11 Ağustos 2026 Günün Bülteni

200 kayıt tarandı

Önce bunlar

  1. Rob Copeland ile Kalley Huang, Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs ile KKR’nin Nvidia yanında veri merkezi, elektrik santrali ve çip finansmanı için 500 milyar dolarlık bir sermaye platformu kurduğunu aktarıyor. Aynı gün Thomas Mertens ile Wesley Wasserburger hisse senedi-tahvil korelasyonunun negatife dönüşünü arz şoklarının baskın hale gelmesi olarak okuyor.
  2. Sebastian Galiani, Federico Ariel López ile Raul A. Sosa ekonometrik kodlamada sohbet robotundan kendi kodunu çalıştıran ajana geçişin görev başarısını yüzde 74’ten yüzde 96’ya çıkardığını, ek maliyetin çalıştırma başına yaklaşık sekiz sent olduğunu buluyor. Minchul Shin ile Nathan Schor ise Diebold-Mariano tipi öngörü karşılaştırma testlerinin dokuz sürümünü sabit düzleştirme çıkarsamasıyla birlikte tek bir R paketinde topluyor.
  3. Jeffrey Ptak yaklaşık 23.000 fonun on yıllık verisinde ortalama yatırılan doların yılda yüzde 8,7, fonların kendisinin yüzde 9,9 kazandırdığını ölçüyor; açık kripto borsa yatırım fonlarında yaklaşık 14 puana çıkıyor. Ina Ganguli, Jeffrey Lin, Vitaly Meursault ile Nicholas Reynolds 11 milyondan fazla ABD patentinin metnini vektörleştirip buluşların birbirine giderek daha az benzediğini gösteriyor.
Günün dizini · 50 başlık
Finans, bankacılık, makro15 The New York TimesWall St. Wants Another Half-Trillion Dollars for the A.I. BoomWall Street yapay zekâ patlaması için yarım trilyon dolar daha istiyor San Francisco FedFinancial Markets, Oil Prices, and Supply-Side RisksFinansal piyasalar, petrol fiyatları ve arz yönlü riskler MorningstarMind the Gap 2026Açığa dikkat 2026 European Central BankProhibition of monetary financing: an economic perspectiveParasal finansman yasağı: iktisadi bir bakış European Central BankMonetary policy and the rigidity of firm employment expectationsPara politikası ve firma istihdam beklentilerinin katılığı NBERThe Perils of Bilateral Sovereign Debtİkili hükümran borcun riskleri NBERProperty Taxes and Housing Allocation Under Financial ConstraintsFinansal kısıtlar altında emlak vergisi ve konut tahsisi Liberty Street EconomicsStripping STRIPS Trading ActivitySTRIPS işlem hacmini ayrıştırmak Liberty Street EconomicsWhy Do Fewer Renters Expect to Move?Neden daha az kiracı taşınmayı bekliyor? The Conor Sen NewsletterThe Housing Recession is OverKonut daralması bitti UBSAnother (downward) inflation surpriseBir aşağı yönlü enflasyon sürprizi daha The Wall Street JournalIndonesia Names Destry Damayanti as Sole Candidate to Lead Central BankEndonezya merkez bankası başkanlığı için tek aday olarak Destry Damayanti’yi gösterdi The Wall Street JournalU.S. Employment Trends Index Increased in July, Conference Board SaysConference Board’a göre ABD İstihdam Eğilimleri Endeksi Temmuzda yükseldi Sherwood NewsNovo pops a pillNovo bir hap atıyor WealthManagement.comHow Organic Growth Systems Drive Premium RIA ValuationsOrganik büyüme sistemleri yatırım danışmanlığı değerlemelerini nasıl yukarı çekiyor
Yöntem ve araştırma11 NBERAI Agents and Prompt Engineering in Econometric CodingEkonometrik kodlamada yapay zekâ ajanları ve istem mühendisliği Federal Reserve Bank of PhiladelphiaForeComp: An R Package for Comparing Predictive Accuracy Using Fixed-Smoothing AsymptoticsForeComp: sabit düzleştirme asimptotiğiyle öngörü doğruluğu karşılaştıran bir R paketi Federal Reserve Bank of PhiladelphiaSpreading Out Across Expanding Idea SpaceGenişleyen fikir uzayına yayılmak Federal Reserve Bank of DallasAre We Consuming Too Much Groundwater?Yeraltı suyunu fazla mı tüketiyoruz? NBERIncome Shocks and Intrahousehold Dynamics: Evidence from a Guaranteed Income ExperimentGelir şokları ve hane içi dinamikler: bir garantili gelir deneyinden bulgular EdWorkingPapersDo Faculty Affect Student Partisanship?Öğretim üyeleri öğrenci partizanlığını etkiliyor mu? NBERFortunate Sons: Elite Political Selection in American HistoryTalihli oğullar: Amerikan tarihinde seçkin siyasi seçilim British Journal of Political ScienceThe Equality Positions and Policies of Governments, 1970–2020: How Egalitarian Parties Evoke Equality While Evading Real RedistributionHükûmetlerin eşitlik konumları ve politikaları, 1970-2020: eşitlikçi partiler gerçek yeniden dağıtımdan kaçınırken eşitliği nasıl çağırıyor Marginal RevolutionAct like it is scienceBilimmiş gibi davranın NatureAI agents are checking the scientific literature — and spotting decades-old errorsYapay zekâ ajanları bilimsel literatürü denetliyor ve on yıllık hataları buluyor Commonplace PhilosophyThe “Literacy Crisis” — More Than You Wanted to KnowOkuryazarlık krizi: bilmek istediğinizden fazlası
Yapay zekâ, veri, Python16 MIT Technology ReviewThese startups are chasing the next big thing in LLMsBu girişimler büyük dil modellerinde sıradaki büyük şeyin peşinde MIT Technology ReviewAI for science needs reasoning, not just dataBilim için yapay zekâya yalnızca veri değil akıl yürütme gerekiyor The New York TimesMeta Unveils ‘Open Source’ Version of Its Most Powerful A.I. ModelMeta en güçlü yapay zekâ modelinin açık kaynak sürümünü tanıttı Hugging FaceMuse Glimmer Model Card OpenAIResponding to the next frontier of critical cyber capabilitiesSiber yeteneklerde yeni eşiğe karşılık vermek AnthropicAuto mode is now the default in Claude Code for Pro, Max, and Team plansClaude Code’da otomatik kip artık Pro, Max ve Team planlarında varsayılan arXivMatrAIx: Simulating the World with 8.3 Billion Persona AgentsMatrAIx: dünyayı 8,3 milyar persona ajanıyla benzetmek arXivDo You Really Need to Pretrain Q-Functions for Online RL Fine-Tuning?Çevrimiçi pekiştirmeli öğrenme ince ayarı için Q fonksiyonlarını gerçekten ön eğitmek gerekiyor mu? NBERStaged Access and Liability for Dual-Use Artificial IntelligenceÇift kullanımlı yapay zekâda kademeli erişim ve sorumluluk Scientific AmericanScientists Are Using AI to Design New Viruses. Should They Be?Bilim insanları yeni virüsleri yapay zekâyla tasarlıyor. Tasarlamalılar mı? MIT Technology ReviewAI professors are negotiating the new realities of academic researchYapay zekâ hocaları akademik araştırmanın yeni gerçekleriyle pazarlık ediyor CleanviewScoop: Amazon Is Behind One of the Largest Planned Gas Power Plants in the USAmazon ABD’de planlanan en büyük gaz santrallerinden birinin arkasında Rest of WorldBeijing is forcing a mass breakup with AI loversPekin yapay zekâ sevgililerle toplu ayrılığa zorluyor KDnuggetsSpecification Engineering: The New Skill After Prompt EngineeringŞartname mühendisliği: istem mühendisliğinden sonraki beceri Towards Data ScienceBuilding an Agent-Ready Data Warehouse: What Traditional Architectures Do WrongAjana hazır bir veri ambarı kurmak: geleneksel mimariler neyi yanlış yapıyor Towards Data ScienceVariational Autoencoders (VAEs) Explained: From Theory to ELBO and the Reparameterization TrickVaryasyonel otokodlayıcılar: kuramdan ELBO ile yeniden parametreleme hilesine
Kültür ve uzun okuma5 AeonWhen is stereotyping a handy tool, and when is it a sin?Kalıp yargı ne zaman kullanışlı bir araç, ne zaman bir günah? PsycheHow to think like a HegelianHegelci gibi düşünmek Quanta MagazineWhy Are Rivers So Mathematical?Nehirler neden bu kadar matematiksel? Boston ReviewWhat Was the Internet?İnternet neydi? Programmable MutterJohn Crowley has diedJohn Crowley öldü
Kısa notlar3 The Daily SparkWhen Growth Met ValueBüyüme değerle buluştuğunda Snippet FinanceJapanese StocksJapon hisse senetleri FlowingDataFlock wanted to tap dashcams in rideshare vechicles to add to surveillance dataFlock gözetim verisine eklemek için paylaşımlı araç kameralarına uzanmak istedi

Finans, bankacılık, makro

The New York Timeshaber · 5 dk

Wall St. Wants Another Half-Trillion Dollars for the A.I. Boom

Wall Street yapay zekâ patlaması için yarım trilyon dolar daha istiyor

Rob Copeland ile Kalley Huang altı büyük sermaye kurumunun Nvidia ile birlikte kurduğu finansman platformunu aktarıyor. Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs ile KKR veri merkezi, elektrik santrali ve çip alımları için üçüncü taraf sermayesinden 500 milyar dolar seferber etmeyi hedefliyor. Nvidia müşterilerini bu altı kredi verenden birine yönlendirecek. Ortak bildiri mutabakat zabıtları ile adanmış sermaye havuzlarından söz ediyor, bağlayıcı taahhüt vermiyor. Larry Fink kurgunun öncülü olarak 1970’lerde biçimlenen ipoteğe dayalı menkul kıymet piyasasına atıf yapıyor.

Hedeflenen sermaye500 milyar dolarüçüncü taraf
Katılan kurum6Nvidia ortaklığı
Beklenen halka arz değerlemesi1 trilyon dolarOpenAI, Anthropic
San Francisco Fedanaliz · 10 dk

Financial Markets, Oil Prices, and Supply-Side Risks

Finansal piyasalar, petrol fiyatları ve arz yönlü riskler

Thomas Mertens ile Wesley Wasserburger varlık fiyatları arasındaki korelasyonu ekonomiye çarpan şokun kaynağını ayırt etmekte kullanıyor. Aylık S&P 500, 10 yıllık Hazine getirisi, en yakın vadeli petrol sözleşmesi ile Petrol VIX üzerinden beş yıllık kayan pencere korelasyonları hesaplanıyor. Pozitif hisse senedi-tahvil korelasyonu talep şoklarının, negatif korelasyon arz şoklarının baskın olduğuna işaret ediyor. Korelasyon 1990’larda eksi 0,5 dolayındayken 2000’lerin başında pozitife dönüyor, 2020’lerin başında yeniden negatife geçiyor. Hisse senedi-petrol korelasyonu da negatife dönüyor.

Hisse senedi-tahvil korelasyonu-0,51990’lar
Petrol VIX-fiyat korelasyonu-0,82020 dolayı
Kayan pencere5 yılaylık veri
Güven bandı%95tahmin
Morningstarçalışma tebliği · 15 dkThe Big Picture

Mind the Gap 2026

Açığa dikkat 2026

Jeffrey Ptak yatırımcıların fiilen elde ettiği getiriyi fonların ilan ettiği getiriyle karşılaştırıyor. Yaklaşık 23.000 ABD açık uçlu fonu ile borsa yatırım fonunun 2025 sonunda biten on yıllık verisinde aylık nakit akımları iç verim oranı yöntemiyle dolar ağırlıklı getiriye çevriliyor. Ortalama yatırılan dolar yılda yüzde 8,7, fonların kendisi yüzde 9,9 kazandırıyor. Açık en dar hisse senedi fonlarında, en geniş oynaklığı yüksek fonlarda çıkıyor. Kripto borsa yatırım fonlarında Ocak 2024 ile Aralık 2025 arasında açık yaklaşık 14 puan.

Yatırımcı getirisi%8,7yıllık
Fon getirisi%9,9yıllık
İncelenen fon23.000ABD
Kripto fonlarında açık14 puan2024-2025
European Central Bankçalışma tebliği · 45 dk

Prohibition of monetary financing: an economic perspective

Parasal finansman yasağı: iktisadi bir bakış

Guido Wolswijk parasal finansman yasağını iktisadi açıdan inceliyor. Metin Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 123 ile 125. maddelerini, 3603/93 sayılı tüzüğü, Gauweiler ile Weiss kararlarını ve Romelli’nin merkez bankası kısıt endeksini kullanıyor. Wolswijk yasağın hem monetarist çerçeveyle hem de fiyat düzeyinin mali teorisiyle tutarlı olduğunu savunuyor. Birlik düzenlemesi parasal birlik öncesi ulusal uygulamalardan ve diğer büyük para alanlarından daha katı. Eylül 1994’ten bu yana genel olarak uygulanmış, birkaç vakada ulusal merkez bankaları düzeltici işlem yapmış. Helikopter para ile borç silme önerileri yasak kapsamında değerlendiriliyor.

Yasağın yürürlüğüEylül 1994Avrupa Birliği
Kamu sektörü alım programı ihraç limiti%33PSPP
İrlanda Merkez Bankası tahvil alımı25 milyar euro2013
Bütçe açığı eşiği%3millî gelir
European Central Bankçalışma tebliği · 50 dk

Monetary policy and the rigidity of firm employment expectations

Para politikası ve firma istihdam beklentilerinin katılığı

Martin Groiss ile David Sondermann para politikası duyurularının firmaların istihdam beklentilerini nasıl değiştirdiğini ölçüyor. Alman ifo İş Dünyası Anketi’nin firma düzeyi verisi, Yönetim Konseyi toplantılarından türetilen yüksek frekanslı politika sürprizleriyle eşleştiriliyor. Kimlik stratejisi anket yanıt tarihlerinin toplantıya göre neredeyse rastgele dağılmasına dayanıyor: duyurudan hemen önce ve hemen sonra yanıt veren firmalar karşılaştırılıyor, ardından panel yerel projeksiyonlarla 24 aylık tepkiler tahmin ediliyor. 25 baz puanlık sıkılaştırmada istihdam beklentisi net bakiyesi anında 0,13 geriliyor, tepe etki bir ay sonra 0,21. Üretim beklentileri iki kat sık revize ediliyor ve altı ayda sıfıra dönüyor.

Örneklem2005-2024Almanya
Aylık firma sayısı9.000ifo anketi
Şok büyüklüğü25 baz puanpolitika sürprizi
İstihdam beklentisi tepe etkisi-0,21şoktan 1 ay sonra
NBERçalışma tebliği · 40 dk

The Perils of Bilateral Sovereign Debt

İkili hükümran borcun riskleri

Francisco Roldan ile César Sosa-Padilla Paris Kulübü dışındaki yeni resmî alacaklıların ortaya çıkışını nicel bir egemen temerrüt modeliyle ele alıyor. Modelde borçlanma koşulları büyük ve kıdemli bir alacaklıyla pazarlıkla belirleniyor. Piyasadan daha fazla net finansman sağlamak hükûmetin pazarlık konumunu güçlendirip ikili koşulları iyileştiriyor. Bu içsel çapraz esneklik faiz farklarının disiplin işlevini aşındırıyor ve borç sulandırmasını büyütüyor. İkili borçlanma bazı temerrütleri sonradan önlese de refah kaybı doğuruyor. Optimal kural, net piyasa finansmanı arttıkça ikili faiz oranını yükseltmek biçiminde çıkıyor.

NBERçalışma tebliği · 40 dk

Property Taxes and Housing Allocation Under Financial Constraints

Finansal kısıtlar altında emlak vergisi ve konut tahsisi

Joshua Coven, Sebastian Golder, Arpit Gupta ile Abdoulaye Ndiaye düşük emlak vergisinin yaşlı ev sahiplerinde yerinde kilitlenmeyi büyüttüğünü inceliyor. Kuşakların örtüştüğü bir modelde vergi artışı konutu gençlere iki kanaldan yeniden dağıtıyor: fiyatlara yansıyan düşüş finansal kısıt altındaki alıcının peşinat ihtiyacını azaltıyor, yükselen vergi yükümlülüğü yaşlı sahibin elde tutma maliyetini artırıyor. California’nın emlak vergisi Teksas düzeyine çıkarıldığında genç ev sahipliği artıyor, yaşlı ev sahipliği azalıyor. Mirasta maliyet basamaklandırmasının kaldırılması da yaşlı ev sahipliğini düşürüyor.

Liberty Street Economicsanaliz · 8 dk

Stripping STRIPS Trading Activity

STRIPS işlem hacmini ayrıştırmak

Michael J. Fleming ile Or Shachar Hazine STRIPS piyasasının işlem hacmini ölçüyor. STRIPS bir Hazine tahvilinin kupon ile anapara nakit akışlarının ayrıştırılmasından doğan sıfır kuponlu kıymet. Yazarlar FINRA’nın TRACE işlem raporlama verisiyle Temmuz 2024 ile Haziran 2025 arasını hesaplıyor. Dolaşımdaki STRIPS 560 milyar dolar, yani toplam Hazine kıymet stokunun yüzde 2,5’i. Günlük işlem hacmi 5,6 milyar dolar, bunun yüzde 68’i anapara STRIPS’lerinden geliyor. Anapara işlemlerinin ortalama büyüklüğü 7,26 milyon dolar, kupon işlemlerinde 0,85 milyon dolar.

Dolaşımdaki STRIPS560 milyar dolar30 Haziran 2025
Hazine kıymet stoku22,2 trilyon dolaraynı tarih
Günlük işlem hacmi5,6 milyar dolarSTRIPS
Ortalama işlem büyüklüğü7,26 milyon dolaranapara
Liberty Street Economicsanaliz · 7 dkAbnormal Returns

Why Do Fewer Renters Expect to Move?

Neden daha az kiracı taşınmayı bekliyor?

Christopher Gresh, Andrew F. Haughwout, Eungik Lee ile Wilbert van der Klaauw kiracıların taşınma beklentisindeki düşüşü inceliyor. Veri, Şubat 2014 ile Şubat 2026 arasını kapsayan Konut Anketi. Kiracıların üç yıl içinde taşınma olasılığı beklentisi yüzde 57’den yüzde 37’ye iniyor, ev sahiplerinde düşüş yüzde 21’den yüzde 14’e. Yazarlar bunu ileride ev sahibi olma beklentisindeki gerilemeyle ilişkilendiriyor: ev sahipliği şansını düşük gören kiracılarda taşınma olasılığı yüzde 25, yüksek görenlerde yüzde 76. Mortgage almayı çok zor bulanların payı 2021’de yüzde 27 iken 2024’te yüzde 45’i aşıyor.

Kiracıların taşınma beklentisi%372026
Aynı beklenti%572014
Ev sahibi olma beklentisi%352025
Mortgage’ı çok zor bulanlar%452024
The Conor Sen Newsletteranaliz · 6 dkAbnormal Returns

The Housing Recession is Over

Konut daralması bitti

Conor Sen 2022 başında başlayan konut daralmasının sona erdiğini savunuyor. Dayanakları Florida ile Teksas’ta satılık stokun gerilemesi, işsizliğin düşük seyri, hisse senedi piyasasındaki servet birikimi ve müteahhit teşviklerinin azalması. Mortgage faizi Şubat 2026’da yüzde 6 iken Mart sonunda yüzde 6,5’i aşıyor. San Francisco’da konut fiyatları yıllık yüzde 9,2, kiralar yüzde 23 artıyor. Sen toparlanmanın bölgesel olarak eşitsiz seyrettiğini belirtiyor ve dört buçuk yıllık daralmayı 1979-1982, 1988-1991 ile 2006-2011 dönemleriyle karşılaştırıyor.

Mortgage faizi%6,5Mart 2026
San Francisco konut fiyatı%9,2yıllık
San Francisco kirası%23yıllık
Daralmanın süresi4,5 yıl2022-2026
UBSbülten · 2 dk

Another (downward) inflation surprise

Bir aşağı yönlü enflasyon sürprizi daha

Paul Donovan Çin’in Temmuz tüketici ile üretici fiyat verilerinin beklentinin altında kaldığını, düşüşü enerji ile turizm hizmetlerinin sürüklediğini yazıyor. Çin iç fiyatlarının ihracat fiyatlarıyla, ihracat fiyatlarının da küresel enflasyonla bağını zayıf buluyor. Art arda gelen aşağı yönlü sürprizleri, konsensüsün 2022’nin atipik koşullarına göre kurulmuş olmasına bağlıyor. ABD istihdam verisindeki revizyon büyüklüklerini ilk açıklamaların güvenilirliği açısından okuyor, ortalama kazançlardaki gerilemeyi ikincil enflasyon baskısının yokluğu olarak yorumluyor.

The Wall Street Journalhaber · 2 dk

Indonesia Names Destry Damayanti as Sole Candidate to Lead Central Bank

Endonezya merkez bankası başkanlığı için tek aday olarak Destry Damayanti’yi gösterdi

Ying Xian Wong, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Bank Indonesia vekil guvernörü Destry Damayanti’yi merkez bankası başkanlığı için tek aday gösterdiğini aktarıyor. Adaylık parlamentoya sunuldu, Devlet Sekreteri Prasetyo Hadi Jakarta’da açıkladı. Destry, Temmuz sonunda kişisel nedenlerle görevinden ayrılan Perry Warjiyo’nun yerini alacak ve ayrılıştan bu yana vekaleten görev yapıyor. 2019’da Bank Indonesia kıdemli guvernör yardımcılığına atanmıştı.

Gösterilen aday1parlamentoya sunulan
Kıdemli yardımcılığa atanma2019Bank Indonesia
The Wall Street Journalhaber · 2 dk

U.S. Employment Trends Index Increased in July, Conference Board Says

Conference Board’a göre ABD İstihdam Eğilimleri Endeksi Temmuzda yükseldi

Jessica Coacci, Conference Board’un İstihdam Eğilimleri Endeksi’nin Temmuzda 107,71’e yükseldiğini aktarıyor. Haziran okuması yukarı yönlü revizyonla 106,74 oldu. Endeksin yükselişi önümüzdeki dönemde bordro istihdamında büyüme olasılığına işaret ediyor. Katkının başında doldurulamayan pozisyon bildiren küçük işletmelerin payı ile işsizlik sigortası ilk başvuruları geliyor.

İstihdam Eğilimleri Endeksi107,71Temmuz
Aynı endeks106,74Haziran, revize
Sherwood Newsbülten · 5 dk

Novo pops a pill

Novo bir hap atıyor

J. Edward Moreno, Novo Nordisk’in Ocak ayında piyasaya çıkan ağızdan alınan Wegovy hapının ilk çeyrek satışlarının Wall Street beklentisinin yaklaşık iki katı geldiğini aktarıyor. Reçete sayısı 5 milyona ulaştı. İlk bir milyon hastaya on iki haftada erişilirken son bir milyonluk dilim bir ayda eklendi. Eli Lilly’nin rakip ürünü Foundayo ikinci çeyrekte 98 milyon dolar gelir yazdı, beklenti 103 milyon dolardı.

Toplam reçete5 milyonWegovy hapı
İlk milyon hastaya süre12 haftapiyasaya çıkıştan
Son milyon hastaya süre1 ayson dilim
Foundayo çeyrek geliri98 milyon dolarbeklenti 103 milyon dolar
WealthManagement.comanaliz · 8 dkAbnormal Returns

How Organic Growth Systems Drive Premium RIA Valuations

Organik büyüme sistemleri yatırım danışmanlığı değerlemelerini nasıl yukarı çekiyor

Ian Karnell varlık yönetimi şirketlerinin birleşme ve satın alma değerlemelerindeki ayrışmayı ele alıyor. DeVoe anketinde alıcıların yüzde 82’si değerlemelerin sabit kalmasını, yüzde 18’i düşüş beklerken artış bekleyen çıkmıyor. Medyan değerleme 2020’de 8,0 kat düzeltilmiş faiz, amortisman ile vergi öncesi kâr iken 2025’te 11,6 kata çıkıyor. Karnell organik büyümeyi üçe ayırıyor: tavsiyeye dayalı, dışarıdan müşteri adayı satın alan ve belgelenmiş sistematik model. Müşteri adayı aracı üzerinden 300 ile 500 dolara, şirketin kendi platformundan 45 ile 80 dolara geliyor.

Medyan değerleme11,6 kat2025
Aynı değerleme8,0 kat2020
Sabit değerleme bekleyen alıcı%82DeVoe anketi
Müşteri adayı maliyeti300-500 dolararacı kanalı

Yöntem ve araştırma

NBERçalışma tebliği · 40 dk

AI Agents and Prompt Engineering in Econometric Coding

Ekonometrik kodlamada yapay zekâ ajanları ve istem mühendisliği

Sebastian Galiani, Federico Ariel López ile Raul A. Sosa büyük dil modellerinin ekonometrik analiz için nasıl kod yazdığını üç boyutta karşılaştırıyor: istatistik yazılımı, istem biçimi ve özerklik derecesi. Stata, R ile Python üzerinde sıfır atışlı ve az atışlı istemler, tek betik yazan sohbet robotundan kendi kodunu çalıştırıp revize eden ajana uzanan kurulumlarla sınanıyor. Sohbet robotundan kısıtlı ajana geçiş görev başarısını yüzde 74’ten yüzde 96’ya çıkarıyor, ek maliyet çalıştırma başına yaklaşık sekiz sent. Az atışlı istem sohbet robotunu ajandan çok daha fazla iyileştiriyor. Yazılımlar arası fark ajan kurulumunda büyük ölçüde kayboluyor.

Görev başarısı%74sohbet robotu
Görev başarısı%96kısıtlı ajan
Ek maliyet8 sentçalıştırma başına
Federal Reserve Bank of Philadelphiaçalışma tebliği · 35 dk

ForeComp: An R Package for Comparing Predictive Accuracy Using Fixed-Smoothing Asymptotics

ForeComp: sabit düzleştirme asimptotiğiyle öngörü doğruluğu karşılaştıran bir R paketi

Minchul Shin ile Nathan Schor iki tahmin yönteminin öngörü doğruluğunu karşılaştıran Diebold-Mariano tipi testleri tek bir R paketinde topluyor. Paket dokuz prosedürü ortak bir kayıp farkı arayüzüyle sunuyor ve hem standart hem sabit düzleştirme çıkarsamasını kapsıyor. Plot Tradeoff adlı görsel tanı aracı bant genişliği seçiminin boyut sapması ile güç kaybı arasında yarattığı ödünleşimi bir ızgara üzerinde çiziyor. Uygulamalar Profesyonel Tahminciler Anketi’nin 1985-2007 ile 1987-2016 dönemlerine dayanıyor. Parametre bileşimi başına 5.000 tekrarlı benzetimde klasik testler küçük örneklemde nominal düzeyin üzerinde reddediyor.

Test prosedürü9tek arayüz
Monte Carlo tekrarı5.000bileşim başına
Değerlendirme örneklemi25-1.000benzetim
Nominal düzey0,05test
Federal Reserve Bank of Philadelphiaçalışma tebliği · 60 dk

Spreading Out Across Expanding Idea Space

Genişleyen fikir uzayına yayılmak

Ina Ganguli, Jeffrey Lin, Vitaly Meursault ile Nicholas Reynolds 1836-2023 arasındaki 11 milyondan fazla ABD patentinin metnini sinir ağı dil modelleriyle vektörleştirip buluşlar arası benzerliği ölçüyor. Buluşlar zaman içinde birbirine giderek daha az benziyor. Bulgu, patent çakışma işlemlerinin oranındaki düşüşle bağımsız olarak doğrulanıyor: oran 1864-1901 arasında yüzde 2,71 iken 1998-2014 arasında yüzde 0,05’e iniyor. Mucitlerin dairesel bir fikir uzayında konum seçtiği mekânsal rekabet modeli, ABD araştırma verimliliğindeki uzun dönemli düşüşün yaklaşık yüzde 40’ını bu yayılmaya bağlıyor.

İncelenen patent11 milyon1836-2023
Çakışma oranı%2,711864-1901
Çakışma oranı%0,051998-2014
Verimlilik düşüşündeki pay%40mekânsal güçler
Federal Reserve Bank of Dallasçalışma tebliği · 50 dk

Are We Consuming Too Much Groundwater?

Yeraltı suyunu fazla mı tüketiyoruz?

Brian Greaney, Joseph S. Shapiro ile Katherine R. H. Wagner dünyadaki 3.400 akiferin her biri için ayrı bir dinamik su çekimi modeli tahmin ediyor. Uydu tabanlı uzaktan algılama verisi iktisadi verilerle birleştiriliyor. Yöntem, gözlenen çekim davranışını rasyonelleştiren örtük iskonto faktörünü geri çıkarıp Ramsey ile piyasa ölçütlerine karşı sınıyor. Akiferlerin üçte ikisi ile beşte dördü arasındaki bir kısmı optimalden hızlı tüketiliyor. Aşırı çekim akiferin bugünkü değerini yüzde birkaç düşürüyor, toplam refah kaybı bugünkü değer cinsinden trilyonlarca dolar.

İncelenen akifer3.400dünya
Optimalden hızlı tüketilen pay%67-80akifer
NBERçalışma tebliği · 45 dk

Income Shocks and Intrahousehold Dynamics: Evidence from a Guaranteed Income Experiment

Gelir şokları ve hane içi dinamikler: bir garantili gelir deneyinden bulgular

Elizabeth Rhodes, David E. Broockman, Eva Vivalt, Patrick K. Krause, Sarah Miller ile Alexander W. Bartik koşulsuz nakit transferinin hane içi etkilerini rastgele atamalı bir garantili gelir deneyiyle ölçüyor. Bin kişi üç yıl boyunca ayda bin dolar alırken iki bin kişilik kontrol grubu ayda elli dolar alıyor. Hane istikrarının toplulaştırılmış ölçütlerinde etki bulunmuyor, ilişki kalitesi ile partnere güvende iyileşme işaretleri var. Alıcı dışındaki hane geliri yılda yaklaşık 1.700 dolar azalıyor, partnerlerin terfi etme olasılığı düşüyor. Diğer hane üyelerinin eğitim ya da mesleki kursa katılımı artıyor.

Transfer1.000 dolaraylık
Süre3 yıldeney
Kontrol grubu ödemesi50 dolaraylık
Alıcı dışı hane geliri-1.700 dolaryıllık
EdWorkingPapersçalışma tebliği · 45 dkMarginal Revolution

Do Faculty Affect Student Partisanship?

Öğretim üyeleri öğrenci partizanlığını etkiliyor mu?

Micah Baum, Joaquín Endara ile Annaliese Paulson Demokrat öğretim üyelerinin öğrencileri sola kaydırıp kaydırmadığını ölçüyor. Otuz üç eyalet amiral gemisi üniversitesinin maaş kayıtları seçmen kütükleriyle eşleştirilerek kadro partizanlığı çıkarılıyor, nedensel tahmin tek bir üniversitenin 43.321 lisans öğrencisinin transkriptine dayanıyor. Kimlik stratejisi aynı ders içinde dönemden döneme hocanın parti kaydındaki değişim, yani ders sabit etkileri. Öğrenciler bölümden bağımsız olarak sola kayıyor ve kendine ideolojik yakın hocaları seçiyor, ancak hoca partizanlığının kayıtlı parti üzerindeki etkisi sıfırdan ayrışmıyor. Metin analizi liberal konulara maruz kalmanın öğrenci talebinden geldiğini gösteriyor.

Üniversite33eyalet amiral gemisi
Öğrenci örneklemi43.321lisans
Ana katsayı-0,12 puanDemokrat olma
Güven aralığı üst sınırı0,46 puanliberalleştirici etki
NBERçalışma tebliği · 40 dkMarginal Revolution

Fortunate Sons: Elite Political Selection in American History

Talihli oğullar: Amerikan tarihinde seçkin siyasi seçilim

James J. Feigenbaum, Andrew B. Hall, Daniel M. Thompson ile Jesse Yoder 1830-1950 arasında doğan her ABD milletvekilini babası ile erkek kardeşlerine tam sayım nüfus kayıtları üzerinden bağlıyor ve demografik olarak eşleştirilmiş kontrol grubuyla karşılaştırıyor. Gelecekteki milletvekilleri her kohortta iktisadi aykırı değer: babaları daha çok kazanıyor, daha eğitimli, daha varlıklı. 1940’ta 18-40 yaş aralığındaki milletvekillerinin yaklaşık yüzde 60’ı üniversite mezunu, karşılaştırılabilir erkeklerde oran yüzde 5’in altında. Yetişkinlik priminin yaklaşık yarısı kardeşle paylaşılan aile bileşeninden geliyor. Dört reform üçlü fark tasarımıyla sınanıyor.

Doğum kohortları1830-1950ABD
Üniversite mezuniyeti%60milletvekilleri, 1940
Aynı oran%5karşılaştırma grubu
Milletvekili serveti3 kateşleştirilmiş kontrol
British Journal of Political Scienceakademik derleme · 35 dkMarginal Revolution

The Equality Positions and Policies of Governments, 1970–2020: How Egalitarian Parties Evoke Equality While Evading Real Redistribution

Hükûmetlerin eşitlik konumları ve politikaları, 1970-2020: eşitlikçi partiler gerçek yeniden dağıtımdan kaçınırken eşitliği nasıl çağırıyor

Alexander Horn ile Leo Ahrens on iki OECD ülkesinde 1970-2020 arasında eşitlik söylemi ile fiili yeniden dağıtım arasındaki farkı ölçüyor. 850 bin parti programı ifadesi kitle kaynaklı kodlanarak eşitlik konumu çıkarılıyor. Politika tarafında OECD asgari ücret verisi, Comparative Welfare Entitlements Project ile vergi oranı veri tabanları kullanılıyor; yöntem sabit etkili panel regresyon, standart hatalar wild cluster bootstrap. Eşitlik vaadi güçlü partiler zengini vergilendirmekten kaçınıyor, maliyeti dağıtılmış ön dağıtım ile refah politikalarına yöneliyor. Horn ile Ahrens buna seçici eşitlikçilik diyor.

Ülke sayısı12OECD
Dönem1970-2020panel
Kodlanan program ifadesi850.000kitle kaynaklı
Marginal Revolutiondeneme · 3 dk

Act like it is science

Bilimmiş gibi davranın

Tyler Cowen yapay zekâ kaynaklı felaket senaryolarını savunanlardan üç şey istiyor: iki ile üç yıl sonra yapay zekâ kaynaklı siber güvenlik ek maliyetinin nasıl ölçüleceğine dair açık bir yöntem taslağı, farklı düzenleme senaryoları altında bugünden verilen sayısal maliyet tahmini ve bu inanca göre şu an açığa satılan varlıkların listesi. Geçmiş siber risk maliyetleri için Oxford kaynaklı bir iktisat çalışmasına gönderme yapıyor. Kendi açık pozisyonunun sıfır olduğunu, maliyet beklediğini ama bunun pozitif beklenen getiriyle idare edilebileceğini yazıyor.

Talep edilen madde3ölçüm önerisi
Tahmin ufku2-3 yılsayısal tahmin
Cowen’ın açık pozisyonu0portföy
Naturehaber · 6 dk

AI agents are checking the scientific literature — and spotting decades-old errors

Yapay zekâ ajanları bilimsel literatürü denetliyor ve on yıllık hataları buluyor

Chris Stokel-Walker yayımlanmış makaleleri ve referans veri tabanlarını denetlemek için kullanılan yapay zekâ sistemlerini aktarıyor. Sebastian Pios molekül kaynama noktalarını tahmin eden bir modelle 75 yıllık bir referans veri tabanı arasında uyuşmazlık buluyor, özgün literatürü elle kontrol edip hatanın veri tabanında olduğunu doğruluyor. SAI Labs ekibi ICML 2026 sözlü sunum makalelerinden 168’ini inceliyor; en az beş iddiası değerlendirilebilen 92 makalenin 34’ünde ikiden fazla iddia yeniden üretiliyor. James Zou makale başına hata sayısının 2021’de 3,8 iken 2025’te 5,9’a çıktığını ölçüyor.

İncelenen makale168ICML 2026 sözlü sunum
Değerlendirilebilir makale92en az beş iddia
Makale başına hata3,82021
Makale başına hata5,92025
Commonplace Philosophydeneme · 15 dkMarginal Revolution

The “Literacy Crisis” — More Than You Wanted to Know

Okuryazarlık krizi: bilmek istediğinizden fazlası

Jared Henderson ABD’de dolaşan okuryazarlık istatistiklerinin kaynağını izliyor. National Literacy Institute’un yetişkinlerin yüzde 21’inin okuma yazma bilmediği, yüzde 54’ünün altıncı sınıf altı düzeyde okuduğu ve düşük okuryazarlığın yılda 2,2 trilyon dolara mal olduğu iddialarını PIAAC ile NAEP verilerine götürüyor. PIAAC 2019’da yetişkinlerin yüzde 21’i birinci seviye ve altında, 2023’te düşük okuryazarlık yüzde 28. ABD beş yüz puanlık ölçekte OECD ortalamasında, Finlandiya, Japonya ile İsveç’in gerisinde. Henderson tek bir kriz yerine üç ayrı sorun tanımlıyor.

Birinci seviye ve altı%21PIAAC 2019
Düşük okuryazarlık%28PIAAC 2023
ABD puanı266500 üzerinden
İddia edilen yıllık maliyet2,2 trilyon dolarNLI

Yapay zekâ, veri, Python

MIT Technology Reviewanaliz · 10 dk

These startups are chasing the next big thing in LLMs

Bu girişimler büyük dil modellerinde sıradaki büyük şeyin peşinde

Will Douglas Heaven transformer mimarisine alternatif arayan beş girişimi anlatıyor. Yoğun dikkat mekanizması metin uzadıkça hesaplamayı hızla büyütüyor; on bin kelimelik bir belge yaklaşık 50 milyon çarpma gerektiriyor. Subquadratic seyrek dikkat kullanıyor. Manifest AI dikkat yerine sürekli güncellenen bir özet tutan power retention yöntemine geçip StarCoder’ı PowerCoder’a çeviriyor. Liquid AI’nin temel modelleri yüzde 20 transformer ile yüzde 80 sıvı sinir ağı karışımı ve 50 dolarlık bir Raspberry Pi üzerinde çalışıyor. Inception görüntü difüzyonunu metne uyguluyor, Pathway’in Dragon Hatchling modeli durum uzayı matematiğine geçiyor.

Çarpma işlemi50 milyon10.000 kelimelik belge
Liquid AI karışımı%20transformer payı
Liquid AI indirmesi34 milyonmodel
Dragon Hatchling başarısı%97250.000 sudoku
MIT Technology Reviewdeneme · 8 dk

AI for science needs reasoning, not just data

Bilim için yapay zekâya yalnızca veri değil akıl yürütme gerekiyor

Eric Schmidt ile Suhas Mahesh bilimsel keşifte AlphaFold tipi veri yoğun modeller yerine araç kullanan akıl yürütme ajanlarının öne geçeceğini savunuyor. AlphaFold’un eğitildiği Protein Veri Bankası 53 yılda toplanan yaklaşık 170.000 deneysel doğrulanmış yapıdan oluşuyor ve arkasında yaklaşık 21 milyar dolarlık deneysel çalışma var. Yazarlara göre bu koşullar çoğu alanda yok, çünkü hücre hatları kayıyor, kimyasallarda eser kirlilik bulunuyor. Google’ın AI Co-Scientist’i antibiyotik direncinin bakteriler arası aktarımını çalışırken hipotez yazan, hakem gibi değerlendiren ile turnuvayla sıralayan alt ajanlar kuruyor.

Protein Veri Bankası170.000 yapı53 yılda
Deneysel çalışmanın değeri21 milyar dolartahmin
İnsan ekibinin süresi10 yılImperial College London
The New York Timeshaber · 3 dk

Meta Unveils ‘Open Source’ Version of Its Most Powerful A.I. Model

Meta en güçlü yapay zekâ modelinin açık kaynak sürümünü tanıttı

Eli Tan ile Mike Isaac, Meta’nın en güçlü modeli Muse Spark’ın açık ağırlıklı sürümü Muse Glimmer’ı yayımladığını aktarıyor. Temmuzda kapalı model olarak çıkan ve ücretli erişimle sunulan Muse Spark kapalı kalmayı sürdürüyor. Yayına Mark Zuckerberg’in on dört sayfalık denemesi eşlik ediyor; deneme ABD’nin Çin karşısında üstünlüğünü koruması gerektiğini savunuyor ve isim vermeden sıkı denetim çağrılarını eleştiriyor. Alexandr Wang yönetiminde geliştirilen Muse Spark kıyaslama tablolarında kodlama, akıl yürütme ile yazmada rakiplerinin gerisinde kalıyor. Meta önümüzdeki aylarda dahili adı Watermelon olan daha güçlü bir model çıkaracak.

Zuckerberg denemesi14 sayfaMeta
Muse Spark çıkışıTemmuz 2026kapalı model
Hugging Facemodel · 10 dkAlphaSignal

Muse Glimmer Model Card

Meta’nın yerel ajan iş akışları için yayımladığı açık ağırlıklı modelin kartı. Yaklaşık 29,6 milyar parametreli yoğun nedensel transformer; 52 katman, yerel ile küresel dönüşümlü dikkat, 6.656 gizli boyut, 32 sorgu ve 2 anahtar-değer başlığı, 202.048 simgelik sözlük. Bağlam uzunluğu 131.072 simgenin üzerinde. Tam duyarlıkta 64 GB, K-Quant-Dynamic ile 32 GB, K-Quant-17GB ile 24 GB video belleği gerekiyor. Lisans Apache 2.0. Kart SWE-Bench Verified’da yüzde 76,0, AIME 2026’da yüzde 94,7 ve RTX 5090 üzerinde saniyede 233,4 simge üretim hızı bildiriyor.

Parametre29,6 milyargörü kodlayıcı dahil
Bağlam uzunluğu131.072 simgeen az
SWE-Bench Verified%76,0kıyaslama
Üretim hızı233,4 simge/snRTX 5090
OpenAIdöküm · 6 dkAlphaSignal

Responding to the next frontier of critical cyber capabilities

Siber yeteneklerde yeni eşiğe karşılık vermek

OpenAI yayımlanmamış Astra modelini Preparedness Framework’ün siber güvenlik başlığında ilk kez en üst eşikte ele aldığını duyuruyor. Eşik iki koşuldan biriyle tanımlanıyor: insan müdahalesi olmadan çok sayıda sertleştirilmiş gerçek dünya sisteminde işlevsel sıfırıncı gün açığı bulup geliştirmek ya da yalnızca üst düzey bir hedef verildiğinde uçtan uca özgün saldırı stratejisi tasarlayıp yürütmek. Alınan önlemler arasında izole test ortamları, kısıtlı ağ erişimi, model ağırlıklarının şifrelenmesi, yaygın izleme ve güçlendirilmiş güvenlik kontrolü olmayan iç çalışmaların duraklatılması sayılıyor. Önceki modeller bir alt kademede değerlendirilmişti.

Eşik koşulu2en üst kademe
Duyuru7 Ağustos 2026Astra modeli
Anthropicanaliz · 12 dkAlphaSignal

Auto mode is now the default in Claude Code for Pro, Max, and Team plans

Claude Code’da otomatik kip artık Pro, Max ve Team planlarında varsayılan

Conner Phillippi insan onayına dayalı izin modelinin ölçüm sonuçlarını anlatıyor. 1.053 ücretli profesyonel kullanıcıyla yapılan kontrollü deneyde insan incelemesi tehlikeli komutların yüzde 13,6’sını, otomatik kipin sınıflandırıcısı yüzde 89’unu yakalıyor. Üretimde istenmeyen zararlı eylem içeren oturum payı elle onayda yüzde 6,3, otomatik kipte yüzde 2,4. Kullanım verisinde izin istemlerinin yüzde 97’si onaylanıyor, plan onayında ret oranı yüzde 39. Haziran 2026 itibarıyla aktif kullanıcıların yüzde 62’si izin sorularını atlayan bir yol kullanmış. 720 saldırı denemesinde Claude modellerinde başarı oranı sıfır.

Test kullanıcısı1.053kontrollü deney
İnsan yakalama oranı%13,6tehlikeli komut
Otomatik kip yakalama oranı%89tehlikeli komut
Zararlı eylem içeren oturum%2,4otomatik kip
arXivçalışma tebliği · 40 dkAlphaSignal

MatrAIx: Simulating the World with 8.3 Billion Persona Agents

MatrAIx: dünyayı 8,3 milyar persona ajanıyla benzetmek

Xiaomin Li, Yuexing Hao ile Jianheng Hou önderliğindeki ekip yapay zekâ sistemlerini ölçekli değerlendirmek için 8,3 milyar persona kaydından oluşan bir benzetim altyapısı tanıtıyor. Her kayıt 1.290 kategorik boyutla temsil ediliyor. Yaklaşık bir milyonluk seçilmiş alt küme 599.847 insan kaynaklı ile 400.000 sentetik personadan oluşuyor, kullanıcı benzetimi için dört etkileşimli ortam sunuluyor. Farklı büyük dil modelleriyle 18.189 değerlendirme denemesi yapılıyor. Doğrulamada beyan edilen davranışın 366 denemenin yüzde 91,5’inde ifade edildiği ya da doğru biçimde bastırıldığı bildiriliyor. Kapsam ticaret, finans ile sağlık dahil yirmi beşten fazla alan.

Persona kaydı8,3 milyarbenzetim
Kategorik boyut1.290kayıt başına
Değerlendirme denemesi18.189çoklu model
Davranış doğrulaması%91,5366 deneme
arXivçalışma tebliği · 25 dkAlphaSignal

Do You Really Need to Pretrain Q-Functions for Online RL Fine-Tuning?

Çevrimiçi pekiştirmeli öğrenme ince ayarı için Q fonksiyonlarını gerçekten ön eğitmek gerekiyor mu?

Perry Dong, Ron Polonsky, Dorsa Sadigh ile Chelsea Finn değer temelli pekiştirmeli öğrenmede Q fonksiyonunu ön eğitmenin çevrimiçi ince ayara katkısını sınıyor. Naif ön eğitim rastgele başlatmaya kıyasla çoğu zaman az fayda sağlıyor. Nedeni bir uyumsuzluk: ön eğitimde öğrenilen Q fonksiyonu, çevrimiçi ince ayarın yakınsadığı değerleri değil özgün politikanın değerlerini hedefliyor. Yazarlar birden fazla çeşitlilik taşıyan politika eğitip bunların yörüngelerini birleştiren Initialization via Policy Ensemble yöntemini öneriyor. Sürekli kontrol kıyaslamalarında yöntem naif ön eğitime göre ince ayar başarımında ortalama 1,26 kat iyileşme veriyor.

Ortalama iyileşme1,26 katsürekli kontrol
NBERçalışma tebliği · 35 dk

Staged Access and Liability for Dual-Use Artificial Intelligence

Çift kullanımlı yapay zekâda kademeli erişim ve sorumluluk

Joshua S. Gans çift kullanımlı bir yapay zekâ modeline kademeli erişim ile geliştirici sorumluluğunun nasıl birleştiğini modelliyor. Aynı yazılım açıklarını arayan bir savunmacı ile bir saldırgan ele alınıyor. Yayımdan sonra sorumluluk rejimi savunma amaçlı aramayı artırıyor, ancak saldırganın da daha çok aramasına yol açtığı için zarar üzerindeki etkisi sınırlanıyor. Münhasır erişim bu stratejik tepkiyi ortadan kaldırdığından kademeli erişim ile sorumluluk tamamlayıcı oluyor. Savunma çabası yayım tarihine yaklaştıkça yükseldiği için optimal değerlendirme pencereleri sınırlı kalıyor. Etkin sorumluluk oranı zararın tam içselleştirilmesinin altında kalabiliyor.

Scientific Americanhaber · 3 dk

Scientists Are Using AI to Design New Viruses. Should They Be?

Bilim insanları yeni virüsleri yapay zekâyla tasarlıyor. Tasarlamalılar mı?

Stephanie Pappas araştırmacıların yapay zekâ ile daha önce bilinmeyen bakteriyofajlar tasarladığını aktarıyor. Tasarlanan virüsler mevcut bakteri enfekte eden virüslerle yüzde 90’ın üzerinde benzerlik taşıyor ve yalnızca Escherichia coli için tehlikeli; model bitki ya da hayvan patojenleri üzerinde eğitilmedi. Çalışma önce bioRxiv’de ön baskı olarak çıktı, sonra Science’ta yayımlandı. Doni Bloomfield yöntemin daha karmaşık canlıları enfekte eden virüslere genişletilmesine karşı uyarıyor ve bulaşıcılık, virülans ile bağışıklıktan kaçışı öğreten eğitim verisine kademeli erişim öneriyor.

Mevcut virüslerle benzerlik%90en az
Ön baskıEylül 2025bioRxiv
MIT Technology Reviewbülten · 6 dk

AI professors are negotiating the new realities of academic research

Yapay zekâ hocaları akademik araştırmanın yeni gerçekleriyle pazarlık ediyor

Grace Huckins, Schmidt Sciences AI2050 programının toplantısından izlenimlerini aktarıyor. Yapay zekâ araştırma liderliği son dört yılda üniversitelerden şirketlere geçti; akademisyenler yaygın kullanılan modellerin iç yapısını inceleyemiyor. Nika Haghtalab durumu CRISPR’ın tek bir şirketin elinde olmasına benzetiyor. Program burslulara grafik işlemci fonu veriyor. Federal bilim fonlarındaki kesinti ile ticari modelleri tekrar tekrar sorgulamanın maliyeti baskı yaratıyor. Anjalie Field dil modellerinin kadınların daha sık kullandığı ifade biçimlerine daha zayıf yanıt verdiğini belgeliyor. Tim Dettmers yapay zekâ bilim insanlarının insanları tamamlayabileceğini savunuyor.

Liderliğin sektöre kayması4 yılson dönem
Cleanviewhaber · 6 dkThe Download

Scoop: Amazon Is Behind One of the Largest Planned Gas Power Plants in the US

Amazon ABD’de planlanan en büyük gaz santrallerinden birinin arkasında

Michael Thomas, Batı Teksas’ın Pecos County ilçesinde planlanan şebeke dışı doğal gaz santralinin arkasında Amazon’un olduğunu belgeliyor. Tesis 35 türbinle 7,65 GW kurulu güce, 5 GW nominal teslim çıkışına sahip. Ocak 2026 tarihli Teksas izni yılda 33 milyon ton karbondioksit salımına olanak veriyor. Üç veri merkezi binasının inşaatı başlıyor, soğutmada içilemez tuzlu yeraltı suyu kullanılıyor. Microsoft’un 2 GW’lık şebeke dışı gaz projesi otuz mil batıda. Thomas 2025 başından bu yana yaklaşık altmış sayaç arkası gaz projesi ile toplam 90 GW sayıyor.

Kurulu güç7,65 GW35 türbin
İzinli yıllık salım33 milyon tonkarbondioksit
Sektör toplamı90 GW60 proje
Rest of Worldhaber · 8 dk

Beijing is forcing a mass breakup with AI lovers

Pekin yapay zekâ sevgililerle toplu ayrılığa zorluyor

Kinling Lo, Çin’in yapay zekânın kullanıcılarla duygusal etkileşimini ülke çapında düzenleyen ilk ülke olduğunu aktarıyor. ByteDance, Çin’in en çok kullanılan sohbet robotu Doubao’daki yapay zekâ ajanı özelliğini 15 Temmuz’da kapattı; kullanıcıların sevgili, anime karakteri ya da ölmüş yakınlarına benzettiği kişiselleştirilmiş eşlikçiler silindi. Alibaba ile Tencent benzer özellikleri kaldırdı. Yeni kurallar on sekiz yaş altına yapay zekâ arkadaşlığını kısıtlıyor, aşırı bağımlılık gösterenlere uyarı zorunlu kılıyor, iki saatte bir karşıdakinin yapay zekâ olduğunu hatırlatıyor.

Özelliğin kapatılması15 Temmuz 2026Doubao
Yaş sınırı18arkadaşlık kısıtı
Hatırlatma sıklığı2 saatzorunlu
KDnuggetsrehber · 9 dk

Specification Engineering: The New Skill After Prompt Engineering

Şartname mühendisliği: istem mühendisliğinden sonraki beceri

Kanwal Mehreen yapay zekânın sohbet robotundan kod ajanlarına geçmesiyle asıl becerinin istem yazmaktan doğru tamamlanmışın tanımlanmasına kaydığını savunuyor. Görünür testleri geçip gizli varsayımları bozan kod ajanları, önemli ölçütleri atlayan özetler ile satır düşüren veri temizleme örnek veriliyor. Sekiz bileşenli bir şartname iskeleti öneriliyor: amaç, bağlam, girdiler, çıktı biçimi, kısıtlar, değerlendirme ölçütleri, uç durumlar ve doğrulama adımları. Otuz acemi katılımcıyla yapılan 2024 tarihli bir çalışmada gereksinim yazma eğitimi çıktı kalitesini yüzde 20, klasik istem mühendisliği eğitimi yüzde 1 artırıyor.

Şartname bileşeni8iskelet
Gereksinim eğitimiyle artış%2030 katılımcı
İstem eğitimiyle artış%1aynı deney
Towards Data Scienceanaliz · 10 dk

Building an Agent-Ready Data Warehouse: What Traditional Architectures Do Wrong

Ajana hazır bir veri ambarı kurmak: geleneksel mimariler neyi yanlış yapıyor

Shafeeq Ur Rahaman bir yapay zekâ ajanına ambar erişimi vermenin ambarı ajana hazır hale getirmediğini savunuyor. Kampanya analitiği senaryosunda eksik yüklemeler, standartlaştırılmamış para birimleri ile saat dilimi farkları, sözdizimsel olarak doğru ama iş gerçekliğine uymayan sonuç üretiyor. Çözüm olarak karar sözleşmesi öneriliyor: onaylı veri kaynakları, asgari tarihsel pencere, ölçüt tanımları, tazelik eşiği, eksiksizlik kontrolleri ve yürütme politikalarını içeren makine okunur korkuluklar. Mimari dört katmanda kuruluyor: anlamsal arayüz, politika denetimli sorgu yürütme servisi, önerinin eylemden ayrılması ve genişletilmiş gözlemlenebilirlik.

Mimari katman4anlamsal arayüzden gözlemlenebilirliğe
Başlangıç önerisi1 kararyinelenen
Towards Data Sciencekuram · 11 dk

Variational Autoencoders (VAEs) Explained: From Theory to ELBO and the Reparameterization Trick

Varyasyonel otokodlayıcılar: kuramdan ELBO ile yeniden parametreleme hilesine

Slava Efimov varyasyonel otokodlayıcıların sıradan otokodlayıcıların iki kısıtını nasıl aştığını türetiyor: gizli uzayda benzerliğin korunmaması ile üretilen görüntülerin düşük kalitesi. Log olabilirlik doğrudan enbüyüklenemediği için ELBO alt sınırı optimize ediliyor. Hedef iki terime ayrışıyor: çözümlenen görüntüyle özgün görüntü arasındaki ortalama kare hatayı küçülten yeniden kurulum terimi ve kodlayıcı dağılımının standart normalden uzaklığını cezalandıran Kullback-Leibler terimi. Yeniden parametreleme hilesi örneklemeyi bağımsız bir gürültü değişkenine taşıyıp geri yayılımı türevlenebilir bırakıyor.

ELBO terimi2yeniden kurulum ile KL
Öncül dağılımN(0,1)standart normal

Kültür ve uzun okuma

Aeondeneme · 18 dk

When is stereotyping a handy tool, and when is it a sin?

Kalıp yargı ne zaman kullanışlı bir araç, ne zaman bir günah?

Tom Ralston genellemenin akıl yürütmenin kusuru değil zorunlu bir bilişsel araç olduğunu savunuyor. Tümel genellemeler tek bir karşı örnekle çöküyor, jenerik genellemeler istisnaya dayanıyor ve oranları izlemiyor. Sarah-Jane Leslie’nin bulgusu örnek veriliyor: insanlar sivrisineklerin yalnızca yüzde 1’i Batı Nil virüsü taşıdığı halde sivrisineklerin virüs taşıdığı önermesini kabul ediyor, yüzde 90 oranına karşın insanların sağ elini kullandığı önermesini reddediyor. Yazı Frank Ramsey’in genel inancı geleceği karşılama eğilimi sayan çerçevesinden, Linda deneyinden ve İskoçya’nın alkol verisinden geçiyor.

Batı Nil virüsü taşıyan sivrisinek%1kabul edilen genelleme
Sağ elini kullanan insan%90reddedilen genelleme
Güvenli sınırın aşılma oranı%50İskoçya
Psycherehber · 21 dk

How to think like a Hegelian

Hegelci gibi düşünmek

Jeffrey Reid, Hegel’in düşünce anlayışını uygulamalı bir rehbere çeviriyor. Düşünme edilgen bir veri alma süreci değil, beyni aşıp dünyaya uzanan ve nesneyi dönüştüren bir edim olarak tanımlanıyor: masadaki kalem yazma aracı haline geliyor, ham ahşap heykele dönüşüyor, dansçı tekrarla bedenini ruhlandırıyor. Aufhebung nesneyi dolaysız biçiminden kaldırıp anlamlı varoluşa yükseltiyor. Bilgi, kendi etkinliğini nesnede tanımak olarak kuruluyor. İnsanlar söz konusu olduğunda bu tanıma karşılıklı olmadığında efendi köle diyalektiğine dönüşüyor. Reid buradan başkasını düşünen özne saymanın onun özgürlüğünü tanımayı gerektirdiği sonucunu çıkarıyor.

Tinin Görüngübilimi1807Hegel
Hegel’s Grammatical Ontology2021Reid
Quanta Magazineanaliz · 11 dk

Why Are Rivers So Mathematical?

Nehirler neden bu kadar matematiksel?

Natalie Wolchover kaotik süreçlerle oluşan nehir ağlarının neden basit ölçekleme yasalarına uyduğunu anlatıyor. 1957’de Virginia ile Maryland derelerinin verisinden çıkan Hack yasasına göre akarsu uzunluğu drenaj alanının 0,6 üssüyle orantılı; kare parçalar için beklenen değer 0,5. Bu, küçük havzaların kısa ve tıknaz, büyük havzaların uzun ve ince olması demek, yani ağlar tam fraktal değil. İki açıklama sunuluyor: enerji yitimini enküçükleyen optimal kanal ağı kuramı ile erozyonla yeniden düzenlenmeyi modelleyen peyzaj evrimi benzetimleri. Tian Dong ile ekibi Nisan 2026’da aynı üssün nehir deltalarında da geçerli olduğunu buluyor.

Hack yasası üssü0,6akarsu uzunluğu
Kuramsal alternatif0,5kare parçalar
Çatallanma açısı72 derecenehir ağı
Yasanın bulunuşu1957Hack
Boston Reviewdeneme · 30 dkAbnormal Returns

What Was the Internet?

İnternet neydi?

Siva Vaidhyanathan, Avery Dame-Griff, Joanna Walsh, Chad Wellmon ile Cory Doctorow’un yazılarından oluşan dosya, açık ve dağıtık bir ağ olarak kurulan internetin kurumsallaşmış bir ekosisteme dönüşümünü ele alıyor. Vaidhyanathan, Google’ın kaynağa yönlendiren arama motorundan doğrudan yanıt üreten bir sisteme geçişini izliyor: Pew ölçümünde yapay zekâ özeti varken geleneksel sonuca tıklama yüzde 8, yokken yüzde 15. Walsh bağımsız edebiyat dergilerinin algoritma değişiklikleri sonrası erişim kaybını anlatıyor. Doctorow nedeni düzenleyici yakalanmada, telif yasasının 1201. bölümünde ve rekabet hukukunun uygulanmamasında görüyor.

Geleneksel sonuca tıklama%8yapay zekâ özeti varken
Aynı tıklama%15özet yokken
Sıfır tıklamalı arama payı%60-68tüm sorgular
Organik tıklamada düşüş%61yıllık, Seer Interactive
Programmable Mutterdeneme · 7 dkMarginal Revolution

John Crowley has died

John Crowley öldü

Henry Farrell, bilimkurgu, fantezi ile edebi kurgunun kesişiminde yazan John Crowley’nin ölümü üzerine yazıyor. Crowley’nin en bilinen romanı Little, Big, uzun ve pikaresk bir aile destanı olarak tarif ediliyor; son elli sayfasında bütün ana karakterler perilere dönüşüyor. Farrell, Ursula Le Guin’in kitabı tek başına fantezinin yeniden tanımlanmasını gerektiren bir eser sayan değerlendirmesini aktarıyor. Yazıda Aegypt dizisi, Four Freedoms, Totalitopia derlemesi ile Hugh O’Neill isyanı sırasında geçen Flint and Mirror anılıyor. Susanna Clarke’ın Piranesi’si Crowley etkisi taşıyan eser olarak veriliyor.

Kısa notlar

The Daily Sparkdöküm · 1 dk

When Growth Met Value

Büyüme değerle buluştuğunda

Torsten Sløk, S&P 500 içinde yarı iletken üreticileri ile sağlık sektörünün ileriye dönük fiyat kazanç oranlarının yıllar sonra ilk kez aynı düzeye geldiğini gösteriyor. Büyüme kanadında sayılan yarı iletkenler, değer kanadında sayılan sağlıkla aynı çarpanda buluşuyor. Veri Bloomberg ile Macrobond’dan alınmış.

Snippet Financedöküm · 1 dk

Japanese Stocks

Japon hisse senetleri

Japon hisse senetlerinde yabancı sahipliğinin otuz yıllık seyri. Yabancı yatırımcıların payı 1990’da yüzde 5 iken bugün yüzde 33. Veri Apollo’dan alınmış.

Yabancı sahiplik payı%33Japonya, bugün
Aynı pay%51990
FlowingDatahaber · 2 dk

Flock wanted to tap dashcams in rideshare vechicles to add to surveillance data

Flock gözetim verisine eklemek için paylaşımlı araç kameralarına uzanmak istedi

Nathan Yau, gözetim şirketi Flock’un plaka okuyucu ağını genişletmek için araç kamerası şirketi Nexar ile ortaklık kurup paylaşımlı ulaşım sürücüleri üzerinden veri toplamayı planladığını aktarıyor. Kaynak, Joseph Cox’un haberi ile Flock’un Georgia Başsavcılığı’na sunduğu tanıtım dosyası. Sunum 350.000 Uber, Lyft ile teslimat sürücüsü cihazından pasif toplama tasarısını gösteriyor. Flock ortaklığın hiç hayata geçmediğini söylüyor.

Hedeflenen cihaz350.000paylaşımlı ulaşım ile teslimat