Sayı No. 045Cumartesi · 9 Mayıs 2026Derleme Baskı · Dijital
Günün Bülteni
Açılış Notu
Bank of America, Türkiye'nin 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28,5'ten yüzde 30'a yükseltti, Goldman Sachs ve BBVA Research de aynı eşiğe geldi. TÜİK'in açıkladığı Mart sanayi üretimi takvimden arındırılmış bazda yüzde 1,1 daraldı, Hazine'nin Nisan nakit açığı 251,2 milyar TL'ye ulaştı. Şubatta sıfırlanan otuz euroluk e-ithalat muafiyetinin ardından fiziki yurt dışı kart harcaması yıllık yüzde 47,2 büyüdü. ABD'de Nisan'da 115 bin yeni iş yaratıldı ama Michigan tüketici güveni 1952'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Trump idaresi, mahkemenin yüzde 10 küresel ek gümrüğü iptal etmesinin ardından Çin görüşmesi için Pekin'e eli zayıf gidiyor. Financial Times dört büyük bulut altyapı şirketinin 725 milyar dolarlık yapay zeka yatırımının birleşik serbest nakit akışını son on yılın en düşük seviyesine çektiğini gösterdi, NY Fed Tricolor ve First Brands çöküşlerinden bankalara taşan stresi ölçtü; Apollo'dan Torsten Slok ise yapay zekanın yeni girişim başvuru eğrisini yukarı kırdığını belgeledi. Akademide Bank of Canada CBDC tasarımının tokenize edilip edilmeme ikilemini denge modeliyle inceledi, başka bir çalışma evrenin temel sabitlerinin yaşam için dar bir banda ayarlanmış göründüğünü belirtti.
BofA'nın 2026 yıl sonu Türkiye enflasyon tahmini, yüzde 28,5'ten yükseldi.
Önceki tahmin
%28,5
BofA, Türkiye yıl sonu enflasyon tahminini yüzde otuza yükseltti.
Bank of America, Türkiye'nin 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28,5'ten yüzde 30'a yükseltti. Karar Nisan ayında manşet enflasyonun aylık yüzde 4,18 (beklenti yüzde 3,28) ve yıllık yüzde 32,37 (beklenti yüzde 31,25) ile beklentilerin oldukça üzerinde gelmesinin ardından alındı. Hande Küçük imzalı raporda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın politika faizini Eylül'e kadar değiştirmeyeceği, efektif fonlamanın yüzde 40 dolayında tutulacağı ve Eylül'den itibaren toplam 300 baz puanlık bir faiz indirim turuna girileceği öngörülüyor.
Goldman Sachs ve BBVA Research de yıl sonu beklentisini benzer şekilde yüzde 30'a çekti. Türkiye okuru için pratik yansıma açıktır. Hazine'nin Mayıs-Temmuz dönemine açıkladığı 1,65 trilyon liralık iç borçlanma programı bu yüksek faiz ortamında artan bir maliyet yükü taşıyor.
Sanayi üretimi Mart'ta imalat tarafında ivme kaybetti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Mart 2026 sanayi üretimi endeksi mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış aylık ölçümde yüzde 0,8 düştü, takvim etkisinden arındırılmış yıllık ölçümde de yüzde 1,1 daraldı. Madencilik ve taş ocakçılığı yıllık yüzde 5,6, imalat sanayi yüzde 1,3 geriledi; elektrik, gaz ve ısıtma kalemi yüzde 5,8 büyüdü. Verinin alt kalemleri imalatta zayıflığı, enerji üretiminde ise ısrarlı yükselişi gösteriyor. İmalat tarafındaki gerileme TCMB'nin sıkı para duruşu ile ihracat siparişlerindeki yavaşlamanın birlikte düşürdüğü kapasite kullanımına işaret ediyor. Yıl sonu yüzde 30 enflasyon beklentisi ortamında üretim verisinin zayıflaması, sıkılaşmanın reel sektör tarafındaki yansımasını netleştiriyor.
Hazine'nin Nisan nakit açığı 251 milyar TL'ye yükseldi.
251,2
milyar TL · Hazine'nin Nisan 2026 nakit açığı, faiz dışı harcamalarla genişledi.
1,65 tn
Hazine'nin Mayıs-Temmuz dönemi için açıkladığı iç borçlanma programı
%40
BofA'nın Eylül'e kadar geçerli gördüğü TCMB efektif fonlama düzeyi
Nisan
Vergi tahsilat takvimi dışında kalınca açığın belirginleştiği ay
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre Nisan 2026'da nakit dengesi 251,2 milyar TL açık verdi. Açık vergi gelirlerinin Nisan ayı için olağan tahsilat takvimi dışında kalmasına ve faiz dışı harcamaların hızlanmasına işaret ediyor. Aynı bakanlık iki gün önce Mayıs-Temmuz dönemi için 1,65 trilyon liralık iç borçlanma programını açıkladı. Sıkı para duruşunun reel faiz seviyesini yüksek tuttuğu bir dönemde Hazine'nin yeniden borçlanma maliyeti bütçe açığını döngüsel olarak büyütüyor.
Tek bir kural değişikliği, Türk alışverişçiyi yurt dışına taşıdı.
%47,2
Fiziki yurt dışı kart harcamasının yıllık artışı, Şubat kararından sonra rekor seviyeye çıktı.
Yurt dışı, Mart 2026
39,9 mlr ₺
Bankalararası Kart Merkezi · son 12 ay toplamı 77,3 milyar TL
Yurt içinde turist payı
%14
Perakende harcamasındaki tarihi düşüş · 2022'de %23,2 idi
6 Şubat 2026'da çevrim içi alışverişte uygulanan otuz euroluk gümrük vergisi muafiyetinin sıfırlanmasının ardından tüketici davranışı yön değiştirdi. Mart ayında seyahat (havayolu, konaklama, acenta) harcaması 27,4 milyar TL ile tüm zamanların rekoruna ulaştı, fiziki harcamanın yüzde 68,5'ini bu kalem oluşturdu. Aynı dönemde turistlerin Türkiye'de bıraktığı perakende harcama yüzde 14'e geriledi, giyim ve hediyelik kalemlerinde son beş yılın en düşük değerleri görüldü. Kısa kararla yazılan tek bir vergi kuralı, tüketim coğrafyasını yurt içinden yurt dışına taşıdı.
ABD istihdamı Nisan'da 115 bin arttı, savaş gölgesinde direnç.
Yüksek enerji fiyatları ve İran savaşı belirsizliği altında ABD iş gücü piyasası beklenenden güçlü bir veri açıkladı, ama veri Fed içindeki bölünmüş bakışı kapatmaya yetmedi.
Amerikan ekonomisi Nisan'da 115 bin yeni iş yarattı, işsizlik oranı yüzde 4,3'te sabit kaldı. Veri, yüksek enerji fiyatlarına ve İran savaşının yarattığı belirsizliğe rağmen iş gücü piyasasının dirençli kaldığını gösterdi. Aynı gün Federal Rezerv Chicago Başkanı Austan Goolsbee hem faiz indirimi hem faiz artırımının masada kaldığını söyledi, enerji şokunun manşet enflasyona yansıması Federal Rezerv'i ikiye bölmüş durumda.
New York Federal Rezerv çalışması aynı şokun pompada K-şekilli ayrışma yarattığını belgelemişti. Bu istihdam manşeti, ayrışmanın sınırlı bir bölümünü kapsıyor.
Trump idaresi mahkeme yenilgisinin hemen ardından Çin'e gidiyor.
Mahkeme yenilgisi Trump'ın Pekin masasındaki elini zayıflatıyor.
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nin 7 Mayıs Perşembe günü Trump'ın yüzde 10 küresel ek gümrük vergisini hukuka aykırı bulmasının ardından idare cuma günü temyize başvurdu, Pekin yolculuğu öncesinde başkanlığın eli siyasi olarak yıprandı. Cornell Üniversitesi'nden Eswar Prasad, kararın idarenin tarife kullanma kabiliyetini ağır zedelediğini ve Trump'ı Çin masasında "çok zayıf bir pazarlık eliyle" bıraktığını söyledi. İdare 1974 Ticaret Yasası Section 122 yerine geçmişte Çin'e başarıyla uygulanan Section 301 soruşturma rotasına dönmeyi planlıyor, ancak bu süreç aylar alabilir. Trump'ın Pekin ziyareti Nisan'da planlanmıştı, İran savaşı nedeniyle ertelendi. Gündem "ticaret kurulu" kurulması ve ABD-Çin ticaret açığının daraltılması olarak çiziliyor.
Michigan tüketici güveni yetmiş dört yılın dibinde.
1973-74
Petrol şoku
Birinci OPEC ambargosu, Bretton Woods sonrası ilk dip.
1980
Volcker enflasyonu
Çift haneli TÜFE'yi kıran sıkı para programı.
2008
Finansal kriz
Lehman çöküşü, ev sahipliğinin yarısı askıya.
Mayıs 2026
Yetmiş dört yılın dibi
Enerji şoku ve İran savaşı belirsizliği birleşince güven 1952'nin altına indi.
Michigan Üniversitesi'nin Mayıs ön anketi, ABD tüketici güven endeksinin 1952'den bu yana en düşük seviyeye gerilediğini gösterdi. Menzie Chinn'e göre düşüş, yüksek enerji fiyatlarının manşet enflasyona ve hane bütçelerine yansıması ile İran savaşı belirsizliğinin birleşik etkisini taşıyor. Apollo Yönetici Ekonomisti Torsten Slok'un arşivinden alınan kesitlerde 100 bin doların altı ve üstü hanelerin güven açıklığı son kırk yılın en geniş seviyesinde, bir grup harcamaya hazırlanırken diğeri savunmaya geçiyor. Tarihsel makas keskin. 1952 sonrası tüm krizleri içeren bu seri, güven sinyalinin sistemik şok algısı ile sıkı korelasyon taşıdığını hatırlatıyor.
Financial Times'ın analizine göre Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta'nın 725 milyar dolarlık yapay zeka yatırım stratejisi dört şirketin birleşik serbest nakit akışını son on yılın en düşük seviyesine çekti. Wall Street tahminlerine göre üçüncü çeyrekte dört büyük bulut altyapı şirketinin birleşik serbest nakit akışı yaklaşık 4 milyar dolara inecek, pandemi sonrası dönemde çeyreklik ortalama 45 milyar dolardı.
Şirket bazında dağılım net biçimde ayrışıyor. Amazon 2026'da 200 milyar dolarlık yatırımla nakit tüketmeyi göze alıyor. Meta son altı ayda 55 milyar dolar borçlandı ve hisse geri alımını 2017'den bu yana en uzun süre durdurdu. Microsoft fiyat enflasyonu nedeniyle yıllık yatırım harcamasına 25 milyar dolar ekledi. Alphabet ilk çeyrekte 2015'ten bu yana ilk kez hisse geri alımı yapmadı, 31 milyar dolarlık yeni borç ihraç etti.
Bank of America internet analisti Justin Post bu süreci "sektörün gördüğü en derin yatırım döngüsü, bir kez yaşanan fırsat" olarak tanımlıyor. Chicago Booth'tan muhasebe profesörü Christian Leuz ise bu firmaların gerçek serbest nakit akışlarının raporlananın da altında olabileceğini söylüyor. Türkiye için doğrudan rakamsal bağlantı yok, ancak gelişen piyasa borçlanma piyasalarının iştahı bu fonlama dinamiklerinden dolaylı yoldan etkileniyor.
Slok'un grafiği, YZ'nin girişim başvuru eğrisini yukarı çektiğini söylüyor.
%30
Erken aşama anlaşmalarda "large rounds" kategorisinin payı, on yıl önce sıfıra yakındı.
Yıkıcı çerçeve
İşten çıkarma dalgası ve istihdam kaybı.
Yeniden dağılım çerçevesi
Yeni şirket kuruluşu, sektör ayrışması, üretkenlik artışı.
Apollo Yönetici Ekonomisti Torsten Slok'un 8 Mayıs Daily Spark notuna göre ABD'de yeni iş kuruluş başvuruları yapay zeka ile yükseliyor. Verinin ikinci ayağı erken aşama yatırım anlaşmalarındaki kompozisyon değişimi. PitchBook verisinde "large rounds" kategorisi tüm anlaşma sayısının yaklaşık yüzde 30'una çıktı, on yıl önce sıfıra yakındı. Slok bu örüntüyü "yıkıcı işten çıkarma" yerine "iş gücünün yeniden dağılımı" çerçevesinin kanıtı olarak okuyor, aynı haftaki Daily Spark serisinde YZ'nin Çin şoku ile yapı analojisini ve Jevons paradoksunu işliyor. Türkiye için doğrudan rakamsal bağlantı yok, ancak gelişen piyasalarda YZ-tabanlı girişim sermayesi havuzlarının nispi cazibesi bu eğriyi takip ediyor.
NY Fed NBFI çöküşlerinden bankalara stres taşındığını ölçtü.
3
Banka dışı finansal kuruluş çöküşü, NY Fed gözetim listesine son haftalarda eklenen vakalar
Tricolor
Subprime oto kredisi şirketinin iflas başvurusu, JPMorgan ve Jefferies kreditör listesinde
First Brands
Otomotiv parça üreticisinin çoklu teminat sahteciliğiyle çöküşü, BlackRock fonları zarar yazdı
Blue Owl
OBDC II'nin geri ödeme programını sonlandırması ve fonun kapatılma kararı
New York Federal Rezerv'in Liberty Street Economics blogu, son haftalarda iflas eden Tricolor (subprime oto kredisi) ve First Brands (otomotiv parça) ile geri ödeme programını sonlandıran Blue Owl Capital Corp II (OBDC II) gibi banka dışı finansal kuruluş (NBFI) vakalarının banka hisseleri üzerindeki doğrudan etkisini ölçtü. Çalışma, NBFI vakalarının sistemik endişe seviyesine ulaşmasa da bankalarda dikkate değer bir stres yarattığı çerçevesinin politika yapıcılar arasında yaygın olduğunu belirtirken NBFI şoklarının banka hisselerini ölçülebilir biçimde aşağı çektiğini gösteriyor. Bulgu hem bankacılık denetimi hem özel kredi pazarındaki gözlem listesi açısından yeni bir kalibrasyon gerektirebilir.
Zincir dışı kanal, geleneksel banka kredisi korunur
Defter dışı
Tokenize olmayan seçenek zincir dışı pazarda kalıp geleneksel ile kripto bankaların yan yana yaşadığı düzeni koruyor. Rezervlerin crypto kanaldan geleneksel kanala aktarımının yararlı olduğu koşullarda öne çıkıyor, ancak dolarizasyona açık ülkelerde kontrol kaybı maliyeti büyüyor.
11 · 12
Akademi · 12
Bilim insanları: evrenin sabitleri yaşam için dar bir banda ayarlanmış.
Sabit küçük kayarsa
Hücre içi sıvı yoğunlaşır, kan akışı durur, hücresel ulaşım imkansızlaşır.
Yaşam aralığı
Sabit büyük kayarsa
Su yapışkan hale gelir, biyokimyasal tepkimeler bağlanma eşiğini bulamaz.
ScienceDaily'nin aktardığı yeni çalışmaya göre evrenin temel sabitleri (atom yapısı, kütle çekim, elektromanyetik etkileşim parametreleri) yaşamın gerektirdiği dar bir aralıkta toplanmış görünüyor. Hücre içi sıvıların doğru akabileceği uygun aralık bu sabitlere bağlı kalıyor, küçük kaymalar kanı çok yoğun, suyu çok yapışkan veya hücresel hareketi imkansız kılabilir. Bulgu kozmolojik antropik prensibine yeni bir nicel ölçü ekliyor ve "yaşam imkanı için ne kadar evren ayarı gerekiyor" sorusuna sayısal bir çerçeve kazandırıyor. Sonuç fiziksel sabitlerin bir kez ölçülmüş çevre olduğu kanısının ötesine geçen bir tasarım kısıtı tartışması açıyor.
On Birinci Federal Rezerv Bölgesi'nin (Texas, Louisiana, New Mexico) banka kesimi 2026 yılına istikrarlı kâr, güçlü kredi koşulları ve iyileşen banka sermaye düzeyleri ile giriyor. Dallas Fed bölgesel bankaların değişen düzenleyici ortamda rekabetçi konumda olduğunu raporluyor.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı'nın iki AB Parlamento üyesine gönderdiği 8 Mayıs tarihli yazı, AB'nin net enerji ithalatçısı olarak yüksek enerji fiyatlarında "ticaret hadleri vergisi" yaşadığını ve fiyat şokunun para politikası tepkisini neden zorlaştırdığını anlatıyor.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı'nın altı AB Parlamento üyesine gönderdiği yazı, AB borçlanma faiz maliyetinin 2027 için 1 milyar euro, 2028'den itibaren yıllık 3 milyar euro civarında öngörüldüğünü belgeliyor. Bu veri, Komisyon Bütçe Komiseri Piotr Serafin'in 5 Şubat 2026 tarihli açıklamasına dayanıyor.