yatırım patlaması olmasaydı ithalat geriliyor. Etkiler hangi malın vergilendiğine bağlı: tüketim ve ara mallarına konan vergi arz şoku gibi, sermaye mallarına konan vergi talep şoku gibi işliyor. 2025 artışlarının tüketim mallarında yoğunlaşması üretim kaybını sınırlayıp enflasyonist etkiyi büyütüyor.
| Vergi artış yılı | 2025 | ABD |
| İthalattaki düşüş | %10 | ABD, yatırım patlaması olmasaydı |
| Etkinlikteki daralma | %0,7 | ABD, karşıolgusal benzetim |
Yapışkan ücret normları ile beklenmedik enflasyonun reel ücret maliyeti
Hurst, Patterson, Richardson ile Wang ABD'de ülke genelini temsil eden idari bordro verisiyle son enflasyon döneminde ücretlerin nasıl uyarlandığını ölçüyor. Firmaların çoğu işçilerinin büyük bölümüne tek bir baskın yıllık nominal zam uyguluyor ve bu firma düzeyindeki normlar beklenmedik enflasyon boyunca çok az değişiyor. Aynı firmada kalan işçilerin önemli bölümünde nominal ücret fiyatlara yetişmiyor. İşçiler normdan ancak işveren değiştirerek kaçabiliyor, iş değiştirenlerin ücreti enflasyonla neredeyse birebir artıyor ama geçiş sıklığı düşük kalıyor. Ücretleri otomatik endeksleyen Belçika ile karşılaştırma, tüketici güvenindeki kalıcı düşüklüğü eksik endekslemeye bağlıyor.
| Reel ücreti düşen kalıcılar | %43 | ABD, 2021-2024 |
| Ortalama reel kayıp | %9 | ABD, geride kalanlar |
| Tüm işçilerde reel düşüş | %37 | ABD, iş değiştirenler dahil |
| Endekslemeyle kapanacak açık | %40 | ABD, pandemi öncesi eğilime göre |
| İnceleme dönemi | 4 yıl | ABD, 2021-2024 |
Cov-lite likidite avantajı, düzenleyici baskılar ile kaldıraçlı kredi piyasasının evrimi
Prilmeier ile Stulz ABD'de küresel finans krizi sonrası bankaların kaldıraçlı kredi riskini taşımasını zorlaştıran düzenlemelerin, bakım şartı taşımayan cov-lite kredilerin payını artırdığını savunuyor. Tanımlama bankalar arasındaki farklara dayanıyor: maruz kalınan düzenleme sıkılığı, stres testini geçememe ile ağır olumsuz senaryoya kırılganlık derecesi. Kriz sonrasında bu ölçütlere göre daha fazla baskı altındaki bankalarda cov-lite ihraç payının daha çok arttığı bulunuyor. Cov-lite kredilerin kredi makasını düşüren bir likidite avantajı taşıdığı, avantajın halka açık olmayan firmalarda daha yüksek olduğu gösteriliyor.
| Kırılma dönemi | 2008 | ABD, küresel finans krizi sonrası |
Batmayı seçmek: yönetici sorumluluğu, risk yönetimi ile bankaların gönüllü çıkışları
Anderson, Calomiris ile Rhee ABD'de 1893 Paniği çevresinde genişletilmiş hissedar sorumluluğunun banka tasfiyelerini nasıl biçimlendirdiğini inceliyor. Sınırsız sorumluluğa tabi Kaliforniya eyalet bankaları ile çifte sorumluluğa tabi ulusal bankalar karşılaştırılıyor. Eyalet banka başkanları nüfus sayımı kayıtlarıyla, ulusal bankaların hisse sahipliği ise denetim raporlarıyla eşleştirilerek yöneticinin kişisel sorumluluk maruziyeti ölçülüyor. Eyalet bankalarında geleneksel göstergeler zorunlu tasfiyeyi öngörürken gönüllü çıkışı açıklamıyor, gönüllü çıkış yöneticinin maruziyetiyle, yerel iktisadi riskle ve kişisel servetle ilişkili çıkıyor. Çifte sorumluluk altında iki tasfiye biçimi birbirine yaklaşıyor.
| İnceleme dönemi | 1893 | ABD, panik yılı |
| Ulusal bankada sorumluluk çarpanı | 2 kat | ABD, çifte sorumluluk rejimi |
Kamu borcunun değerlemesi ile sürdürülebilirliğine ilişkin inançlar
Delao ile Li ABD kamu borcunun piyasa değerini neyin desteklediğine dair inançları ölçüyor. Tahvil yatırımcılarına, kayıtlı seçmenlere ve iktisat ya da finansta lisansüstü derecesi olanlara anket yapılıyor, katılımcılardan borç değerini açık uçlu yanıtlardan türetilen altı kaynağa dağıtmaları isteniyor. Küresel güvenli varlık talebi ile kalıcı çevirme her grupta algılanan değerin neredeyse yarısını oluşturuyor. Ders kitabı dayanağı olan gelecekteki birincil fazlalara verilen pay düşük kalıyor. Kurulan model aynı borç miktarının ve fiyat çizelgesinin farklı sürdürülebilirlik sonuçlarını gizleyebileceğini gösteriyor.
| Değer kaynağı sayısı | 6 | ABD, anket tasarımı |
| Güvenli varlık ile çevirmenin payı | yaklaşık %50 | ABD, üç grup |
| Birincil fazlalara verilen pay | %16 | ABD, lisansüstü dereceliler |
| On yıllık borç krizi beklentisi | %50 | ABD, üç grup |
| Oyunu değiştirmeyen kaygılı seçmen | %90 | ABD |
| Portföyünü değiştirmeyen yatırımcı | %72 | ABD |
Sandığınızdan daha sık: sermaye yapısı uyarlamasını yeniden ele almak
He, DeMarzo ile Xu ABD firma verisiyle sermaye yapısı uyarlamasının seyrek olduğu bulgusunun iki yöntem tercihine dayandığını gösteriyor: yüksek uyarlama eşikleri ile bilançodaki net değişimlere bakma. Daha düşük eşikler ile nakit akış tablolarından alınan brüt akımlar kullanıldığında uyarlama daha önce belgelenenden çok daha sık çıkıyor. Bulgular firma büyüklüğüne göre ayrışıyor: küçük firmalar sabit maliyetlerle uyumlu bir atalet gösterirken en büyük firmalar sürtünmeler ihmal edilebilirmiş gibi davranıyor. Sürtünmesiz yeniden sermayelendirme modellerinin büyük firmaların kaldıraç dinamiklerini daha iyi tanımladığı sonucuna varılıyor.
| Sürtünmesiz davranan dilim | en üst %1 | ABD, varlık büyüklüğüne göre |
Tüketici kredisi piyasalarında yanlı inançlarla arama ve pazarlık
Berwart, Higgins, Kulkarni ile Truffa Şili'nin finansal düzenleyici kurumuyla birlikte kredi arayan 112.063 kişi üzerinde rassal kontrollü bir deney yürütüyor, tanımlama rassal atamaya dayanıyor. Katılımcıların çoğu hem faiz düzeyini hem faiz dağılımını olduğundan düşük tahmin ediyor. Faize ilişkin inançların rassal biçimde sorulması daha çok aramaya ve daha düşük faize yol açıyor. Tüm tüketici kredilerini kapsayan idari veriyle kurulan fiyat karşılaştırma aracının gösterilmesi inançları güncelliyor, bu kişiler daha çok pazarlık ediyor, daha fazla arama yapmadan daha düşük faiz alıyor ve kredi kullanma olasılıkları artıyor.
| Deneye katılan kredi arayan | 112.063 | Şili, rassal kontrollü deney |
Küresel geçiş: demografi ile yapay zekânın iktisadi güce etkisi
Benzell, Kotlikoff ile Ye 17 bölgeli, üç beceri gruplu, uluslararası hareketli sermaye içeren dinamik yaşam döngüsü genel denge modeli kuruyor. Model dünya nüfusunun yüzde 99'unu kapsıyor, her ülkenin sınır otomasyon teknolojisini benimseyip benimsemeyeceğine yıllık karar vermesine izin veriyor. Doğurganlık, ölümlülük ile net göç Birleşmiş Milletler projeksiyonlarıyla uyumlu, model 2017 ile 2024 projeksiyonları altında ayrı ayrı benzetiliyor. Sonuç küresel yaşlanma, sermaye bolluğu ile düşük uzun dönem reel getiri. 2024 projeksiyonuyla Çin'in küresel üretim payı geriliyor, ABD payı yükseliyor. Yapay zekânın sermaye payını hızlandırdığı senaryolar bu yönü güçlendiriyor.
| Model bölge sayısı | 17 | 150'den fazla ülke |
| Kapsanan dünya nüfusu | %99 | küresel |
| Çin'in 2100 payı | %25,6 yerine %14,9 | küresel üretim, 2024 projeksiyonu |
| ABD'nin 2100 payı | %11,2 yerine %14,4 | küresel üretim, 2024 projeksiyonu |
| ABD göçü sıfırlanırsa | %9,2 | küresel üretim payı, 2100 |
| 2100 küresel hasıla farkı | %10 daha düşük | 2024 projeksiyonu, 2017'ye göre |
| Dönüştürücü yapay zekâ senaryosu | 10 kat | sermaye payı büyüme hızı |
Parçalanan bir dünyada yapay zekâ
Eichengreen ile ortak yazarları yapay zekâ ile jeoiktisadi parçalanma eğilimlerini birleştirip parçalanmanın yapay zekânın uluslararası yayılımını, kazanımların büyüklüğünü ve ülkeler arası dağılımını nasıl etkilediğini inceliyor. Çözümleme hem genel düzeyde hem Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ile Pakistan ekonomileri odağında yürütülüyor. Sınır düzeyinde yapay zekâ yeniliği az sayıda ekonomide yoğunlaşıyor, diğer ülkeler tedarik zinciri katılımı ya da benimseme yoluyla kazanç sağlıyor. Parçalanma ticaret maliyetlerini yükselterek, teknoloji ve veri akışlarını kısıtlayarak, sayısal hizmetleri bölerek yayılımı yavaşlatıyor. Bağlayıcı konumdaki ekonomiler yön değiştiren akışları yakalayabiliyor.
| Odak ülke grubu | 4 alt bölge | Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ile Pakistan |
Fikir rantları ile firma büyümesi
Boppart, Klenow, Laski ile Li toplam verimlilik büyümesini hangi firmaların sürüklediğini soruyor. ABD borsasında işlem gören firmalarda fiyat kazanç oranı yüksek olanların sonraki dönemde kazançlarının satışlarına göre arttığı belgeleniyor, yazarlar bunu yenilikten doğan fikir rantı olarak okuyor. Firmanın yenilik adımı büyüklüğüne ve araştırma geliştirme etkinliğine gelen şokları içeren içsel büyüme modeli kuruluyor, model verideki örüntülere göre kalibre ediliyor. Model, yenilik çabası aynı kalsa bile tüm firmalar aynı adım büyüklüğüne sahip olsaydı büyümenin çok daha düşük kalacağını ima ediyor. Küçük halka açık firmaların büyüme payı satış payını aşıyor, en büyüklerde tersi geçerli.
| Model kalibrasyon evreni | 1 borsa | ABD, halka açık firmalar |
Monopson büyük sahneye çıkıyor
Caldwell, Dube ile Naidu işgücü piyasalarında eksik rekabet yazınını tarıyor ve firmaya özgü artık işgücü arz esnekliğini firmanın işgücü piyasası gücünün tanımı olarak alıyor. Kurulan genel çerçeve bu esnekliğin monopson gücünün üç kaynağını, yani arama sürtünmelerini, tercih farklılaşmasını ve işveren yoğunlaşmasını nasıl içerdiğini gösteriyor. Esnekliğe ilişkin ampirik tahminler derleniyor ve farklılaşma kaynakları ayrıştırılıyor. Firmaların ücret belirleme uygulamalarındaki çeşitlilik nedeniyle esnekliklerden ücret indirimi oranına çıkarım yapmanın güç olduğu, monopson ile etkin ücret etkileşimi üzerinden gösteriliyor. Rekabet hukuku, işgücü düzenlemesi, göç ile makroiktisat başlıkları tartışılıyor.
| Monopson gücü kaynağı | 3 | arama sürtünmesi, tercih farklılaşması, işveren yoğunlaşması |
Dış seçenekler ile işgücü arzı: esnek çalışma iktisadından bulgular
Caldwell ile Oehlsen ABD'de Uber sürücüleri üzerinde yürütülen rassal atamalı ücret deneylerini bir rakip platforma erişimdeki doğal deneyle birleştiriyor. Çalışma saatleri esnek olduğunda firmaya özgü işgücü arz esnekliğinin bir piyasa saatleri bileşeni ile bir firmalar arası ikame bileşeninden oluştuğu gösteriliyor. Tek bir rakip platforma erişim sürücülerin firmaya özgü esnekliğini neredeyse ikiye katlıyor ve ima edilen monopson ücret indirimini düşürüyor. Aynı deneyler cinsiyet farklarını da tanımlıyor: kadınlar piyasaya karşı erkeklerin yaklaşık iki katı esnek, buna karşılık işverenlerine karşı daha esnek değil.
| Esneklik değişimi | 2 kata yakın | ABD, rakip platforma erişim sonrası |
| İma edilen ücret indirimi | %68 yerine %50 | ABD, erişim öncesi ile sonrası |
| Kadınların piyasa esnekliği | 2 kat | ABD, erkeklere göre |
Döviz kurları, yapısal dönüşüm ile verimlilik artışı
Bergin, Choi ile Pyun kalıcı kur ayarlamaları ile bunlara eşlik eden sermaye akımlarının yapısal dönüşüm ve verimlilik artışı üzerinde uzun dönemli etkileri olduğunu savunuyor. Ülkeler arası veriyle rezerv biriktirme ve parayı düşük değerli tutma politikalarının imalat verimliliği, imalatın payı, ürün çeşitliliği ve üretim zincirlerinin yurt içine yönelimi üzerindeki etkileri tahmin ediliyor. Ardından firma dinamikleri ile ticaret histerezisi içeren iki ülkeli, iki sektörlü dinamik bir model kuruluyor. Model kur politikasının yurt içi verimliliği artırırken ticaret ortağında kalıcı ya da geri döndürülebilir sanayisizleşme yarattığı koşulları belirliyor. Bulgular Çin ile ABD ilişkisine bağlanıyor.
| Model ülke sayısı | 2 | kuramsal dinamik model |
| Model sektör sayısı | 2 | kuramsal dinamik model |
Enflasyona endeksli tahvil getirileri yükselmeyi sürdürüyor
Rzepczynski ABD enflasyona endeksli Hazine tahvillerinin reel getirilerinin on yılın en yüksek düzeyine çıktığını aktarıyor. Benzer reel getiri seviyeleri için 2008 krizi öncesine bakmak gerekiyor. Yazının kurduğu gerilim şu: reel getiriler sıkı para politikasına işaret ederken enflasyon ile nominal getiriler enflasyon kaygısının sürdüğünü gösteriyor. Yazar bu ikiliğin Federal Rezerv için bir politika ikilemi doğurduğunu, FOMC üyelerinin faiz yönü konusunda ayrışan oylarının da bunun göstergesi olduğunu belirtiyor.
| Reel getirinin zirve aralığı | 10 yıl | ABD, enflasyona endeksli tahviller |
| Karşılaştırma dönemi | 2008 | ABD, kriz öncesi |
Yeni zirvelere ulaşmak
Carlson ABD borsasında S&P 500 endeksinin 7.757,64 seviyesinden kapanarak 2026'nın 26. rekorunu kırmasını başlangıç alıyor. 1950 sonrasında yaklaşık 1.400 rekor kapanış bulunduğunu, bunun yılda ortalama 20 rekora denk geldiğini hesaplıyor. Yazının gövdesi bu zirveye gelene kadar ABD yatırımcısının geçtiği olayların dökümü: kırk yılın en yüksek enflasyonu, art arda 75 baz puanlık faiz artırımları, sıfırdan yüzde 5 aralığına çıkan tahvil getirileri, varil başına 140 dolara ulaşan petrol, yüzde 3 ile yüzde 8 arasında salınan konut kredisi faizleri ve on yıldır süren yoğunlaşma tartışmaları.
| Endeks kapanışı | 7.757,64 | ABD, rekor kapanış |
| 2026 rekor sayısı | 26 | ABD |
| 1950 sonrası rekor | yaklaşık 1.400 | ABD |
| Yıllık ortalama rekor | 20 | ABD |
| Enflasyon zirvesi | %9 | ABD, kırk yılın en yükseği |
| Faiz artırım adımı | 75 baz puan | ABD |
| Petrol zirvesi | 140 dolar | varil başına |
| Konut kredisi faizi aralığı | %3 ile %8 | ABD |
Veri merkezi patlaması bir Teksas hikâyesi
Slok Cleanview verisiyle ABD'deki veri merkezi kapasitesinin coğrafi dağılımını çıkarıyor. Planlanan kapasitede Teksas tek başına, kendisini izleyen Virginia ile Utah'ın toplamını aşıyor. İşletmedeki kapasitede ise Virginia birinci sırada duruyor. Not, veri merkezi yatırımının ülke geneline eşit yayılmış bir olgudan çok Teksas merkezli bir yoğunlaşma olduğunu ileri sürüyor.
| Teksas planlanan kapasite | yaklaşık 100 GW | ABD, Cleanview verisi |
| Virginia işletmedeki kapasite | 17 GW | ABD, birinci sıra |
| Karşılaştırılan eyalet | 2 | ABD, Virginia ile Utah |
Gayrisafi yurt içi hasıla neden iktisat istatistiklerinin en iyisi
Schrager gayrisafi yurt içi hasılaya yöneltilen eleştirileri ele alıp ölçütü savunuyor. Hasılanın ücretsiz ev içi emeği, boş zamanın değerini ve eşitsizliği ölçmediğini, bölgeler arasında ürün niteliğindeki farkları yakalayamadığını kabul ediyor. Buna karşılık hasılanın sağlık, istihdam, yaşam süresi, temizlik altyapısı, fırsat ile eğitim gibi yaşam kalitesi başlıklarıyla yüksek ilişki gösterdiğini aktarıyor. Ülkeler ile dönemler arası karşılaştırmaya izin vermesini üstünlük sayıyor. Alternatif olarak Birleşmiş Milletler komisyonunun önerdiği dört bileşenli gösterge tablosunu anıyor.
| Yaşam kalitesi unsurlarıyla ilişki | %90 | küresel karşılaştırma |
| Alternatif gösterge sayısı | 31 | Birleşmiş Milletler komisyonu |
| Gösterge tablosu bileşeni | 4 | Birleşmiş Milletler komisyonu |
Dış ticaret açıkları hakkında inandığınız her şey neden yanlış
Klein bu bölümde soru soran değil yanıtlayan taraf. Döviz kurunun bir ekonomideki en önemli fiyat sayılmasının nedenleri ile kur oynamalarının bölüşüm etkileri ele alınıyor. Doların ticaretteki ve finanstaki ağırlığı, ABD'nin toplam dış ticaret açığına dair yaygın yanlış anlamalar, gümrük vergilerinin ikili ticarete etkisi, Federal Rezerv'in siyasallaşmasının doğurduğu sorunlar ile konut ve gayrimenkul piyasalarındaki sıkışıklık konuşuluyor. Sayfada bölümün yazılı dökümü de bulunuyor.
| Yayın tarihi | 16 Ağustos 2026 | ABD |
Potansiyel çıktılar sınırlıyken en iyi deney tasarımı ile tahmin
Hull çıktıların sınırlı olduğu, örneğin ikili olduğu durumlarda sonlu evren ortalama işlem etkisi için deney tasarımını çözüyor. Tüm atama düzenekleri ile geniş bir afin tahmin edici sınıfı içinde en kötü durum ortalama karesel hatasını enazlayan bileşim şu: bağımsız rassal atama ve tek bir bağlanım. Bu bağlanımda destek orta noktasına göre merkezlenmiş çıktı, yeniden merkezlenmiş işleme sabit terim olmadan bağlanıyor. Bu, dengeli tam rassallaştırma ile ortalama farkı tahmin edicisinden ayrışıyor, çünkü çıktılar sınırlıyken gerçekleşen işlem payındaki rassallık bilgi taşıyor. Ölçülebilir tüm tahmin edicilere izin verildiğinde de bağımsız atama en iyi kalıyor.
| Çift içi tasarımın en kötü durum hatası | 2 kat | en iyi tasarıma göre |
Kural değişimlerinden politikanın nedensel etkilerini belirlemek
Etkileşimli yerel izdüşüm yaklaşımı, makroiktisadi şokların yayılımının politika rejimine göre nasıl değiştiğini incelemekte kullanılıyor. Manuel ile Wolf bu yaklaşımın tahmin ettiği büyüklüğü tanımlıyor ve onu politika şoku yazınıyla ilişkilendiriyor. Ana sonuç regresörler ile temeldeki veri üretme süreci üzerine konulan bir koşullar kümesi: bu koşullar altında iki yaklaşım eşdeğer, ikisi de politikanın dinamik nedensel etkilerinden oluşan aynı uzayın dilimlerini belirliyor. Politika doğası gereği yüksek boyutlu olduğundan iki yaklaşım genelde farklı dilimleri yakalıyor. Para politikasında standart şoklar geçici politika faizi değişimlerinin etkisini, rejimler arası bakış ise kademeli ileriye dönük yönlendirmeye benzer işlemleri yansıtıyor.
| Karşılaştırılan yaklaşım | 2 | etkileşimli yerel izdüşüm ile politika şoku |
Algoritma güdümlü yapısal vektör özbağlanımlar: büyük verinin vahşi doğasında yol almak
Yang ile Zha yapısal vektör özbağlanım çözümlemesinde her sonucun iki seçime bağlı olduğunu belirtiyor: şoku belirleyen kısıtlar ile bu kısıtların uygulandığı değişkenler. Yazın birincisini disipline ediyor, ikincisi elle seçiliyor. Tebliğ, bilgi kümeleri kuran, örneklem dışı bir ölçüt kullanan ve kabul ettiği en büyük dizgeyi koruyan Bayesçi bir yöntem geliştiriyor. ABD makroiktisadi verileriyle uygulamada, ardışık belirleme altında üretim yalnızca hanehalkı kredisiyle değil konut üretimiyle de birlikte artıyor. Seçilen şirket tahvil makasıyla genişletilmiş çekirdek dizge beklenen temerrüt riskini güçlü bir aktarım marjı olarak belirliyor.
| Sonucu belirleyen seçim | 2 | kısıtlar ile değişken kümesi |
Toplumsal tasarruftan mekânsal dengeye: nicel mekânsal modellerde ulaştırma iyileştirmelerinin değerlendirilmesi
Allen, Fuchs ile Wong ulaştırma altyapısı yatırımlarının refah kazançlarının nasıl ölçüleceğini ele alıyor. Altyapı iyileştirmelerine verilen trafik ile iktisadi tepkileri birleştiren nicel bir mekânsal çerçeve kuruluyor, toplam refahın ulaştırma ağındaki değişimlere esnekliği türetiliyor. Formül geleneksel toplumsal tasarruf yöntemini genişletiyor, güzergâh ile taşıma türü seçimini, yığılma ve dağılma dışsallıklarını ve trafik tıkanıklığını içeriyor. Formül ABD yük taşımacılığı ağına uygulanıyor, Eyaletlerarası Otoyol Sistemi'nin her kesitinde maliyetleri düşürmenin faydası değerlendiriliyor. İki ölçüt genel olarak yakın, tahmin edilen kazanç düzeyinde ve bazı yüksek değerli bağlantıların sıralamasında ayrışıyor.
| Uygulama ağı | 1 ulusal sistem | ABD, Eyaletlerarası Otoyol Sistemi |
Devletin dışa yaptırmasının sınırları: Hindistan'da emlak vergisi yeniden değerlemeleri
Duflo, Hanna, Olken ile Tandon dışa yaptırma kuramlarının özel şirketleri daha verimli üretici saydığını, ancak sözleşme sürtünmeleri nedeniyle bu şirketlerin devletin amaç işlevini içselleştirmediğini varsaydığını hatırlatıyor. Hindistan'ın Chennai kentinde devlet, emlak vergisi değerlemelerinin kendi denetçileri yerine sözleşmeli özel şirketlerce belirleneceği mahalleleri rassal seçiyor. Devlet denetçilerinin yaptığı incelemeler vergi gelirinde özel şirketlerinkinin neredeyse iki katı artış sağlıyor. Devlet denetçilerinin değerlemeleri, araştırmacıların tuttuğu bağımsız üçüncü taraf anketçilerinkiyle karşılaştırıldığında daha isabetli çıkıyor. Devlet denetçilerinin becerisi daha yüksek, çabası daha fazla ve mülke girme yetkileri daha geniş.
| Vergi geliri artışı | 2 kata yakın | Hindistan, devlet denetçisi ile özel şirket |
Yükseköğretim kurumları, benzeşimli evlilik ile yirminci yüzyıl Amerika'sında kuşaklararası hareketlilik
Abramitzky, Pérez ile Price ABD'de karma eğitim veren 60 yükseköğretim kurumunda 1915 ile 1943 arasında okumuş 1,2 milyon öğrencinin yeni sayısallaştırılmış kayıtlarını, çocuklarının 1963'e kadarki kayıt bilgileriyle eşleştiriyor. Erkeklerin yaklaşık yüzde 6'sı, kadınların yüzde 9'u kendi okulundan biriyle evleniyor. Benzeşimin büyük ölçüde nedensel olduğu gösteriliyor: aynı kurum içinde karşı cinsten sınıf arkadaşı sayısının artması ile kampüsteki örtüşme süresinin uzaması aynı okuldan evlenmeyi yükseltiyor. Aynı okuldan çiftlerin çocukları daha seçici kurumlara daha sık devam ediyor, eşin eğitimi bu farkın üçte birini açıklıyor.
| Eşleştirilen öğrenci | 1,2 milyon | ABD, 1915-1943 |
| Kurum sayısı | 60 | ABD, karma eğitim |
| Aynı okuldan evlenen erkek | %6 | ABD |
| Aynı okuldan evlenen kadın | %9 | ABD |
| Eş eğitiminin açıkladığı pay | üçte 1 | ABD, çocukların kurum seçiciliği |
Amerika Birleşik Devletleri'nde daralan meslekler ile kariyer sonuçları
Barth, Hoen, Kerr ile Kerr sonradan daralan bir meslekte işe başlamanın uzun dönemli kariyer sonuçlarını inceliyor. ABD'de 2000 Nüfus Sayımı 2020'ye uzanan idari istihdam ile kazanç kayıtlarına bağlanarak iki milyondan fazla çalışan izleniyor. En az yüzde 25 daralan bir meslekte çalışmak, çalışılan çeyrek sayısı biraz daha fazla olsa da kümülatif kazançta düşüşle ilişkili çıkıyor. Kazanç farkı İsveç ile Norveç kanıtlarıyla örtüşüyor, istihdam uyarlanması ise farklılaşıyor. Mesleki hareketlilik belirgin fakat eksik kalıyor. Çocukların ileriki meslek yönelimleri hanehalkı reisinin 2000'deki meslek büyüme kategorisine çok daha zayıf bağlı.
| İzlenen çalışan | 2,4 milyon üzeri | ABD, 2000-2020 |
| Meslek daralma eşiği | %25 | ABD |
| Kümülatif kazanç farkı | %5 daha düşük | ABD, daralan meslekte başlayanlar |
EJMR'nin ardından
Brunet iktisat mesleğinin anonim tartışma sitesi Econ Job Market Rumors'ın on sekiz yıl sonra kapanmasını konu alıyor. Sitenin, iş piyasası bilgisi, bölüm içi anlaşmazlıklar ve akademik skandalların duyurulması için kullanıldığını, sonraki dönemde otomatik üretilen yığın iletiler ile kışkırtıcı gönderilerin içeriği bastırdığını anlatıyor. Yazara göre katı denetim tartışmalı ama değerli bilgiyi eliyor, gevşek denetim ise otomatik hesapların insan tartışmasını boğmasına yol açıyor. Amerikan İktisat Derneği'nin geliştirdiği alternatif tartışma alanına yapılan harcamayı örnek gösterip kurumsal seçeneklerin anonimlik ile düşük içerik kısıtı bileşimini sunamadığını yazıyor.
| Faaliyet dönemi | 2008-2026 | ABD, on sekiz yıl |
| Arama ilgisinin zirvesi | 2022 | ABD, arama eğilimi verisi |
Yapay zekâ çağında mükellef davranışı: emlak vergisi itirazları üzerine bir saha deneyi
Holz, Perez-Truglia, Simon ile Zentner ABD'nin Teksas eyaletindeki Dallas County'de 645 haneyle bir saha deneyi yürütüyor. Tüm hanelere kişiselleştirilmiş bilgi, başvuru yönergeleri ile itiraz için destekleyici kanıt sunan bir siteye erişim veriliyor, yarısı rassal biçimde ayrıca soruları yanıtlayan bir yapay zekâ söyleşi robotu içeren sürüme atanıyor. Robotu kullanma oranı yüksek çıkıyor. Erişim, insan temsilci olmadan itiraz başvurusu yapma olasılığını yükseltiyor. Tıklama akışı verisi ile söyleşi dökümleri robotun hanelere muhakeme yapmakta yardımcı olduğunu gösteriyor. Artış görece dezavantajlı hanelerde daha küçük kalıyor.
| Örneklem | 645 hane | ABD, Teksas, Dallas County |
| İşlem koluna atanan pay | %50 | ABD, rassal atama |
| Robotla söyleşi başlatma | %78 | ABD, işlem kolu |
| İtiraz başvurusu etkisi | 9,1 puan | ABD, insan temsilcisiz başvuru |
| Denetim kolu başvuru oranı | %41,4 | ABD |
| İşlem kolu başvuru oranı | %50,5 | ABD |
Bir tık uzakta: iki yıllık bir okul deneyinde Khanmigo ile yapay zekâ destekli özel ders
Oreopoulos ile Low üretken yapay zekânın her öğrenciye kişisel bir öğretmen sağlayacağı savını büyük ölçekli deneyle sınıyor. ABD'nin Tennessee eyaletinde 18 ortaokulda iki yıl süren küme rassal atamalı denemede, rassal seçilen öğrenciler mevcut günlük telafi matematik derslerinde Khan Academy'yi ve yanıt vermek yerine yönlendirme yapacak biçimde ayarlanmış yapay zekâ öğretmeni Khanmigo'yu kullanıyor. Atama matematik başarısını dönem başına 1,3 ulusal yüzdelik sıra artırıyor. Kazançlar, yapay zekâ desteği olmayan Khan Academy alıştırmasının sağladığı kazançlara benziyor. Öğrenciler aracı seyrek kullanıyor, gönderdikleri iletiler çoğunlukla çıplak yanıt ya da hazır komut tıklaması oluyor.
| Okul sayısı | 18 ortaokul | ABD, Tennessee |
| Deney süresi | 2 yıl | ABD, küme rassal atama |
| Dönem başına etki | 1,3 yüzdelik sıra | ABD, matematik başarısı |
| Okul yılı etkisi | 0,06 ile 0,08 standart sapma | ABD |
| Tam katılım ima edilen etki | 0,14 standart sapma | ABD |
| En az bir kez deneyen | %96 | ABD, öğrenciler |
| Hata sonrası araca ileti | %17 | ABD, alıştırma oturumları |
Yapay zekâ destekli özel dersi verimli kılmak: ustalık temelli bir matematik alıştırma deneyinden bulgular
Oreopoulos, Liut, Sungu ile Low büyük dil modellerinin özel ders desteğini ölçeklenebilir kılmasının, öğrencilerin çabadan kaçınmak yerine hataları üzerinden akıl yürütmesine bağlı olduğunu savunuyor. ABD'de Hamilton County okullarında 6.000'den fazla ortaokul öğrencisiyle, araştırma temelli bilgisayar destekli öğrenme platformu üzerinde rassal atamalı bir saha deneyi yürütülüyor. Öğrenciler yapay zekâ destekli ya da yalnızca bilgisayar destekli öğrenmeye, ustalık temelli ya da ustalık dışı ilerlemeye ve iki matematik konusundan birine rassal atanıyor. Yapay zekâ kolundaki öğrenciler daha yavaş ilerliyor, daha az soru deniyor, denediklerini daha doğru yanıtlıyor. Ustalık tek başına gecikmeli öğrenmeyi artırmıyor.
| Örneklem | 6.000 üzeri öğrenci | ABD, Hamilton County |
| Gecikmeli sınav | 1 hafta sonra | ABD |
| Rassallaştırma boyutu | 3 | ABD, deney tasarımı |
| Ustalık ölçütü | art arda 3 doğru | ABD |
Tahmin yürütmeyi reddeden kalıcı bir bilgi katmanı tasarlamak
Cekikj geri getirmeli üretim mimarisine kalıcı bir bilgi katmanı ekleyen üç katmanlı bir tasarım kuruyor: kaynak getiren kanıt katmanı, kavramları, kararları ve çelişkileri saklayan bilgi katmanı, sorguları yönlendiren düzenleyici. Uygulama Azure üzerinde Microsoft Foundry, Azure AI Search, Cosmos DB, FastAPI, gpt-5-mini ile text-embedding-3-small kullanıyor. Melez arama BM25 ile vektör aramasını Karşılıklı Sıra Birleştirme yöntemiyle harmanlıyor. Gösterim 21 belgelik yapay sigorta derlemi üzerinde yürüyor. Ölçüm olarak belirteç tüketimi karşılaştırılıyor, melez yaklaşımın düz geri getirmeli üretimin önüne geçtiği başabaş noktası hesaplanıyor.
| Katman sayısı | 3 | kanıt, bilgi, düzenleyici |
| Derlem belge sayısı | 21 | yapay sigorta derlemi |
| Çıkarılan kavram | 19 | düzenlenmiş kavram nesnesi |
| Tipli ilişki | 28 | kavramlar arası bağ |
| Düz geri getirmeli üretim | 6.000.000 belirteç | 1.000 soru |
| Melez yaklaşım | 1.725.000 belirteç | 1.000 soru |
| Başabaş noktası | 117 soru | melez yaklaşımın öne geçtiği eşik |
| Ölçülen bağlam oranı | 3,5 kat | bilgi katmanı ile kanıt bağlamı |
| Vektör boyutu | 1.536 | gömme uzunluğu |
Quack ile üç uzak DuckDB sunucusunda eşzamanlı SQL çalıştırmak
Reid DuckDB 1.5.5 ile gelen Quack iletişim kuralını, yani SQL sorgularının HTTP üzerinden uzak sunucularda çalıştırılmasını adım adım kuruyor. Üç AWS EC2 t4g.nano makinesi açılıyor, her birine 10.000.000 satırlık yapay satış verisi yükleniyor ve altyapı CloudFormation ile betikleştiriliyor. Kimlik doğrulama Systems Manager Parameter Store üzerinden 64 karakterlik anahtarla yapılıyor. Python 3.12 tarafında ThreadPoolExecutor ile threading.Barrier eşzamanlı sorguları hizalıyor. Sorgu süreleri basit toplamalar ile karmaşık çözümleme sorguları için ayrı ayrı ölçülüyor. Quack'in dağıtık sorgu işleme sunmadığı, yalnızca koşut okuma ile yazma sağladığı belirtiliyor.
| DuckDB sürümü | 1.5.5 | Quack iletişim kuralını taşıyan sürüm |
| Sunucu sayısı | 3 | AWS EC2 t4g.nano |
| Sunucu başına satır | 10.000.000 | yapay satış verisi |
| Anahtar uzunluğu | 64 karakter | kimlik doğrulama |
| Basit sorgu süresi | 0,54 ile 0,572 saniye | toplama sorguları |
| Karmaşık sorgu süresi | 4,045 ile 15,491 saniye | çözümleme sorguları |
| Başlangıç yayılımı | 0,420 milisaniye | eşzamanlılık ölçümü |
| Dört saatlik maliyet | 0,121 dolar | AWS tahmini |
Yapay zekâ politikası için pişmanlığı düşük 23 öneri
Fist ile Khan yapay zekâ araştırmasının kendi kendini hızlandırması ihtimaline karşı ABD yönetimine yedi başlıkta yirmi üç öneri sıralıyor. Başlıklar şeffaflık, kurumsal kapasite, risk yönetimi, doğrulama, dayanıklılık, Çin ile rekabet ve diplomasi. Yazı yapay zekâ yeteneklerinin ikiye katlanma sürelerini, ABD ile Çin arasındaki işlem gücü ve model farkını, veri merkezlerinin elektrik tüketimindeki payını ve iletim hattı izin sürelerini veri olarak kullanıyor. Öneriler arasında güvenlik kurumuna yıllık bütçe ile kadro tahsisi, bir doğrulama ortak girişimi kurulması, ihracat denetimlerinin sıkılaştırılması ve şebeke yatırımı için fon oluşturulması bulunuyor.
| Öneri sayısı | 23 | ABD politika belgesi |
| Politika başlığı | 7 | ABD |
| Matematik yeteneği ikiye katlanma | 7 ay | küresel model kıyaslaması |
| Siber güvenlik ikiye katlanma | 5 ay | küresel model kıyaslaması |
| İşlem gücü üstünlüğü | 10 kat | ABD, Çin'e göre |
| Model yeteneğinde önde olma | 8 ay | ABD, Çin'e göre |
| Veri merkezi elektrik payı | %9 ile %17 | ABD, 2030 öngörüsü |
| İletim projesi izin süresi | 10 yıl | ABD, ortalama |
| Çin'in eklediği yenilenebilir kapasite | 430 GW | Çin, 2025 |
| Doğrulama araştırmacısı | yaklaşık 50 kişi | küresel |
NVIDIA'nın açık kaynak deposu; Hermes, LangChain Deep Agents Code ile OpenClaw gibi ajanları NVIDIA OpenShell kum havuzu içinde çalıştırmak için bir başvuru yığını sunuyor. Yığın denetim düzlemini yürütme ortamından ayırıyor, ağ ilkesi denetimini, kimlik bilgisi yalıtımını, anlık görüntü almayı ve yaşam döngüsü işlemlerini komut satırı üzerinden yönetiyor. Güvenlik sıkılaştırma ayarları, yönetilen çıkarım tümleşiği ile kuruluma yönlendirilmiş akışlar belgelenmiş durumda. Apache 2.0 lisansıyla dağıtılıyor.
| Yıldız | 22,2 bin | depo |
| Çatallama | 3,0 bin | depo |
| Açık sorun | 251 | depo |
| İşleme | 4.502 | depo |
| Desteklenen ajan | 3 | OpenClaw, Hermes, LangChain Deep Agents Code |
Depo kendini OpenClaw'a hafif bir alternatif olarak tanımlıyor ve ajanları güvenlik için kapsayıcılarda çalıştırıyor. WhatsApp, Telegram, Slack, Discord ile Gmail gibi mesajlaşma uygulamalarına bağlanıyor, bellek ve zamanlanmış işler barındırıyor ve Anthropic'in Agents SDK katmanı üzerinde çalışıyor. Mimari tek süreç ile birkaç dosya olarak anlatılıyor. Ajanlar ortak bir Node süreci paylaşmak yerine yalıtılmış Linux kapsayıcılarında açılıyor. Kimlik bilgileri OneCLI Agent Vault üzerinden yönetiliyor ve ham anahtar olarak saklanmak yerine isteklere ara katmanda ekleniyor.
| Yıldız | 30,5 bin | depo |
| Çatallama | 12,9 bin | depo |
| Açık sorun | 316 | depo |
| Çekme isteği | 568 | depo |
| İşleme | 2.420 | depo |
Depo, yapay zekâ ajanları ile dış uygulama programlama arayüzleri arasında duran, her dışa giden isteği güvenlik ilkelerine karşı değerlendiren bir HTTP ara katmanı tanımlıyor. Politika değerlendirmesi iki katmanlı: önce ön ek, birebir ve joker kalıplı statik kurallar, ardından isteğe bağlı yöntem süzgeci çalışıyor, eşleşme yoksa doğal dilde yazılmış politikalara karşı bir büyük dil modeli yargıcı devreye giriyor. Her istek ve karar PostgreSQL'e yazılıyor. HTTPS araya girme, sunucu tarafı istek sahteciliği koruması, istem enjeksiyonu savunması ile adres başına hız sınırı sayılıyor. Depo kararların otomatik olduğunu, insan onayı akışı sunmadığını belirtiyor.
| Yıldız | 753 | depo |
| Çatallama | 62 | depo |
| Politika katmanı | 2 | statik kural ile dil modeli yargıcı |
Üretim veri tabanımızı nasıl düşürdüm ve şimdi AWS'ye yüzde 10 daha fazla ödüyorum
Grigorev bir taşıma işini yürüten kodlama ajanının eskimiş bir Terraform durum dosyasını açtıktan sonra ders platformunun üretim altyapısında terraform destroy çalıştırdığını anlatıyor. Veri tabanı, sanal özel bulut, kapsayıcı kümesi, yük dengeleyiciler ile sıçrama sunucusu siliniyor. Kurtarma, AWS Business Support'un konsolda görünmeyen bir anlık görüntüyü bulmasıyla tamamlanıyor. Yazının ikinci bölümü alınan önlemleri sıralıyor: Lambda ile günlük geri yükleme denemesi, Terraform'dan bağımsız S3 yedekleri, hem altyapı hem Terraform düzeyinde silme koruması, durum dosyasının S3'e taşınması ile ajanın komut çalıştırma izninin kapatılması.
| Etkilenen satır | 1.943.200 | tek tabloda |
| Risk altındaki veri | 2,5 yıl | ders gönderimleri |
| Kurtarma süresi | 24 saat | tam geri yükleme |
| Ek maliyet | %10 | AWS faturası |
| Hedeflenen tasarruf | aylık 5-10 dolar | altyapı birleştirmesi |
Biyoçeşitlilik kaybının içsel değerlemesi
Bilal, Pinardon-Touati ile Walsh hayvan yaşamı kaybının refah maliyetini, canlıların duyarlılığı üzerinden içsel değerini de hesaba katan sonuççu toplam faydacı bir çerçevede inceliyor. Duyarlılık değer yüklü deneyim kapasitesi olarak tanımlanıyor, bilişsel testlerdeki gözlenebilir başarım makul sinirbilimsel varsayımlar altında duyarlılık için ihtiyatlı bir alt sınır sayılıyor. Biliş ile nöron sayısı arasındaki ilişki tahmin edilerek duyarlılık sayısallaştırılıyor. Geniş bir hayvan türü yelpazesi için nüfus ile nöron verileri toplanıp tek bir refah ölçütünde birleştiriliyor. Geniş bir parametre aralığında son yarım yüzyıldaki hayvan duyarlılık kayıpları insan nüfus artışından doğan kazançları aşıyor.
| Duyarlılık kaybı ile insan kazancı oranı | 10.000 kat | küresel, son yarım yüzyıl |
| İnceleme dönemi | 50 yıl | küresel popülasyon ile nöron verisi |
Fabrikada fiyasko: vergi mükellefleri hiçbir şey üretmeyen 533 milyon dolarlık top mermisi tesisini finanse etti
Coburn'ün soruşturması ABD Ordusu'nun Ukrayna'ya top mermisi tedariki için Teksas'ta General Dynamics'e kurdurduğu fabrikanın kullanılabilir tek bir mermi üretmediğini belgeliyor. Tesiste Türkiye'den alınan Repkon ekipmanı ve yeni mermi modelinde denenmemiş bir şekillendirme yöntemi kullanılmış. Haber otuz altı görüşmeye, iç yazışmalara ve fabrika görüntülerine dayanıyor; robot yangınlarını, pres arızalarını ve aşırı sıcaklığı aktarıyor. Sekiz teslim tarihinin kaçırıldığı, buna rağmen şirkete ilerleme ödemesi yapıldığı ve üretim hatlarının durdurulmasından sonra yeni sözleşmeler verildiği yazılıyor. Kongre'nin Ukrayna kaynaklı işlerde ihale güvencelerini kaldırması temel nedenlerden biri olarak gösteriliyor.
| Vergi mükellefine maliyet | 533 milyon dolar | ABD |
| Çalışmayan hatlar için ödeme | 26,3 milyon dolar | ABD, Aralık 2025 |
| Sonradan verilen sözleşme | 2,5 milyar dolar | ABD, Ağustos 2025'ten bu yana |
| Repkon'a ihalesiz sözleşme | 435 milyon dolar | ABD, TNT tesisi |
| Öngörülen aylık üretim | 20.000 mermi | ABD, ordu hedefi |
| Kaçırılan teslim tarihi | 8 | ABD |
| Yapılan görüşme | 36 | ABD, soruşturma |
Apartheid sonrası Güney Afrika'nın sonu ile normal, daha iyi bir siyasetin doğuşu
Opalo Güney Afrika'nın apartheid sonrası dönemden sıradan rekabetçi siyasete geçtiğini savunuyor. Afrobarometer anket verisiyle göçmen karşıtı tutumların yaygınlığını ölçüyor ve apartheid'in bitişinden bu yana yabancı düşmanlığı olaylarında ölenlerin sayısını aktarıyor. Ülkenin otuz yıllık büyüme ortalamasının kişi başına geliri artırmaya yetmediğini, işsizlik ile eşitsizliğin bu nedenle sürdüğünü belirtiyor. Yerel ara seçim verisiyle Afrika Ulusal Kongresi'nin koltuk savunma oranının diğer partilerin gerisinde kaldığını gösteriyor. Çözüm olarak Güney Afrika firmalarının kıta genelinde ticaret ile müteahhitlik payı almasını öneriyor, karşılaştırma için Türkiye'nin Afrika ticaret hacmindeki artışı kullanıyor.
| Göçmen etkisini olumsuz bulan | %74,4 | Güney Afrika, Afrobarometer |
| Yabancı düşmanlığında ölenler | 703 kişi | Güney Afrika, apartheid sonrası |
| Ortalama reel büyüme | %2,3 | Güney Afrika, son otuz yıl |
| Ara seçimde koltuk savunma | %73 | Güney Afrika, Afrika Ulusal Kongresi |
| Ulusal oy oranı | %40 | Güney Afrika, 2024 genel seçimi |
| Türkiye Afrika ticaret artışı | 7 kat | Türkiye, 2003-2021 |
| Türkiye Afrika ticaret hacmi | 34,5 milyar dolar | Türkiye, 2021 |
| Türkiye'nin üstlendiği proje | 78 milyar dolar | Afrika |
Kültürde sıfır sıcaklık: her şey neden birbirine benzemeye başlıyor
Leek öneri algoritmalarının kültürel çıktıyı ortalamaya çektiği savını dört ayrı veri kümesiyle sınıyor. Birleşik Krallık'ta Londra ana caddelerinin yemek işletmesi bileşimini eşleştirip cadde çiftleri arasında benzerlik puanı hesaplıyor, zincir yoğunluğu arttıkça benzerliğin yükseldiğini buluyor. ABD'de Billboard Hot 100 listelerinin söz metinlerinde kelime çeşitliliği ile tekrar eden dize ölçütlerini yıllara göre izliyor. Film puanlaması veri kümesinde ilginin az sayıda başlıkta toplandığını gösteriyor. Son olarak farklı karmaşıklıkta yapay birey modelleri kurup ayrıntılı modellerin de nüfus düzeyinde neredeyse aynı dağılımı ürettiğini aktarıyor.
| İncelenen ana cadde | 640 | Birleşik Krallık, Londra |
| Haritalanan işletme | 18.000 | Birleşik Krallık, Londra |
| Ortalama cadde benzerliği | 0,5 | Birleşik Krallık, sıfır ile bir arası |
| İncelenen liste şarkısı | 4.000 üzeri | ABD, Billboard Hot 100, 1950-2015 |
| Kelime zenginliği düşüşü | %25 üzeri | ABD, 1960'ların başından bu yana |
| Tekrar eden dize artışı | %33 | ABD |
| İncelenen film puanı | yaklaşık 1 milyon | küresel, 2013 sonrası |
| En çok izlenen %1'in ilgi payı | %40 | küresel, 380 film |
Fizikçiler protonların içinde ders kitaplarını yeniden yazabilecek gizli bir glüon yapısı buldu
Brookhaven Ulusal Laboratuvarı'ndaki RHIC hızlandırıcısında yer alan STAR algıcının verileri, protonun baryon sayısını yalnızca kuarkların değil glüonların da taşıdığına dair kanıt sunuyor. Üç valans kuarkını birbirine bağlayan Y biçimli glüon kavşağı 1970'lerde kuramsallaştırılmış, Kharzeev 1996'da bu yapının baryon sayısını taşıdığını öne sürmüştü. Çarpışmalarda baryon sayısının yalnızca kuarklarca taşındığını varsayan modellerin öngördüğünün yaklaşık iki katı baryon üretildi. Ölçüm, her valans kuarkına baryon sayısının üçte birinin düştüğü ders kitabı modeline aykırı düşüyor. Sonuçlar üç yüzden fazla imzalı bir bildiriyle yayımlandı.
| İmza sayısı | 300 üzeri | STAR işbirliği |
| Kuramsallaştırma | 1970'ler | glüon kavşağı yapısı |
| Baryon fazlası | 2 kat | ölçümün model öngörüsüne oranı |
| Valans kuark | 3 | proton |
| Ders kitabı payı | üçte 1 | kuark başına baryon sayısı |
| Enerji dönüşümü | %99 | çarpışma enerjisinin yeni parçacıklara dönüşen payı |
Bir kara delik bir süper güneşi paramparça etti ama tuhaf bir şey sağ kalmış olabilir
Perley öncülüğündeki ekip AT2024wpp kodlu olayı inceliyor. Bir kara deliğin büyük kütleli bir yıldızı parçaladığı gelgit bozulması sırasında açığa çıkan enerji, kısa süreliğine Güneşin yaklaşık 400 milyar katına ulaşıyor. Çevredeki gaz içinde ilerleyen şok dalgası ışık hızının beşte birine varıyor ve yıldızın daha önce attığı gazın oluşturduğu kabuğun sınırına ulaştıktan sonra yaklaşık altı ayda sönümleniyor. Patlamadan altı ay kadar sonra bakış doğrultusunda saniyede 6 bin kilometreden hızlı helyum saptanıyor. Ekip bunu yıldızın çekirdeğinden artan madde ya da üçüncü bir cisim olarak yorumluyor.
| Işıma gücü | Güneşin 400 milyar katı | kısa süreli zirve |
| Şok hızı | saniyede 60.000 kilometre | ışık hızının beşte biri |
| Helyum hızı | saniyede 6.000 kilometre üzeri | bakış doğrultusunda |
| Sönümlenme | 6 ay | şokun kabuk sınırına ulaşması |
Dünyanın en büyük elektrikli uçağı havalandı
Heart Aerospace'in X1 adlı gösterim uçağı ABD'de New York eyaletindeki Plattsburgh Uluslararası Havalimanı'nda ilk uçuşunu yaptı. Tümüyle pil gücüyle uçan araç 27 dakika havada kaldı. Uçağın kanat açıklığı 106 fit, ağırlığı 25.000 pound, koltuk sayısı 30. Yalnız pille menzil yaklaşık 125 mil, menzil uzatıcı içten yanmalı motor eklendiğinde 500 mile yaklaşıyor. Şirket melez elektrikli ES-30 modelini 2031'de hizmete sokmayı hedefliyor ve aynı sınıftaki uçaklara göre işletme giderinin düşeceğini söylüyor.
| Uçuş süresi | 27 dakika | ABD, ilk uçuş |
| Ulaşılan yükseklik | 1.100 fit | ABD |
| Kanat açıklığı | 106 fit | X1 gösterim uçağı |
| Koltuk sayısı | 30 | tasarım kapasitesi |
| Pil menzili | 125 mil | yalnız elektrikle |
| Melez menzil | 500 mil | menzil uzatıcıyla |
| İşletme gideri düşüşü | %40 | ES-30 için ileri sürülen |
| Hizmet tarihi | 2031 | hedef |
NASA'nın Skyfall helikopterlerinin iş başında nasıl görüneceğine ilk kez bakıldı
NASA Mars'a gönderilecek Skyfall görevinin üç helikopterini iş başında gösteren bir çizim yayımladı. Araçlar gezegen yüzeyine havada ayrışan bir bırakma yöntemiyle inecek. Görev, yüzeyin hemen altındaki buz katmanlarını bulmak için yer altına işleyen radar taraması ve kızılötesi yüzey görüntülemesi yapacak. Radar anteni polyester ile Vectran karışımından üretilen esnek bir yapıya sahip. Radar baş bilim insanı Tang, sığ buzun ancak yere yakın uçarak saptanabileceğini söylüyor. Ingenuity'den farklı olarak helikopterler veriyi gezgin üzerinden değil doğrudan Mars yörüngesindeki araçlara aktaracak.
| Helikopter sayısı | 3 | Skyfall görevi |
| Fırlatma | 2028 sonu | planlanan takvim |
| Anten malzemesi bileşeni | 2 | polyester ile Vectran |