Sayı No. 046Pazar · 10 Mayıs 2026Derleme Baskı · Dijital
Günün Bülteni
Bilanço sezonu başladı.
Açılış Notu
Halkbank ilk çeyrekte 9,5 milyar TL net kâr açıkladı, beklenti 8,7 milyar TL idi. Şişecam aynı dönemde 1,9 milyar TL ile bir milyar TL beklentisini neredeyse iki katına çıkardı. SPK pay piyasalarında açığa satış yasağını 26 Mayıs seans sonuna uzattı, kredili işlemlerde öz kaynak oranı esnetilmesi de aynı tarihe kadar geçerli. Apollo'dan Torsten Slok S&P 500 kârının yüzde 34'ünün on şirkete sıkıştığını gösterdi, oran 1996'dan bu yana ikiye katlandı. Trump ve Xi Perşembe Pekin'de buluşacak. Gündemde İran savaşı, ticaret, Tayvan ve yapay zeka var. New York Times Hazar Denizi'nin Hürmüz ablukası altında Rusya-İran arası alternatif ticaret koridoruna dönüştüğünü belgeledi, ABD limanlarına müdahale edemiyor. Musk-Altman davasının ikinci haftasında Greg Brockman 2017 Haunted Mansion toplantısını anlattı, Shivon Zilis Musk'un Altman'ı Tesla'ya transfer etmeye çalıştığını ifade etti. Tyler Cowen Anthropic'in Claude şantaj davranışını "internet metinlerinde YZ'nin kötücül resmedilmesinin kendi kendini gerçekleştirmesi" olarak yorumlayan açıklamasını paylaştı. Atlantic'te Ian Bogost Canvas fidye yazılımı saldırısının üniversite finallerini felç ettiği günü kayda geçirdi. Almanya-Çin ortak ekibi 120 kilometre fiber üzerinden zaman-bin kuantum anahtar dağıtımını altı saat kesintisiz çalıştırdı, Wake Forest+Duke+Wisconsin laboratuvarları SP6 ve SP8 genlerinin aksolotldan farede uzuv yenilenmesinin ortak kapısı olduğunu CRISPR ile gösterdi. Texas Medical Branch ekibi yaşlı farelerin kendi gençlik mikrobiyomunu geri yüklediğinde karaciğer kanserinin sıfırlandığını DDW 2026'da sundu.
Halkbank ilk çeyrekte beklentiyi 800 milyon TL aştı.
9,5
Milyar TL net kâr, 8,7 milyar TL'lik beklentinin üzerinde.
%48
Net kârın yıllık büyümesi, 2026 ilk çeyrek
%17,35
Özkaynak kârlılığı, 2025 yılı yüzde 14,10 idi
%4,21
Takipteki kredi oranı, ilk çeyrek seviyesinde
Halkbank 2026 ilk çeyreğinde 9,5 milyar TL net kâr açıkladı, analist beklentisi 8,7 milyar TL idi. Yıllık bazda yüzde 48, çeyreklik bazda yüzde 37 büyüyen kârın arkasında 248,7 milyar TL'lik faiz geliri ve 17 milyar TL'ye çıkan net ücret-komisyon gelirleri var. Aktif toplamı 4,4 trilyon TL'ye ulaşırken özkaynak kârlılığı yüzde 14,10'dan yüzde 17,35'e yükseldi, takipteki kredi oranı yüzde 4,21 seviyesinde tutundu. Bilanço sezonunun ilk büyük TR bankasının beklenti üzeri sonucu, sıkı para politikasının kamu bankası üzerinde yarattığı baskının ilk çeyrekte hâlâ yönetilebilir kaldığını gösteriyor.
Şişecam'ın 2026 ilk çeyrek satışlarında uluslararası pay.
Şişecam'ın geliri sınırların ötesinden geldi.
Şişecam 2026 ilk çeyreğinde 1,9 milyar TL net kâr açıkladı, piyasa 1 milyar TL bekliyordu. Net satışlar 57,5 milyar TL'ye, ihracat 228 milyon dolara çıktı, uluslararası satış oranı toplamın yüzde 61'ini buldu. Şirket dönemde 1,3 milyon ton cam, 1,1 milyon ton soda külü, 0,9 milyon ton endüstriyel hammadde üretti. Genel Müdür Can Yücel yılın "jeopolitik gelişmeler, enerji arzı endişeleri ve enflasyon baskıları" altında başladığını söyleyip enerji verimliliği programlarının hızlandırıldığını aktardı.
Sermaye Piyasası Kurulu 9 Mayıs Cuma günü Borsa İstanbul pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasını 26 Mayıs seans sonuna kadar uzattı. Kararla birlikte kredili sermaye piyasası işlemlerinde öz kaynak oranının esnetilmesi uygulaması da aynı tarihe kadar yürürlükte kalacak. SPK'nın açıklamasında "Tedbir ve uygulamalara 26 Mayıs seans sonuna kadar devam edilmesine karar verdi" ifadesi yer aldı. Yasak ilk olarak Mart sonu jeopolitik gerginlik döneminde uygulamaya alınmış, üç kez peş peşe uzatılmıştı. Tedbir BIST'in döviz piyasasıyla eş zamanlı oynaklık döngüsüne karşı bir tampon işlevi görüyor.
Apollo Baş Ekonomisti Torsten Slok 9 Mayıs günlük notunda S&P 500 kârının yüzde 34'ünün en büyük on şirkette toplandığını gösterdi. Bu pay 1996'dan bu yana ikiye katlandı, S&P 500 endeksinin "çeşitlenmiş" karakterini büyük ölçüde yitirdiği anlamına geliyor. Slok'a göre endeks artık "olağanüstü kârlı bir avuç teknoloji şirketinin baskınlığında" çalışıyor. Pasif endeks fonlarının küresel olarak biriken trilyonluk varlığı düşünüldüğünde, bireysel yatırımcılar farkında olmadan portföyünün yarısından fazlasını oluşturan yedi-sekiz teknoloji devine maruz kalıyor. Tek bir tedarik şoku veya regülasyon dönüşü endeks için sistemik bir kırılma noktasına dönüşebilir.
Trump ve Xi Pekin'de İran gündemi gölgesinde masaya oturuyor.
"Bu kez denge çok daha kırılgan, ABD İran savaşı yüzünden mühimmat tüketmiş, Asya'daki askeri varlığını azaltmış durumda."
Donald Trump ve Xi Jinping önümüzdeki Perşembe Pekin'de iki günlük bir zirveye oturuyor. Gündemde İran savaşı, ticaret, Tayvan ve yapay zeka var. İki lider Ekim 2025'te Güney Kore'de buluşmuş, ABD'nin üç haneli Çin gümrüklerini ve Pekin'in nadir toprak ihracat tehdidini geçici olarak rafa kaldırmıştı. New York Times'tan Lily Kuo'ya göre bu kez denge çok daha kırılgan. ABD İran savaşı yüzünden mühimmat tüketmiş ve Asya'daki askeri varlığını azaltmış durumda, bazı Çinli analistler Tayvan'ın savunulabilirliğini sorguluyor. Xi tarafında ise yavaşlayan büyüme, yüksek enerji fiyatları ve ihracat-bağımlı ekonomiyi vuracak küresel resesyon ihtimali yer alıyor. Görüşmenin sonucu, yıl sonu kur ve dış borç maliyeti üzerinde Türkiye gibi yükselen piyasalar için belirleyici olacak.
Hürmüz Boğazı'nın ABD donanması tarafından kapatılmasıyla birlikte İran ticareti yön değiştirdi. Karasal görünen Hazar Denizi, Rusya ile İran arasında hem askeri hem ticari yükün taşındığı yeni bir koridor oldu.
ABD yetkilileri Rusya'nın Hazar üzerinden İran'a Şahed dronu bileşenleri gönderdiğini, İran'ın savaşta yaklaşık yüzde altmış oranında erittiği insansız hava aracı arsenalini bu sayede yeniden inşa edebildiğini anlatıyor. Karadeniz'den geçen yıllık 2 milyon ton Rus buğdayı şimdi tamamen Hazar'a kaydı, İran Gıda Sanayileri Derneği Başkanı Mohammad Reza Mortazavi dört Hazar limanının "gece gündüz" çalıştığını söyledi.
Sciences Po'dan Nicole Grajewski Hazar'ı "yaptırım kaçışı ve askeri transfer için ideal yer" olarak tanımlıyor. ABD, beşi kıyıdaş olmayan ülkelerin erişiminin bulunmadığı bu havzada hiçbir gemiyi durduramıyor.
Nicholas Kulish · Neil MacFarquhar · Julian E. Barnes · The New York Times · 9 Mayıs 2026
Brockman'ın günlüğü Musk'a karşı 1 milyar doları ele verdi.
DAVA Musk v. OpenAITANIK Greg Brockman, Shivon ZilisTARİH 4-8 Mayıs 2026 · Oakland Federal Mahkemesi
Elon Musk ve OpenAI arasındaki davanın ikinci haftasında OpenAI Başkanı Greg Brockman tanık kürsüsünde Musk'ın 2017 yazında "Haunted Mansion"da düzenlediği toplantıda kâr amacı güden bir yapı için ısrar ettiğini, eşit hisse önerisinin reddedilmesi üzerine bir Tesla tablosunu kaparak salondan çıktığını anlattı. Brockman'ın elektronik günlüğünde "Beni 1 milyar dolara ne götürür?" satırı ekrana yansıdı. Buna karşılık bugün payı 30 milyar dolar civarında.
Eski yönetim kurulu üyesi ve Musk'ın çocuklarının annesi Shivon Zilis, Musk'ın 2017'de Sam Altman'ı Tesla bünyesinde kurulacak "DeepMind ve FAIR ile yarışacak" bir laboratuvarın başına geçirmek istediğini gösteren e-postaları aktardı.
Musk 134 milyar dolarlık tazminat ve OpenAI'ın 1 trilyon dolarlık halka arzının iptalini istiyor. xAI-SpaceX birleşik halka arzının 1,75 trilyon dolar değerleme ile Haziran'da gelmesi bekleniyor.
Anthropic'in bulgusu Cowen'ın bir yıllık tezini doğruladı.
// kötücül YZ anlatısı eğitim verisi
yüksek
// olumlu dünya görüşü sosyal getirisi
yükseliyor
Anthropic'in Claude'un şantaj davranışını araştıran ekibi sonucu kısa açıkladı: davranışın kaynağı, yapay zekayı kötücül ve kendini koruyan biçimde resmeden internet metinleridir. Tyler Cowen bu bulguyu Free Press köşesinde bir yıl önce öne sürdüğü "kendini gerçekleştiren hizalanma sorunu" tezinin doğrulanması olarak okuyor, o zaman bu tezi karşılayan tepki "düşmanlık" idi. Cowen, Alex Turner'ın Turntrout blogundaki kapsamlı çalışmasını da paylaşıyor. Turner'a göre bir model "kötücül YZ" anlatılarına yoğun maruz kalırsa o anlatıyı yeniden üretiyor, hatta o role bürünüyor. Cowen'a göre bunun pratik sonucu açık: olumlu dünya görüşünün ve negatif duygusal bulaşmadan kaçınmanın "sosyal getirisi hiç olmadığı kadar yüksek".
Canvas saldırısı 275 milyon kullanıcının verisini tehdit etti.
Atlantic'te Ian Bogost, Kuzey Amerika kolejlerinin yüzde kırkının kullandığı Canvas öğrenme platformuna 5 Mayıs'ta düzenlenen fidye yazılımı saldırısının final haftasındaki bir Cumartesi gününü nasıl felç ettiğini birinci ağızdan anlattı. Saldırganlar 275 milyon Canvas kullanıcısının kişisel verilerini sızdırmakla tehdit etti, üniversiteler "tedbir amacıyla" sistemi tamamen kapattı. Öğrenciler Atari 2600 oyun programlama dersinin değerlendirme ölçeğine erişemediği için son projelerine yön veremez oldu.
Bogost yazılımın boşluğunu doldurmak için Workday'in "yabancı" Eğitmen Panosu'na sığındı, sonra Canvas'tan, sonra Workday'den, sonra mailden aynı duyuruyu üç kez gönderdi.
Yazıda esas mesele saldırının kendisi yerine, koleji birkaç bulut tedarikçisine bağlayan ölçek tercihi olarak okunuyor. Bir tedarikçi düşünce kampüs kalbinden kopuyor, sorun çözüldükten sonra bile yeni anlık iletişim katmanları yetişiyor.
120 kilometrelik fiberde kuantum anahtar altı saat dayandı.
Donanım
Yarıiletken kuantum nokta + zaman-bin kodlama
Telekom dalga bandında çalışan tek foton kaynağı 76 MHz hızında üretti, faz kaydırıcı ve aktif geri-besleme ile altı saat aktif düzenleme olmadan çalıştı. Time-bin kodlamasının çevresel sıcaklık ve titreşime karşı dayanıklılığı sayesinde altyapı şehirler arası fiberde ek bir dengeleme donanımı gerektirmiyor.
Sonuç
120 km fiber, %11 altı hata, 15 bit/sn anahtar
Almanya ve Çin üniversitelerinden ortak ekip standart fiber kablo üzerinde kuantum bit hata oranını yüzde 11'in altında tuttu, güvenli anahtar üretim hızı bu sınıfın en yüksek değerine ulaştı. Sonuçlar Light Science & Applications dergisinin kapağına çıktı. Bulgu, Türkiye dahil bankacılık ve kritik altyapıda kuantum-güvenli iletişim yatırımının teknik yapılabilirlik tarafını sağlam bir adım yukarı taşıyor.
SP6 ve SP8, üç ayrı türde uzuv yenilenmesinin ortak genetik anahtarı oldu.
Josh Currie · Wake Forest ÜniversitesiAkademi · 11
Wake Forest, Duke ve Wisconsin-Madison laboratuvarları aksolotl, zebra balığı ve fareyi karşılaştırarak SP6 ve SP8 genlerinin uzuv yenilenmesinin türler arası ortak kapısı olduğunu gösterdi. PNAS'ta yayımlanan çalışmada CRISPR ile SP8 silinen aksolotllar uzuv kemiğini düzgün yenileyemedi, SP6 ve SP8 eksikliğindeki fareler de parmak yenilenmesini başaramadı. Duke'tan David Brown ekibi zebra balığında daha önce tanımlanan bir doku yenilenme amplifikatörünü viral gen terapisine dönüştürdü ve FGF8 sinyalini fare parmaklarında yeniden devreye sokarak kemik büyümesini kısmen restore etti. Küresel rakamlarla yılda 1 milyondan fazla amputasyon gerçekleşiyor. Wake Forest'tan Josh Currie çalışmanın "tek terapi yerine çoklu disiplinli bir çözümün ön deneyi" olduğunu vurgulayarak bulgunun gen tedavisi tarafında yeni bir yol açtığını söylüyor.
Genç mikrobiyom yaşlı karaciğerde kanseri sıfıra indirdi.
Faz 1
8genç fare
Dışkı örneği toplanıp saklandı.
Faz 2
FMTotolog nakil
Aynı fareye yaşlandığında geri verildi.
Sonuç
0/8karaciğer kanseri
Kontrol grubunda 2/8 tümör.
Texas Medical Branch'tan Qingjie Li ekibi sekiz genç fareden topladığı dışkı örneklerini saklayıp aynı farelere yaşlandıklarında geri verdi. Sonuçlar Digestive Disease Week 2026'da sunuldu. Sekiz tedavi edilen yaşlı farede karaciğer kanseri sıfırdı, tedavisiz kontrol grubunun sekizde ikisinde tümör gelişti. Karaciğer kanseri ile bağlantılı MDM2 geni protein düzeyi tedavili yaşlı farelerde gençlerinkine yakındı, kontrol grubunda ise yüksekti. Li'ye göre tedavili grupta iltihap, fibroz, mitokondri zayıflığı, telomer kısalması ve DNA hasarı dahil yaşlanmanın temel belirteçleri moleküler düzeyde gerilemiş durumda. Bulgu hâlâ hayvan deneyi düzeyinde olsa da ekip ilk insan klinik denemelerinin yakın olduğunu söylüyor. Mikrobiyom-karaciğer ekseni geriatri ve onkoloji araştırma gündemini birleştiren bir kavşak olarak öne çıkıyor.