183 kayıt tarandı
Önce bunlar
Mesleki karmaşıklık, sermaye-beceri tamamlayıcılığı ile ABD ücret eşitsizliğinin evrimi
Caines, Hoffmann ile Kambourov ABD'de 1980-2020 arasında meslek düzeyinde karmaşık problem çözme yoğunluğu ile ücret artışı arasındaki ilişkiyi ölçüyor. Karmaşıklık, O*NET 20.1'deki 35 tanımlayıcı üzerinde temel bileşen analiziyle 0 ile 1 arasında tek boyutlu bir skora indirgeniyor. Ücret ile istihdam verisi Census, ACS ile CPS ASEC kesitlerinden, sermaye verisi BEA Sabit Varlık Tablolarından geliyor. Genel denge modelinde işçi iki boyutlu beceriye sahip, sermaye meslek uzayında beceriyle tamamlayıcı, denge pozitif eşleşmeli. Karmaşıklık primi 1990'larda hızlanıyor, 2010 sonrasında duruyor.
| Meslek sayısı | 317 | ABD, üç haneli meslek, 1980-2010 |
| O*NET tanımlayıcısı | 35 | karmaşıklık skorunun girdisi |
| Karmaşıklık katsayısı | 0,607 | ABD, log saatlik ücret, 1980-2020 |
| Medyan meslek karmaşıklığı | 0,43 ile 0,52 | ABD, 1980 ile 2020 |
| İkame esnekliği | 0,5 | ABD, en karmaşık meslekler |
| İkame esnekliği | 1,6 | ABD, en az karmaşık meslekler |
| Toplam ikame esnekliği | 0,80-0,85 | ABD, yapısal tahmin |
| Karmaşıklık primi | 0,15 log puan | ABD, on yıl başına |
Madendeki kanaryalar mı, yapay zekânın son dönem istihdam etkilerine dair altı olgu
Brynjolfsson, Chandar ile Chen ABD'de ADP bordro mikro verisiyle yapay zekânın istihdama etkisini Haziran 2026'ya kadar izliyor. Ekonomi genelinde yerinden etme sinyali bulunmuyor, ayrışma yaş ile meslek kırılımında çıkıyor. Yapay zekâya maruz mesleklerde 22-25 yaş grubunun istihdamı, daha az maruz akranlarıyla aynı seyri izleseydi ulaşacağı düzeyin altında kalıyor, deneyimli çalışanlarda karşılığı görülmüyor. Fark Ağustos 2025'ten beri açılıyor ve işten çıkarmayla değil işe alımın azalmasıyla işliyor. Yazarlar sonucu nedensel değil betimleyici sayıyor.
| Genç istihdam açığı | %19 | ABD, 22-25 yaş, Haziran 2026 |
| İstihdam değişimi | eksi %11 | ABD, 22-25 yaş, en çok maruz meslekler |
| Karşılaştırma grubu | %10 | ABD, aynı yaş, en az maruz meslekler |
| Ayrışmanın başlangıcı | Ağustos 2025 | ABD |
| Güncel sürüm | 12 Ağustos 2026 | ilk sürüm 2025 |
Yapay zekâ patlamasını finanse etmek 3
Rubinstein grafik işlemcilerin finanse edilebilir bir varlık sınıfına dönüşmesini ele alıyor. Silicon Data fiyat serilerine göre eski nesil Nvidia çiplerinin kira fiyatları düşmek yerine yükseliyor ve vadeli kira eğrisi 2027 ile 2028'e doğru yukarı eğimli. CoreWeave 2020 çıkışlı A100 çiplerini 2029'a kadar kiralama sözleşmesine bağlamış durumda. Nvidia'nın altı büyük varlık yöneticisiyle kurduğu 500 milyar doları aşan üçüncü taraf sermaye seferberliği çiplerin dayanıklılığı varsayımına dayanıyor. Yazı bunu konut ile uçak teminatına benzeten yönetici görüşlerini aktarıyor.
| H100 saatlik kirası | 2,71 dolar | küresel spot, Ağustos 2026 |
| Önceki değer | 1,96 dolar | küresel spot, Kasım 2025 sonu |
| B200 saatlik kirası | 2,63 dolar | yürürlükteki sözleşme |
| Yenileme fiyatı | 5,10 dolar | Ekim 2026 sözleşme yenilemesi |
| A100 kira vadesi | 2029 | CoreWeave sözleşmesi |
| Sermaye seferberliği | 500 milyar dolar üzeri | Nvidia, 6 varlık yöneticisi ortaklığı |
On beş varış ülkesinde göçmenlerin kuşaklararası hareketliliği
Boustan, Jensen, Abramitzky, Jácome, Manning ile Pérez on beş varış ülkesinde göçmen çocuklarının kuşaklararası gelir hareketliliğini ortak bir yöntemle karşılaştırıyor. On üç ülkede idari kayıt, Almanya ile Birleşik Krallık'ta anket verisi kullanılıyor. Ebeveyn geliri 1994-2000, çocuk geliri 2014-2015 döneminde ölçülüyor. Göçmen çocukları yerli doğumluların çocuklarından biraz daha düşük gelir elde ediyor ve bu farkın yaklaşık yarısı ebeveyn geliri farkından geliyor. Ülke farkları köken ülkeye değil varış ülkesinin işgücü piyasasına bağlanıyor.
| Ülke sayısı | 15 | 11 Avrupa ülkesi, 4 Avrupa dışı ülke |
| Kapsam | %44 | dünya göçmen nüfusu |
| Kapsam | %68 | yüksek gelirli ülkelerdeki göçmenler |
| Doğum kohortu | 1978-1984 | çoğu ülke |
| Gelir ölçüm yaşı | 30-37 | çocuk kuşağı |
| İdari kayıt kullanan ülke | 13 | kalan 2 ülkede anket |
Düzenlenmiş piyasalarda enerji geçişleri
Gowrisankaran, Langer ile Reguant ABD elektrik piyasasında getiri oranı düzenlemesine tabi şirketlerin kömürden doğalgaza geçişte nasıl davrandığını inceliyor. Doğu Bağlantı Şebekesindeki düzenlenmiş eyaletlerde 2006-2017 saatlik üretim verisiyle önce indirgenmiş biçimli tahmin, sonra yapısal bir yatırım ile işletme modeli kuruluyor. Sermayenin kullanıldığını düzenleyiciye kanıtlama güdüsü, şirketleri kömür maliyeti elektrik fiyatını aşsa bile santrali çalıştırmaya itiyor. Karbon vergisi altında kısa vadeli kömür üretimini maliyet minimize eden bir şirketin yarısı kadar azaltıyorlar.
| Gözlem | 4 milyon şirket-saat | ABD, 39 şirket, 459 şirket-yılı |
| Veri dönemi | 2006-2017 | ABD Doğu Bağlantı Şebekesi |
| Kısa vadeli kömür azaltımı | %48 | ABD, maliyet minimize edene oran |
| Uzun vadeli kömür emekliliği | %71 daha az | ABD, otuz yıl sonrası |
| Düzenleyici ceza parametresi | 0,620 | standart hata 0,04 |
| Kömür işletme maliyeti | 12,89 dolar/MWh | ABD, yapısal tahmin |
Perakende satışlar beklentiyi ıskaladı
Chinn, ABD'de Temmuz 2026 perakende satışlarının beklenen yüzde 0,1 artış yerine yüzde 0,6 gerilediğini aktarıyor ve veriyi eşanlı resesyon göstergeleri panelinde konumlandırıyor. Panelde erken kıyas ölçütüne göre tarım dışı istihdam, aynı tanıma uyarlanmış sivil istihdam, imalat üretimi, cari transferler hariç reel kişisel gelir, reel perakende satışlar, yük taşımacılığı hizmet endeksi, eşanlı endeks ile brüt yurt içi çıktı yer alıyor. Seriler logaritmik olarak 2021 Kasım ayına normalize ediliyor.
| Perakende satışlar | eksi %0,6 | ABD, Temmuz 2026, aylık |
| Beklenti | %0,1 artış | ABD, Temmuz 2026 |
| Gösterge sayısı | 8 | ABD, eşanlı resesyon paneli |
Michigan anketine göre tüketici güveni Ağustos'ta geriledi
ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici duyarlılık endeksi Ağustos 2026 öncü okumasında 51'e geriledi, Temmuz değeri 55,2 idi. Gazetenin anket yaptığı ekonomistler 54,5 bekliyordu. Öncü okuma ay sonunda daha çok yanıt içeren nihai rakamla güncellenecek. Endeks düşüşe rağmen yılın başında görülen kırklı seviyelerin ortasındaki tarihsel diplerin üzerinde kalıyor.
| Duyarlılık endeksi | 51 | ABD, Ağustos 2026 öncü okuma |
| Önceki değer | 55,2 | ABD, Temmuz 2026 |
| Beklenti | 54,5 | ABD, ekonomist anketi |
| Aylık değişim | eksi 4,2 puan | ABD |
Temmuz perakende satışları yumurtladı, bahar bütçe yasası cümbüşünün akşamdan kalmışlığı mı
New Deal democrat ABD Temmuz 2026 perakende satış verisini inceliyor. Satışlar hem nominal hem enflasyondan arındırılmış olarak geriliyor ve benzin hariç tutulduğunda da aynı düşüş görülüyor. Yıllık bazda nominal artış sürüyor ama tüketici enflasyonu düşüldüğünde reel artış küçülüyor. Haftalık Redbook harcama verisi de beş haftalık dönemde geriliyor. Yazar yılın erken döneminde görülen harcama sıçramasının bir bölümünü üst gelir gruplarına giden vergi iadelerine bağlıyor ve Temmuz'u tek seferlik bir dalış sayıyor.
| Nominal perakende satış | eksi %0,6 | ABD, Temmuz 2026, aylık |
| Reel perakende satış | eksi %0,6 | ABD, Temmuz 2026, aylık |
| Nominal yıllık artış | %5,0 | ABD, Temmuz 2026 |
| Tüketici enflasyonu | %3,3 | ABD, Temmuz 2026, yıllık |
| Reel yıllık artış | %1,7 | ABD, Temmuz 2026 |
| Redbook penceresi | 5 hafta | ABD |
Euro Bölgesi Haziran'da ticaret fazlasına döndü
Euro Bölgesinde Haziran 2026'da düzeltilmiş mal ticareti 1,8 milyar avro fazla verdi, Mayıs ayında 6,1 milyar avro açık vardı. Eurostat verisine göre düzeltilmiş ihracat aylık yüzde 0,9 artarken ithalat yüzde 2,1 geriledi. Dönüşün ana nedeni petrol fiyatlarının gerilemesiyle enerji ticaretindeki açığın küçülmesi. Kimya ile makine ve taşıt kalemlerinde ticaret fazlası büyüdü. Yirmi bir ülkeli para birliği ikinci çeyrekte ABD'den daha hızlı büyüdü.
| Ticaret dengesi | 1,8 milyar avro fazla | Euro Bölgesi, Haziran 2026 |
| Önceki ay | 6,1 milyar avro açık | Euro Bölgesi, Mayıs 2026 |
| İhracat | %0,9 | Euro Bölgesi, aylık düzeltilmiş |
| İthalat | eksi %2,1 | Euro Bölgesi, aylık düzeltilmiş |
| Üye ülke | 21 | Euro Bölgesi |
İsviçre ekonomisi 2021'den bu yana en hızlı büyümesini kaydetti
İsviçre'de gayrisafi yurt içi hasıla 2026'nın ikinci çeyreğinde çeyreklik yüzde 1,5 büyüdü, ilk çeyrekteki artış yüzde 0,4 idi. Ekonomi bakanlığı SECO'nun açıkladığı bu oran 2021'in üçüncü çeyreğinden bu yana en yüksek büyüme. Hızlanmanın nedenleri arasında 31 Temmuz'da yürürlüğe giren ve yüzde 15'e varan ABD gümrük vergileri öncesinde ilaç ihracatının öne çekilmesi gösteriliyor. Ülkenin enerji fiyatı şokuna diğer Avrupa ülkelerinden daha az maruz kalması da etken sayılıyor.
| GSYH büyümesi | %1,5 | İsviçre, 2026 ikinci çeyrek |
| Önceki çeyrek | %0,4 | İsviçre, 2026 ilk çeyrek |
| ABD gümrük vergisi | %15'e varan | İsviçre ihracatı, 31 Temmuz 2026 |
ABD çeyrek yüzyılın en yüksek maliyetiyle otuz yıllık borçlanıyor
Ritchie, ABD Hazinesinin otuz yıllık tahvil ihalesinin çeyrek yüzyılın en yüksek faiz maliyetiyle sonuçlandığını aktarıyor. Getiri 2001'den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıkıyor, on yıllık getiri 2007'den beri en yüksek düzeyde. Yükselişin arkasında artan enerji fiyatları, enflasyon endişeleri, kalıcı bütçe açıkları, yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için artan şirket borçlanması ile geleneksel tahvil alıcılarından gelen talebin zayıflaması sayılıyor. Kamu borç stoku 2018'den bu yana ikiye katlanmış durumda.
| Otuz yıllık getiri | %5,24 | ABD, 13 Ağustos 2026 |
| İhale büyüklüğü | 25 milyar dolar | ABD |
| Kamu borç stoku | 31 trilyon dolar | ABD |
| Mali yıl açığı | 1,17 trilyon dolar | ABD, yıl başından bugüne |
| Açıktaki artış | %15 | ABD, yıllık |
Petrol fiyatı neden daha da yüksek değil
Krugman, Hürmüz Boğazının kapanmasına rağmen ham petrol fiyatının neden ılımlı kaldığını soruyor. Asıl hareketin rafine üründe olduğunu savunuyor: toptan motorin fiyatları zirveye yakın seyrediyor ve ham petrol ile rafine ürün arasındaki makas savaş öncesine göre açılıyor. İkisi toplandığında rafine ürün artışı uzun süreli bir kesinti için yapılan orta bant tahminlerle örtüşüyor. Açılmanın nedeni rafinaj kapasitesi kısıtı: Boğaz içinde sıkışan tesisler ile Ukrayna'nın Rus altyapısına yönelik insansız hava aracı operasyonları. Veriler Haver Analytics ile RBN Energy'den.
| Ham petroldeki artış | 25 dolar/varil | küresel, savaş öncesine göre |
| Makas genişlemesi | 35 dolar/varil | küresel, savaş öncesine göre |
| Rafine ürün toplam artışı | 60 dolar/varil | küresel |
| Benzin | 4 doların üzeri/galon | ABD |
| Motorin | 5 doların üzeri/galon | ABD |
Söylem ile içerik
Donovan günün ABD verilerini siyasi sinyal ile ekonomik içerik ayrımı üzerinden ele alıyor. Temmuz üretici fiyatlarının Fed görünümünü değiştirmediğini, marul fiyatındaki aylık çöküşün bir sağlık uyarısı ile talep düşüşünden geldiği için dezenflasyon örneği sayılamayacağını yazıyor. Michigan tüketici güveninin ekonomik değerini düşük, siyasi etkisini yüksek buluyor. Perakende satışların enflasyondan arındırılmadığı için yakıt fiyatlarınca bozulduğunu, buna karşın ABD tüketiminin düşen reel ücretlere direndiğini aktarıyor. Çin menşeli malların üçüncü ülkeler üzerinden yeniden yönlendirilmesi suçlaması da ele alınıyor.
| Marul fiyatı | eksi %72 | ABD, Temmuz 2026 üretici fiyatları |
| Yeniden yönlendirme suçlaması | 40'tan fazla ülke | ABD yönetiminin iddiası |
Petrol, savaş kaynaklı fiyat etkileri ile enflasyon
Donovan'ın haftalık notu Körfez savaşının tüketici enflasyonuna katkısını ölçmenin neden zor olduğunu anlatıyor. Enerjinin tüketici sepetindeki ağırlığı ABD ile Avrupa Birliği için veriliyor. Gıda ile enerji hariç çekirdek enflasyonun uçak bileti ve teslimat maliyeti üzerinden enerji etkisini tamamen dışlamadığı belirtiliyor. Bir ekonominin petrol tüketimine bakmanın da yetersiz olduğu, Çin'de üretilip Avrupa'da satılan malda petrolün ithal edildiği vurgulanıyor. Ham petrol fiyatına odaklanmanın rafineri kapasitesindeki hasar nedeniyle rafine ürün artışını kaçırdığı gösteriliyor.
| Enerjinin sepet payı | %7'nin biraz üzeri | ABD tüketici fiyat endeksi |
| Enerjinin sepet payı | %11 dolayı | Avrupa Birliği |
| Ham petrol vadeli fiyatı | %26 | küresel, Şubat'tan bu yana |
| Motorin fiyatı | %50 dolayı | ABD, Şubat'tan bu yana |
| Araç enerjisi fiyatları | %5 | Çin |
Yapay zekâ inşası özel yatırım yapılabilir borcun rolünü genişletiyor
Slok yapay zekâ altyapı yatırımının tahvil piyasasındaki izini ölçüyor. ABD'de yapay zekâ bağlantılı ihraç, uzun vadeli yatırım yapılabilir şirket tahvili arzının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor. Ekosistemin 2 trilyon doların üzerinde ilave borç taşıyabileceği, ancak kamu piyasalarının yoğunlaşma ile derecelendirme kısıtları nedeniyle 2030'a kadar bunun 1 trilyon dolardan azını emebileceği tahmin ediliyor. Aradaki fark özel plasman, altyapı borcu, varlığa dayalı imkânlar ile ekipman finansmanına kayıyor.
| Yapay zekâ kaynaklı ihraç payı | %40 | ABD, uzun vadeli yatırım yapılabilir arz |
| Taşınabilir ilave borç | 2 trilyon dolar üzeri | ABD ekosistemi |
| Kamu piyasası emilimi | 1 trilyon dolar altı | ABD, 2030'a kadar |
| Veri kesme tarihi | Temmuz 2026 | Bloomberg ile Barclays |
Küresel yapay zekâ yatırımının 2026'da 1 trilyon doları aşması bekleniyor
Briggs, yapay zekâ yatırımının ölçüsü olarak yaygın kullanılan ABD hiper ölçekli şirket sermaye harcaması konsensüsünü düzeltiyor. Gerekçeler şöyle sıralanıyor: konsensüs ABD dışı ile halka kapalı şirketleri dışarıda bırakıyor, hiper ölçekli şirketlerin harcamasının tamamı yapay zekâya gitmiyor, büyük ABD şirketlerinin harcamasının bir kısmı yurt dışında gerçekleşiyor. Düzeltme sonrası küresel toplam ile ABD payı ayrıştırılıyor ve harcamanın hasılaya oranı 2026-2028 için öngörülüyor.
| Küresel yapay zekâ yatırımı | 1,019 trilyon dolar | dünya, 2026 öngörüsü |
| ABD payı | 581 milyar dolar | ABD, 2026 öngörüsü |
| Düzeltilmemiş konsensüs | 794 milyar dolar | ABD, 2026 |
| Kümülatif yatırım | 1,8 trilyon dolar | dünya, 2022-2026 |
| Harcamanın hasılaya oranı | %1,8 | ABD, 2026 |
| Harcamanın hasılaya oranı | %0,9 | dünya, 2026 |
| Harcamanın hasılaya oranı | %2,8 | ABD, 2028 öngörüsü |
| Tarihsel zirve aralığı | %2-5 | önceki genel amaçlı teknoloji dalgaları |
Büyük yoklama
Cheng yapay zekâ altyapısı harcamasının bilanço tarafındaki yansımasını çeyrek sonuçları üzerinden derliyor. Harcamanın grafik işlemcinin ötesinde veri merkezi, enerji sistemleri, anahtarlama, alıcı-verici, lazer ile fiberi kapsadığı anlatılıyor. Ana gözlem sipariş, satış ile devreye alma takvimlerinin örtüşmemesi. Cisco rekor sipariş bildirmesine rağmen ürün brüt marjı geriliyor, Cerebras gelir büyümesine karşın analist beklentisinin altında kalıyor ve donanım satışı düşüyor. Coherent, Applied Optoelectronics, Nebius ile Corning rakamları talebin sürdüğünü gösteriyor.
| Cisco yapay zekâ altyapı siparişi | 9,3 milyar dolar | ABD, 2026 mali yılı |
| Cisco ürün brüt marjı | %66,3 | ABD, önceki yıl %68,4 |
| Cerebras ikinci çeyrek geliri | 180,1 milyon dolar | ABD, beklenti 194,23 milyon dolar |
| Cerebras donanım satışı | 54,1 milyon dolar | ABD, önceki yıl 70,3 milyon dolar |
| Nebius çeyrek geliri | 582,3 milyon dolar | yapay zekâ bulut geliri 575 milyon dolar |
| Corning optik iletişim satışı | 2,07 milyar dolar | yıllık artış %32 |
Yapay zekâ bizi daha üretken kılıyor mu, Birleşik Krallık sanayi verisi ne gösteriyor
Batten yapay zekânın verimliliğe katkısını Birleşik Krallık sanayi düzeyi verisiyle inceliyor. ONS saat başına çıktı serileriyle 2023-2025 dönemi salgın öncesi 2010-2019 dönemiyle karşılaştırılıyor, benimseme oranı ONS iş dünyası anketinden alınıyor. Kazanç şimdilik yapay zekâ üreten sektörlerde toplanıyor: bilgisayar programlama ile danışmanlık kolunun yıllık verimlilik büyümesine katkısı on kat artıyor, bilgi hizmetleri negatiften pozitife dönüyor. Kullanıcı sektörlerde tablo karışık, finans ile sigorta yüksek benimsemeye rağmen negatif katkı veriyor.
| Programlama ile danışmanlık katkısı | 0,01 ile 0,10 yüzde puanı | Birleşik Krallık, yıllık verimlilik büyümesine |
| Bilgi hizmetleri katkısı | 0,06 yüzde puanı | Birleşik Krallık |
| Regresyon R karesi | 0,1028 | Birleşik Krallık, sektörler arası kesit |
| Eğim katsayısı p değeri | 0,065 | Birleşik Krallık |
| İnceleme dönemi | 2023-2025 | Birleşik Krallık, taban 2010-2019 |
Japon devlet tahvili repo işlemlerinin zincir üstüne taşınmasına ilişkin doğrulama deneyi
Japonya'da dört MUFG kuruluşu ile Digital Asset, Progmat ve Secured Finance, Japon devlet tahvili repo işlemlerinin blokzincir üzerinde yürütülmesi için bir doğrulama deneyi başlattı. Deney iki bileşenden oluşuyor: tahvil ile dijital paranın zincir üstünde eşanlı takası ve repo işleminin bütün yaşam döngüsünün otomatikleştirilmesi. Tahvilin kaydi menkul kıymet olarak hukuki statüsü korunuyor, saklamacı kurumların hesap defterleri blokzincir kayıtlarıyla eşleştiriliyor. Nakit ayağı için tokenleştirilmiş mevduat ile sabit değerli para seçenekleri değerlendiriliyor. Hedef gün içi gerçek zamanlı repo ile genişletilmiş takas saatleri.
| Duyuru tarihi | 13 Ağustos 2026 | Japonya |
| Katılımcı kurum | 4 MUFG şirketi | 3 teknoloji ortağı |
| Düzenleyici program duyurusu | Şubat 2026 | Japonya Finansal Hizmetler Ajansı |
Küçülen bir dünyanın iktisadı
Cowen, Fernández-Villaverde ile Norrick'in doğurganlık çalışmasını aktarıyor. Çalışma 1950 sonrası 236 ülke için tek faktörlü bir model tahmin ediyor: ortak bileşen 1978'de zirve yapmış, bugünkü düşüşü ülkeye özgü eğilimler sürüklüyor ve bunların 219'u negatif. Düşüşün düşük ile orta gelirli ülkelerde ve daha yoksul, daha az eğitimli kadınlar arasında yoğunlaştığı belirtiliyor. Yazarlar bilinen mekanizmaların bu örüntüyü açıklayamadığını söyleyip üçüncü çocuğu pahalı, çocuksuzluğu ucuz kılan modernliği öne sürüyor. Cowen gecikmeli etkiyle doğum kontrolüne işaret ediyor.
| Ülke sayısı | 236 | dünya, 1950 sonrası |
| Ortak faktör zirvesi | 1978 | dünya |
| Negatif ülke eğilimi | 219 | dünya |
| Yenileme düzeyi | 2,1 | dünya, toplam doğurganlık hızı |
| Eşik yılı | 2026 | dünya, yenileme altına iniş |
İnsanlar Polymarket'te orman yangınlarına bahis oynuyor, ne ters gidebilir
Peters, ABD Batı Yakasındaki 2026 orman yangını sezonunu ve yangınlar üzerine kurulan tahmin piyasalarını ele alıyor. Oregon'da rekor alan yandı, Washington'da Spokane çevresindeki banliyöler etkilendi. Polymarket'in uluslararası platformunda yangınların yayılması, kontrol altına alınması ile söndürülmesi üzerine bahisler sunuluyor, yalnızca orman yangını bahisleri için kurulmuş ayrı bir piyasa da var. Dokuz senatör düzenleyici kuruma yazdığı mektupta kundakçılık yoluyla piyasa manipülasyonu ile içeriden öğrenenlerin ticareti riskini gündeme getiriyor.
| Yanan alan | 2 milyon dönümden fazla | ABD Oregon, 2026 sezonu |
| Polymarket bahis hacmi | 1 milyon dolardan fazla | ABD Kaliforniya yangınları, geçen yıl |
| Mektup yazan senatör | 9 | ABD |
| Ayrı piyasanın kuruluşu | Haziran 2026 | ABD |
Ekonomide haftaya bakış
Wells Fargo iktisat ekibi gelecek haftanın veri takvimini kurum tahminleriyle sıralıyor. ABD tarafında Salı günü Temmuz konut başlangıçları ile Çarşamba günü açık piyasa komitesi tutanakları öne çıkıyor. Kurum, Temmuz toplantısından bu yana gelen zayıf istihdam ile enflasyon verilerinin çoğu üyenin faiz ayarlamasında beklemeci duruşunu doğrulayacağını öngörüyor. Konut başlangıçlarındaki gerileme satın alınabilirlik zayıflığı ile inşaatçı maliyetlerine bağlanıyor. Yurt dışında Japonya hasılası ve enflasyonu, Kanada enflasyonu, Birleşik Krallık işgücü verisi ile Çin perakende satış rakamları ele alınıyor. Yöntem kurum içi tahminlerin piyasa konsensüsüyle karşılaştırılması.
| Konut başlangıçları | 1.322 bin birim | ABD, Temmuz beklentisi, yıllıklandırılmış |
| GSYH büyümesi | %0,6 | Japonya, çeyreklik beklenti |
| Manşet enflasyon | %2,0 | Japonya, beklenti |
| Manşet enflasyon | %2,9 | Kanada, beklenti |
| Kapsam | 7 veri açıklaması | 6 ülke ile bölge |
Güven geriliyor
Chinn ABD'de tüketici güvenini ölçen üç seriyi ortak birime getirip karşılaştırıyor: Michigan Üniversitesi ekonomik duyarlılık endeksi, Conference Board tüketici güven endeksi ile Gallup güven ölçümü. Yöntem olarak seriler 2021 Ocak ile 2025 Şubat arasındaki dönemin ortalamasından arındırılıp aynı dönemin standart sapmasına bölünüyor, böylece farklı ölçekli endeksler karşılaştırılabilir oluyor. Michigan serisi Cummings ile Tedeschi düzeltmesiyle kullanılıyor.
| Standartlaştırma dönemi | 2021-2025 | ABD, ortalama ile standart sapma tabanı |
| Seri sayısı | 3 | ABD, üç ayrı güven ölçümü |
Araştırma üretiminin hangi aşamalarında yapay zekâ ajanlarını serbest bırakmalıyız
Cunningham yapay zekâ ajanlarının ampirik iktisat araştırmasının hangi aşamalarında özerk çalışabileceğini tartışıyor. Ajanların araştırma sorusu seçiminden veri indirmeye, tahmin yöntemine, yeniden üretilebilir kod ile tablo ve şekil üretimine kadar bütün süreci kısa sürede tamamlayabildiğini, bunun tam özerklik anlamına gelmediğini yazıyor. Üretim, doğrulama ile anlama şeklinde üç aşamalı bir çerçeve öneriyor. Kendi denemelerinde ajanların bağlamdaki ifadelere tepkiyle model kurulumuna içsel biçimde yöneldiğini bildiriyor. Fark farkların farkı için kontrol listesi temelli bir koşum takımı tarif ediyor.
| Tam metin üretim süresi | 30 dakika | ajanla üretilen taslak |
| Taslak uzunluğu | 20 sayfa | çift aralıklı, tablo ile ek dahil |
| Gözlem penceresi | 6 ay | yazarın kendi denemeleri |
| Social Catalyst Lab hedefi | 1.000 makale | otomatik program değerlendirmesi |
Modelim kendi sınavında kopya çekiyordu
Dattijo ön işleme sırasının yarattığı veri sızıntısını ölçüyor. UCI Automobile veri setinde scikit-learn çok katmanlı algılayıcı regresyonuyla araba fiyatı tahmin ediliyor. Sızıntılı sürümde çeyrekler arası açıklıkla aykırı değer kırpma, ölçekleme ile tek sıcak kodlama bütün veri üzerinde çalıştırılıp sonra eğitim ile test ayrımı yapılıyor, böylece ölçekleme ortalamaları ile kategori listesi test satırlarını görüyor. Düzeltilmiş sürümde önce bölme yapılıyor ve uyarlama yalnızca eğitim satırlarında çağrılıyor. Kaufman ve arkadaşlarının 2012 tarihli sızıntı tebliği örnek veriliyor.
| Test R karesi | 0,887 ile 0,767 | sızıntılı ile düzeltilmiş sürüm |
| Ortalama kare hata | 6,9 milyon ile 26,2 milyon | aynı karşılaştırma |
| Kök ortalama kare hata | 2.630 dolar ile 5.120 dolar | araba başına tipik hata |
| Satır sayısı | 193 | eksik değerler atıldıktan sonra |
| Bölme | 115 / 39 / 39 | eğitim, doğrulama ile test |
| Sütun sayısı | 24 | 16 sayısal, 8 kategorik |
| Aykırı değer katsayısı | 1,5 | çeyrekler arası açıklık sınırı |
Büyük dil modelleri ne tür matematikte iyi
Gowers büyük dil modellerinin hangi tür matematikte başarılı olduğunu tartışıyor. Çıkış noktası, modellerin öne çıkarılan sonuçlarının çoğunlukla teorem ispatı değil karşıörnek bulma olması. Karşıörnek ile teorem ayrımının mantıksal biçime indirgenemeyeceğini Vinogradov'un üç asal teoremi ile Gluskin'in Banach-Mazur çapı sonucu üzerinden gösteriyor, ayrımın hangi niceleyicinin işin özünü taşıdığına bağlı olduğunu savunuyor. Karşıörnek bulmanın sekiz yöntemini sıralıyor. Modellerin gücünü geniş bilgi dağarcığı, hız ile çok sayıda başarısız denemeye tahammüle bağlıyor.
| Çözülen açık problem | 10 | duyurulan sonuçlar |
| Karşıörnek bulma yöntemi | 8 | yazının sıraladığı teknik |
| Yayın tarihi | 12 Ağustos 2026 | Birleşik Krallık |
Noah Smith'in Power and Progress incelemesi çok ama çok kötü
Farrell, Smith'in Acemoğlu ile Johnson'ın Power and Progress kitabına dair yeniden yayımlanan incelemesini eleştiriyor. İddiası, Smith'in kitabın güç tezini yanlış aktardığı. Smith gücü şiddetsiz bir fikir piyasasındaki tesadüfi başarı olarak sunarken, yazarlar gücün toplumsal statü, ağlar, kurumsal büyütme ile finansal kaynaklardaki sistematik eşitsizliklerden doğduğunu savunuyor. Farrell'a göre teknolojiler gücü seçkinlerde yoğunlaştıran kendini pekiştiren geri besleme döngüleri yaratıyor ve fikir piyasası düz bir zemin değil.
| Özgün inceleme | Şubat 2024 | ABD |
| Yeniden yayım | 17 Temmuz 2026 | ABD |
| Önceki ayrıntılı yanıt | 2 | aynı yazardan |
Bilardo matematiği sevmek ile bırakmak üzerine ne söyleyebilir
Maryland Üniversitesinden matematikçi Giovanni Forni'nin çokgenlerde bilardo için periyodik yörünge problemini çözdüğünü öne süren ön baskısının haberi. Problem, herhangi bir çokgen masada topun başlangıç noktasına dönüp aynı sekme dizisini sonsuza dek tekrarladığı en az bir yörünge bulunup bulunmadığını soruyor. Yaklaşık elli yıl önce açıları pi sayısının rasyonel katı olan masalar için çözülmüştü. Forni dinamik sistemler, diferansiyel geometri ile cebirsel topoloji araçlarıyla çelişki yoluyla ilerliyor: periyodik yörüngesi olmayan bir çokgen, bütün bilardo yollarını kodlayan geometrik nesnenin hem sonsuz hem sonlu sayıda delik taşımasını gerektirir. Kanıt hakem denetiminden geçmedi.
| Ön baskı | arXiv 2606.10102 | hakem denetimi yapılmadı |
| Önceki çözüm | 50 yıl önce | rasyonel açılı masalar |
| Problem listesi | 2004 | dinamik sistemlerdeki en dirençli 5 problem |
Anthropic'in görünmez filigranları yapay zekâ çöplüğünü dizginler mi, araştırmacılar kuşkulu
Gibney, Anthropic'in 2 Ağustos 2026 ve sonrasında üretilen Claude çıktılarına görünmez filigran gömdüğünü aktarıyor. Yöntem modelin sözcük seçim olasılıklarını değiştirerek istatistiksel iz bırakıyor, görsellere dijital imza içeren üstveri ekleniyor. Filigranın bazı düzenlemelerden sağ çıktığı ama başka bir modele yeniden yazdırmakla silinebildiği, çok kısa ya da ağır başkalaştırılmış metinlerde sinyalin kaybolduğu belirtiliyor. Uygulama Avrupa Birliği Yapay Zekâ Yasasındaki tespit edilebilirlik yükümlülüğüne bağlı, ancak dünya genelinde geçerli kılınıyor. Shah yanlış pozitif oranının belirleyici olduğunu söylüyor.
| Uyum tarihi | 2 Ağustos 2026 | bu tarihten sonraki Claude modelleri |
| Mevcut modeller için son tarih | 2 Aralık 2026 | Avrupa Birliği |
| Ceza üst sınırı | 15 milyon avro | Avrupa Birliği |
| Ceza üst sınırı | küresel cironun %3'ü | Avrupa Birliği, alternatif ölçüt |
| Yakalanan hakem | 506 | ICML 2026 değerlendirmeleri |
Grok Bot, yeni bir tür meslektaş
xAI'ın ajan ürününün tanıtım sayfası. Ajanlara kendi bilgisayarı veriliyor, kullanıcının araçlarına onun gibi giriş yapıyor ve cihaz kapalıyken de çalışmayı sürdürüyor. Bir iş akışı bir kez gösterildiğinde öğrenilip zamanlanmış rutin olarak tekrarlanabiliyor, birden fazla ajan paralel çalışıp birbiriyle eşgüdüm kurabiliyor. Sayfada sıralanan kullanım örnekleri satış kampanyası, yetenek tarama, ücretli medya, masraf yönetimi, ürün performansı, hata yeniden üretimi ile hesap sağlığı. Erişim masaüstü ile mobil uygulamalar üzerinden veriliyor, ürün erken beta olarak işaretli.
| Takım katmanı | 120 dolar | koltuk başına aylık |
| Cursor Ultra | 200 dolar | aylık, ürün dahil |
| SuperGrok Heavy | 300 dolar | aylık, ürün dahil |
Ultrafast kipinin önizlemesi, GPT-5.6 Sol on dört kata varan hızda
OpenAI, GPT-5.6 Sol modeli için Cerebras donanımıyla çalışan yeni bir hız katmanı duyurdu. Duyuruya göre model zekâsı değişmeden çıktı hızı saniyede 750 belirtece, standart işlemeye kıyasla on dört kata kadar çıkıyor. Hedeflenen kullanım alanları arasında olay müdahalesi, finansal araştırma, müşteri desteği, alım satım ile canlı araştırma akışları sayılıyor. Erişim şimdilik seçili müşterilerle sınırlı önizleme biçiminde, kapasite arttıkça genişletileceği belirtiliyor.
| Çıktı hızı | 750 belirteç/saniye | üst sınır |
| Hızlanma | 14 kat | standart işlemeye kıyasla |
| Duyuru tarihi | 13 Ağustos 2026 | ABD |
Dion3, uçtan uca dik güncellemeler
Amsel, Zhang, Ahn ile ortak yazarları Muon eniyileyicisinin hesaplama darboğazlarını hedefleyen Dion3'ü tanıtıyor. Üç bileşen öneriliyor: hesap maliyetini düşüren bir Gram Newton-Schulz algoritması, simetriden yararlanarak işlemleri hızlandıran CuteDSL çekirdekleri ile iletişim yükünü azaltan bir toplu yığın stratejisi. Ayrıca her adımda momentum matrisinin yalnızca bir kısım satırının dikleştirilmesi öneriliyor. Yazarlar Muon'a kıyasla eniyileyici adım süresinde altı kata kadar azalma bildiriyor ve kayıp değerinin korunduğunu belirtiyor.
| Adım süresi | 6 kata kadar azalma | Muon ile karşılaştırma |
| Yazar sayısı | 8 | tebliğ |
| Gönderim tarihi | 12 Ağustos 2026 | arXiv 2608.11612 |
DeepSeek'in açık kaynak kodlu kodlama ajanı iskeleti. Mimarinin tamamı eklenti tabanlı ve Cordis çatısı üzerine kurulu. MIT lisansıyla yayımlandığı için ticari türev ürünlere izin veriyor. Kurulum tek satırlık bir npx komutuyla ya da kaynaktan derlemeyle yapılıyor, web arayüzü yerel 3080 portunda açılıyor. Depo geliştirici önizlemesi aşamasında olduğunu ve kırıcı değişiklikler beklenmesi gerektiğini belirtiyor. İçinde geliştirme rehberi, mimari belgeleri ile ajan geliştirme kılavuzu bulunuyor.
| Yıldız | 100,2 bin | depo sayfası |
| Varsayılan port | 3080 | yerel web arayüzü |
GitHub'ın açık kaynak araç takımı, kod yazımından önce şartnamenin oluşturulup inceltildiği bir geliştirme akışını yapay zekâ kodlama ajanlarıyla kullanılabilir kılıyor. Süreç eğik çizgi komutlarıyla yürüyor: biri proje ilkelerini, biri gereksinim ile kullanıcı hikâyelerini, biri teknik uygulama stratejisini, biri yapılacaklar listesini, sonuncusu görevlerin yürütülmesini tanımlıyor. Hem komut satırı hem geliştirme ortamı tabanlı otuzdan fazla kodlama ajanıyla tümleşiyor. Özel eklentiler, hazır kurulum paketleri ile rol tabanlı takım demetleri destekleniyor.
| Yıldız | 129 bin | depo sayfası |
| Desteklenen ajan | 30'dan fazla | komut satırı ile geliştirme ortamı |
Ajan tabanlı yapay zekâ üzerine beş tebliğ
Mehreen ajan tabanlı yapay zekânın temel fikirlerini beş tebliğ üzerinden özetliyor. ReAct akıl yürütme ile eylemi dönüşümlü çalıştıran istem çerçevesini tanımlıyor, Toolformer modelin uygulama arayüzü çağrısını kendi kendini denetleyerek öğrenmesini gösteriyor. Generative Agents bir benzetim ortamında bellek, yansıma ile planlama mimarisi kuruyor. Voyager Minecraft ortamında otomatik müfredat, beceri kütüphanesi ile yinelemeli istemden oluşan üç bileşenle çalışıyor. AutoGen çok ajanlı konuşma çerçevesi sunuyor. Yazı bu beşini akıl yürütme, araç, bellek, geri bildirim ile işbirliği parçalarına bölüyor.
| Tebliğ sayısı | 5 | ReAct, Toolformer, Generative Agents, Voyager ile AutoGen |
| Voyager bileşeni | 3 | müfredat, beceri kütüphanesi ile yinelemeli istem |
| ReAct tebliği | arXiv 2210.03629 | dizideki ilk tebliğ |
Python ile basit bir yapay zekâ destekli sayfa kazıyıcı kurmak
Awan bir not defteri içinde dört adımlı bir kazıyıcı kuruyor. requests ile sayfa indiriliyor, BeautifulSoup ile betik, biçem, gezinme, üstbilgi, altbilgi, form ile düğme etiketleri siliniyor, markdownify ile Markdown'a çevriliyor, ftfy ile kodlama bozuklukları düzeltiliyor. Ardından OpenAI yanıt arayüzüyle kullanıcı sorusu yalnızca sayfa içeriğinden yanıtlatılıyor. İstem modele bilgi uydurmamayı, gezinme bağlantılarını yok saymayı ile yalnızca Markdown döndürmeyi söylüyor. Küçük bir model tercih ediliyor, gerekçe görevin ağır akıl yürütme gerektirmemesi ile belirteç maliyeti.
| Paket sayısı | 6 | requests, beautifulsoup4, markdownify, openai, ftfy ile python-dotenv |
| Zaman aşımı | 15 saniye | requests isteği |
| Önizleme | 500 karakter | ham HTML ile Markdown çıktısı |
| Boru hattı adımı | 5 | indir, temizle, dönüştür, sor ile döndür |
Getirmeli üretim iş akışı ile döngü mühendisliği, ne zaman döneceğine ne zaman duracağına karar veren dağıtıcı
Shi kurumsal getirmeli üretimde döngü kararını modele değil koda bırakan bir mimari kuruyor. Bir karar işlevi ayrıştırılmış soru ile belge profilini okuyup yedi örüntü için açık kapalı bayrakları döndürüyor, ikincisi sınırlı yineleme çalıştırıyor, üçüncüsü aday kümesi sabitlendiğinde, önerilen anahtar kelimeler tekrarlandığında ya da güven düştüğünde duruyor. Tetikleyiciler eksik yanıt, yapılandırılmamış bağlam, keşfedilen sözcük dağarcığı, bekleyen atıf ile kardinalite uyuşmazlığına eşleniyor. Anahtar kelime genişletmesi özgün çapaları silmiyor.
| Örüntü | 7 | 4'ü açık, 2'si kapalı |
| En çok yineleme | 4 | bileşik boru hattı tavanı |
| Tipik yineleme | 2-3 | vakaların çoğu |
| Anahtar kelime tavanı | 15 | genişletme işlevi |
| Güven düşüş eşiği | 0,1 | durdurma kuralı |
| Toplam süre | 5-9 saniye | 15 sayfalık PDF, dört örüntü |
| Güven | 0,62 ile 0,84 | ikinci yinelemede |
Zuckerberg herkese yapay zekâ süper zekâsı vermek üzerine 6.500 kelimelik bir metin yayımladı
Koebler, Zuckerberg'in herkese kişisel süper zekâ vaat eden metnini içerik çözümlemesiyle ele alıyor. Metnin Meta gözlükleri, yapay zekâ ajanları, açık ağırlıklı model geliştirme ile veri merkezlerinin yerel topluluklara etkisi başlıklarını kapsadığı aktarılıyor ve doğrudan alıntılar veriliyor. Yazar ajanların yaygınlaşmasından bu yana gözlenen kullanım örneklerini, istenmeyen içerik üretimini, şirketlere yönelik saldırıları ile rezervasyon sistemlerinin oynanmasını metnin varsayımlarıyla karşılaştırıyor.
| Metin uzunluğu | 6.500 kelime | ABD, Ağustos 2026 |
| Yayın tarihi | 10 Ağustos 2026 | ABD |
Tutarlı bir ulusal yapay zekâ siber güvenlik politikasına ivedilikle ihtiyaç var
Saxe yapay zekâ güvenlik politikasının model lansmanı öncesi tehlikeli yetenek testlerine odaklanmasını eleştiriyor. Yazara göre doğru inceleme birimi tekil model sürümü değil saldıran ile savunan ekosisteminin bütünü. Mevcut çerçeveler yapay zekânın saldırgana daha çok yaradığını varsayıyor, oysa oltalama tespiti ile zafiyet keşfinde savunan tarafın kazancı da belirgin. Üçüncü sorun veri eksikliği: kurumlar yapay zekânın siber zararlara net etkisini ölçecek sistematik gözleme sahip değil. Öneri, ekosistemi sürekli izleyip uyarlanabilir politika üreten bir gözlemevi kurulması.
| Siber zarar | küresel hasılanın %1'i | dünya, tahmin |
| Gözlem penceresi | 4 yıl | model lansmanlarının siber zararlarda sapma yaratmaması |
Bir dil modeline Minecraft evimi kuşattırdım
Han bir Minecraft modunda kaleyi ASCII katman dilimlerine çevirip modele bütçe ile birim menüsü veriyor ve saldırı dalgasını yazdırıyor, hendek gibi etiketler verilmiyor. Sekiz belirlenimci kale kuruluyor: açık alan, düz duvar, obsidyen duvar, kapalı kutu, su hendeği, gökyüzü üssü, darboğaz labirenti ile katmanlı kale. İki eksende ölçüm var: yetenek tarafında bütçe başına hasar, imha oranı, geçerli JSON ile uyum eğimi, güvenlik tarafında belirtim oyunlama endeksi, angajman kuralı uyumu ile akıl yürütme dürüstlüğü. Kıyaslama tasarımında MACHIAVELLI, BALROG, Crafter ile IFEval referans alınıyor.
| Çekirdek dayanıklılığı | 500 puan | yıkım hedefi |
| Dalga bütçesi | 200 puan | kusursuz skor 2,5 hasar/puan |
| Uyum eğimi | 0,72 ile eksi 1,88 | model ile rastgele saldırgan |
| İmha oranı | %19 ile %38 | model ile rastgele saldırgan |
| Belirtim oyunlama | %37 ile %43 | model ile rastgele saldırgan |
| Kale sayısı | 8 | her biri tek savunma mekanizmasını yalıtıyor |
| Kural ihlali | 16 dalgada 0 | model |
Hiç bitmeyen ev
Araos, Şili'nin başkenti Santiago'nun kent çeperlerinde yirmi yıl süren saha çalışmasına dayanan bir deneme yazıyor. Emekli ev işçisi Victoria ile tepede kulübesini kuran Rosa'nın anlatılarıyla kendi elleriyle kuşaklar boyunca yapılan evleri inceliyor: duvar örme, iç kaplama ile mutfak zemini yükseltme gibi işler kesintili aşamalarla ilerliyor. Engels'in 1872 tarihli konut metni ile Heidegger'in 1951 tarihli bina ve ikamet yazısına dayanarak, teknik ve finansallaşmış konut yaklaşımının bina ile ikamet bağını kopardığını savunuyor. Şili'nin 1980'lerden beri dağıttığı, genişletmeye kapalı sosyal konut karşıt örnek olarak ele alınıyor.
| Yeterli konuttan yoksun nüfus | 2,8 milyardan fazla | dünya, küresel nüfusun %35'i |
| Enformel konut oranı | kent sakinlerinin 1/4 ile 1/3'ü | Latin Amerika |
| İlk görüşme | 2007 | Şili, Santiago |
| Aynı çatı altındaki kuşak | 4 | Şili |
| Rosa'nın ilk barakası | 3 x 3 metre | Şili |
Bir saatin değeri nedir
Rothman, Annie Lowrey'nin zaman vergisi kitabından yola çıkarak zamanın değerini tartışıyor. Lowrey ABD'de kamu kurumlarının vatandaşın zamanını hiç izlemediğini, yordamsal hedefleri önceleyip yardım kaybına yol açtığını gösteriyor. Michigan'ın uzun başvuru formu ile Louisiana'daki çocuk sağlık sigortası çıkarmaları örnek veriliyor. Rothman ardından iktisadi araçları sınıyor: fırsat maliyeti ile geçiş maliyeti işte işe yararken hayatın bütününde karşılaştırma yapmayı sağlamıyor. Linder'in 1970 tarihli kitabı verimlilik kazanımlarının her saatin fırsat maliyetini yükselttiğini öne sürüyor.
| Başvuru formu | 40 sayfa | ABD Michigan, yaklaşık 1.000 soru |
| Tamamlayamayan başvuran | 1/4 | ABD Michigan |
| Form reformu | %80 daha az kelime | ABD, 2018 |
| Sigortadan çıkarılan çocuk | 15.689 | ABD Louisiana, 2018 |
| Detroit'te haciz | 3 mülkten 1'i | ABD, Büyük Durgunluk |
Okur kitap incelemesi, Kaçış Sanatçısı
Jonathan Freedland'in 2022 tarihli kitabının incelemesi. Kitap 1944'te Auschwitz'den kaçan Slovak Yahudisi Walter Rosenberg'in hikâyesini anlatıyor. Rosenberg kampın depo bölümünde çalışırken gelenlerin büyük çoğunluğunun gaz odalarına gönderildiğini anlıyor ve dünyayı uyarmak için kaçmayı planlıyor. Fred Wetzler'le birlikte dış kampta bir çukurda yetmiş iki saat saklanıp arama yordamının bitmesini bekliyor. Kaçış sonrası hazırlanan rapor Yahudi Konseyi, Müttefik hükümetler ile Macar Yahudi liderliği tarafından yavaş işleniyor.
| Kaçış girişimi | 900'den fazla | Auschwitz, 1940-1945 |
| Başarılı kaçış | 200 dolayında | Auschwitz |
| Rapor uzunluğu | 33 sayfa | tek satır aralıklı |
| Öldürülen Yahudi tahmini | 1,7 milyon | raporun sonunda |
| Saklanma süresi | 72 saat | 7 Nisan 1944'ten itibaren |
| Sınır geçişi | 21 Nisan 1944 | Çekoslovakya |
| Kurtarılan tahmini can | 200.000 | Macaristan, 1944 |
| Yayın gecikmesi | 7 ay | ABD, tam raporun yayımlanması |
Yaşlanma neden bir bozulma değil bir program olabilir
Wickelgren'in Rockefeller Üniversitesinden hücre biyoloğu Junyue Cao ile söyleşisi. Cao farklı yaşlardaki farelerden alınan milyonlarca hücrede gen ifadesini tarayarak yaşlanmanın rastgele yıpranma değil, embriyonik gelişime benzeyen aşamalı ve programlı bir süreç olduğunu savunuyor. Science dergisinde 2025 ile 2026'da yayımlanan iki makalesi yaşlanmayı hücre toplumunun yeniden düzenlenmesi olarak tanımlıyor: erken evrede belirli yağ, kas ile beyin öncül hücreleri azalıyor, sonra bağışıklık hücreleri genişliyor. Epigenom verileri tekrarlanabilir biçimde açılıp kapanan genom bölgeleri gösteriyor.
| İşlenen hücre | 21 milyon | fare, bütün organlar |
| Doku sayısı | 14 | fare |
| Fare sayısı | 50 dolayında | erkek ile dişi |
| Yaşam evresi | 5 | 3, 6, 12, 16 ile 23 aylık |
| Ana hücre tipi | 536 | 1.828 alt tip |
| Genomik bölge | 280.000 | yaşlanmada açılıp kapanan |
İnsan uykusu nerede yoldan çıktı
French'in evrimsel antropolog David Samson ile söyleşisi. Samson Tanzanya'daki Hadza, Namibya'daki Himba ile Madagaskar topluluklarında yaptığı saha çalışmalarına dayanarak insanın en kısa uyuyan primat olduğunu, buna karşılık en yoğun hızlı göz hareketi uykusunu aldığını anlatıyor. Ölçümlerine göre küresel kuzeydeki insanlar şebeke dışı küçük ölçekli topluluklardan daha uzun ve daha verimli uyuyor, ancak küçük ölçekli topluluklarda günlük ritmin genliği daha yüksek. Sekiz saat normunun biyolojiden değil sanayi sonrası işçi pazarlıklarından geldiğini öne sürüyor.
| Uyku verimliliği | %88 | küresel kuzey ortalaması |
| Uyku verimliliği | %74 | küçük ölçekli şebeke dışı topluluklar |
| Kültürler arası uyku ortalaması | 7 saatin biraz altı | çok ülkeli örneklem |
| Gece uykusu | 7,1 saat | ABD ortalaması |
| Yerden uykuya geçiş | 1,8 milyon yıl önce | insan evrimi |
| Uyku memnuniyeti | %98 | Tanzanya, Hadza |
| En uygun oda sıcaklığı | 18 santigrat derece | uyku derinliği |
Bilinci beyinde konumlandırma ihtimali
Freeman, yapay zekânın karmaşık bilişsel yetenekleri biyolojik altyapı olmadan sergilemesinin bilinç araştırmasını değiştirdiğini savunuyor. Öznel deneyimin serebral korteksten değil, evrimsel olarak eski beyin sapı ile hipotalamus gibi yapılardaki ilkel hissetme durumlarından doğduğunu öne sürüyor. Hisler rekabet eden biyolojik ihtiyaçların önceliklendirilmesinde bir değişim aracı işlevi görüyor. Damasio'nun çalışmasına dayanarak duygusal işleme hasarı olan hastaların akıl yürütme yetileri korunduğu halde karar verme kapasitelerini yitirdiğini aktarıyor. Bilinç durumlarının birleşimsel uzayına dair bir hesap sunuyor.
| Olası bilinç yapılandırması | 10 üzeri 27 | 30 bağımsız boyut ile 8 düzey |
| Örneklenen deneyim | 10 üzeri 21 | insan türünün tarihi boyunca |
| Yayın tarihi | 11 Ağustos 2026 | ABD |
Bernie Sanders veri merkezlerini karşısına alıyor
Remnick'in Vermont senatörü Bernie Sanders ile veri merkezlerine karşı yürüttüğü yasama girişimi üzerine yaptığı söyleşinin tanıtımı. Sanders ile temsilci Ocasio-Cortez ülke çapında yeni veri merkezi inşasına moratoryum çağrısı yapan bir tasarı sundu, gerekçe daha fazla araştırma ile kamusal görüş için zaman kazanmak. Veri merkezlerinin büyük miktarda elektrik ile su tükettiği belirtiliyor. Sanders muhalefetin siyasi bölünmeleri kestiğini, istihdam ile mahremiyet kaygılarının öne çıktığını söylüyor.
| Moratoryum kabul eden eyalet | 1 | ABD, New York |
| Kısıtlama değerlendiren eyalet | 14 | ABD |
| Tasarı sahibi | 2 | ABD Senatosu ile Temsilciler Meclisi |
Bu bilim insanı çocukluğun eksik haritasını kurmaya yardım ediyor
de Bellefonds, Children's Hospital of Philadelphia biyoenformatik direktörü Deanne Taylor'ın pediatrik veri altyapısı kurma çalışmasını anlatıyor. Temel iddia, çocuk hücrelerinin gen ifadesi bakımından yetişkinlerden farklı olduğu, bu yüzden yetişkinlerde iyi tolere edilen ilaçların çocuklarda farklı tepkilere yol açabildiği. Örnek olarak kemoterapi ilaçlarının çocukların gelişmekte olan kalbine verdiği hasar veriliyor. dGTEx projesi ölen sağlıklı çocuklardan bağışlanan dokuları bankalıyor ve organ sistemleri boyunca gen ifadesini haritalıyor.
| Hibe | 38,5 milyon dolar | ABD, 2021, dGTEx projesi |
| Haritalanan gen | 20.000 dolayında | ABD, çocuk doku hücreleri |
| Astrosit oluşumu | ilk 5 yıl | beyin gelişimi |
| Gerekçe makalesi | 2019 | ABD |
Hiçbir şey satın almadığınız çevrimiçi alışveriş eğilimi
Punit, Güney Kore kaynaklı dopamin siteleri olgusunu inceliyor. Bu siteler çevrimiçi alışverişin bütün ritüelini taklit ediyor: ürün arama, yorum karşılaştırma, sepete ekleme, adres girme, sipariş verme ile kargo takibi. Para el değiştirmiyor, paket gelmiyor. Yazar bir hafta boyunca kurgusal lüks siparişler vererek denemiş. Danimarka İleri Araştırmalar Enstitüsünden Venkatraman'a göre davranışın kendisi evrensel, Kore'ye özgü olan bunun dijital bir hizmete dönüştürülmesi. Jambunathan insanların sahiplik yerine beklenti ile seçimi öne aldığını söylüyor.
| Kurgusal saat siparişi | 44.860 dolar | Güney Kore siteleri |
| Çanta siparişi | 12.500 dolar | aynı deneme |
| Yüzük siparişi | 9.800 dolar | aynı deneme |
| Deneme süresi | 1 hafta | yazarın gözlemi |
Emoji kullanımı ile kuşaklar
Yau, Washington, Buchanan ile Miller'ın kuşaklara göre emoji kullanımı çalışmasını aktarıyor. Veri Android cihazlardaki yerleşik klavyeden alınan anonim dünya çapında bir örneklem, en güncel yıl 2025. Bulgu, ağlama emojisinin iki gülme emojisini geçerek listenin başına çıkması. Dilbilimcilerin görüşü ile Reddit gönderileri üzerindeki incelemeye göre nedeni gençlerin diğer iki emojiyi aşırı kullanılmış sayması.
| Örneklem | 665 milyon emoji | dünya, anonim klavye verisi |
| En güncel yıl | 2025 | dünya |