Sayı No. 030 Pazar · 19 Nisan 2026 Derleme Baskı · Dijital

Günün
Bülteni

Denizde abluka, karada kuraklık.

Açılış Notu Hürmüz yeniden kapandı, Trump Çarşamba tarihini verdi. Türkiye'de Şimşek IMF'de Gümrük Birliği'nin güncellenmesini istedi, Karahan 5 Mayıs'ta Meclis'e çıkıyor, kuraklık elektrik maliyetine 1,8 milyar dolar ekliyor.
01
Bugün Kaçırmaİran Hürmüz'ü yeniden kapattı
02
Bugün KaçırmaTrump'tan Çarşamba ültimatomu
03
EkonomiABD'de sessiz sanayi patlaması
04
EkonomiTahmin piyasalarında aşırı karamsarlık
05
TürkiyeŞimşek'ten IMF'de şok mesajı
06
TürkiyeKarahan 5 Mayıs'ta TBMM'de
07
TürkiyeBayraktar'dan İran gazı sinyali
08
TürkiyeKuraklık elektriğe 1,8 milyar dolar ekliyor
09
EkonomiABD Rus petrolü muafiyetini uzattı
10
YZAnthropic Schematik'le ilgileniyor
11
YZRAG doğru belge, yanlış cevap anlamına gelebilir
12
AkademiYZ ajanlarına git worktree
Bugün Kaçırma · 01
17 Nisan · Cuma
AÇIK
Dışişleri Bakanı Arakçi: "Ateşkes boyunca ticari geçişlere açık."
48 saat konvoy · iki gemiye ateş durum tersine döndü
19 Nisan · Pazar
KAPALI
Dini lider Hamaney: "Donanma yeni yenilgileri tattırmaya hazır."

İran, ABD deniz ablukasının sürmesi nedeniyle Pazar sabahı Hürmüz Boğazı'nı ticari trafiğe yeniden kapattığını duyurdu. Konvoylu tankerler geçerken iki ticari gemiye ateş açıldı. Trump'ın ilk tepkisi sert geldi, "İran bize şantaj yapamaz" dedi. Brent petrol fiyatı anında tırmandı, bir hafta önce savaş öncesi seviyelere inen ülke risk primi (CDS) tekrar yukarı döndü. İki gün önceki açılma hattı tek bir gecede silindi.

İran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı · BloombergHT
Ships Attacked in Strait of Hormuz as Iran Declares Strict Control of Vital Shipping Route · (Hürmüz'de gemilere saldırı, İran hayati koridoru sıkı kontrole aldı) · New York Times Trump'tan Hürmüz tepkisi · BloombergHT
01 · 12
Bugün Kaçırma · 02
19.04.2026 · WASHINGTON & TAHRAN · ÜLTİMATOM

Trump Çarşamba tarihini verdi, Pazartesi Islamabad'da müzakere başlıyor.

Çarşamba
Trump'ın anlaşma için verdiği son tarih
Pazartesi
ABD-İran heyetlerinin Islamabad'da buluşacağı gün

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen savaş karşıtı müzakerelerin nihai kararı için Çarşamba gününü son tarih olarak işaret etti. Anlaşma sağlanmazsa ülkeyi tekrar bombalamakla tehdit etti. CNN'in haberine göre ABD ile İran arasında yeni görüşmeler Pazartesi Islamabad'da yapılacak, Pakistan son haftalarda ikili kanal işlevi görüyor. Türkiye için bu çerçeve kritik, Çarşamba'dan sonra bombalama ihtimali enerji cephesinde ikinci bir şok dalgası anlamına geliyor. Tehdit ve müzakere davetinin aynı hafta sonunda birlikte gelmesi, diplomatik eksenin iki uçtan aynı anda ilerlediğini gösteriyor.

Trump'tan İran'a Çarşamba ültimatomu · BloombergHT CNN'e göre Islamabad'da yeni müzakereler Pazartesi yapılacak · BloombergHT
02 · 12
Ekonomi · 03

ABD'de sessiz bir sanayi patlaması yaşanıyor.

↑
Sanayi
Üretimi
↓
Sanayi
İstihdamı
Neden ikisi aynı yöne gitmiyor?
Talep.
Greg Ip'ye göre paradoksun arkasındaki tek güç verimlilik artışı ile devam eden yatırımın bileşimi.

Sanayi üretimi net biçimde yükselirken sanayi istihdamı düşmeye devam ediyor. Verimlilik artışı insan başına daha fazla çıktı üretiyor, istihdam düşse bile üretim büyüyor. Trump dönemi tarifesine karşın yatırım canlı, otomasyon ve yurt içine taşıma (reshoring) birlikte çalışıyor. Ip'ye göre "sanayide istihdam kaybı = sanayide çöküş" denklemi 2026 ABD'sinde artık geçerli değil, üretim istatistiğine bakmadan iş gücü verisinden sonuç çıkaran çevreler yanılıyor.

America Is in the Middle of a Stealth Manufacturing Boom · (ABD sessiz bir sanayi patlamasının ortasında) · Greg Ip · Wall Street Journal
03 · 12
Ekonomi · Tahmin Piyasası · 04

Hürmüz açılışına bahis, ateşkes öncesinden daha karamsar.

söylem → piyasa fiyatı → risk primi ?
iyimser söylem + olaysız seyir ⇒ karamsar bahis
Söylem Trump'ın abartılı ifadeleri piyasanın bahis oranlarını geri püskürtüyor.
Bahis "Hürmüz kısa sürede açılacak" beklentisi ateşkes duyurusu öncesinden bile aşağıda.
Prim Jeopolitik risk fiyatlaması aşırı iyimserlik yerine aşırı karamsarlık üretiyor.

Hürmüz'ün yeniden açılma oranları tahmin piyasalarında ateşkes öncesinin altına düştü. Wisconsin-Madison ekonomisti Menzie Chinn'e göre piyasa Trump'ın abartılı söylemlerini fiyatlandırırken jeopolitik risk primini yeterince yansıtmıyor olabilir. Shiller'in "irrasyonel coşku" kavramının tersi bir örnek daha, aşırı iyimserlik yerine aşırı karamsarlık. Chinn'e göre tahmin piyasaları siyasi söylemin yankısı olmaya başladığında jeopolitik olaylarda çıpasını kaybediyor.

Irrational Exuberance in Prediction Markets? · (Tahmin piyasalarında irrasyonel coşku?) · Menzie Chinn · econbrowser
04 · 12
Türkiye · IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları · 05

Şimşek IMF panelinde "Şoklarla karşılaştık" mesajı verdi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamındaki "Parçalanan Bir Dünyada Ekonomik Entegrasyonun Geleceği" panelinde konuştu. Pandemi, 2023 depremi, kur şoku ve bugünkü İran savaşı arka arkaya dizildiğinde Türkiye'nin ders çıkarma ihtiyacını vurguladı.

Aynı panelde AB-Türkiye Gümrük Birliği'nin 1996'dan beri yenilenmeyen çerçevesinin güncellenmesi beklentisini dile getirdi. Ticaret parçalanması ve tedarik zinciri yeniden çizilirken güncellenmiş bir anlaşma Ankara için hem yeşil dönüşüm hem dijital hizmetler faslına açılma anlamına gelecek.

Bakan Şimşek: "Şoklarla karşılaştık ve bunlardan ders çıkarmak durumundayız" · Investing.com Türkiye
Şimşek'ten Gümrük Birliği güncelleme umudu · BloombergHT
05 · 12
K
Türkiye · TCMB · 06

5 Mayıs'ta Meclis'te, TCMB Başkanı Karahan'ın sunumu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 5 Mayıs tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunum yapacak. Mayıs ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısının hemen sonrasına denk gelen tarih, piyasa için faizin yolu hakkında ek sinyal beklentisi yaratıyor.

Sunum son PPK kararı, 12 ay sonrası enflasyon beklentisinin yüzde 23,4'e yerleştiği anket ve hazine-merkez bankası eşgüdümü üzerine soru alma alanı açacak. TCMB Başkanı'nın meclise doğrudan hitabı görece nadir bir olay, 2026 dezenflasyon patikasının siyaset cephesinde de hesabının sorulacağı bir pencere açılıyor.

TCMB · BloombergHT · 18 Nisan 2026
TCMB Başkanı Karahan Meclis'te sunum yapacak · BloombergHT
06 · 12
Türkiye · Enerji Diplomasi · 07
2026

Bayraktar'dan İran gazı anlaşması için uzatma sinyali.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, mevcut İran gaz anlaşmasında olası bir uzatma için görüşme yapılabileceğini ancak şu an resmi müzakere sürecinin başlamadığını açıkladı.

  • Mevcut anlaşma · 1996'dan bu yana25 yıl
  • Vade · sözleşmenin bitiş tarihiTemmuz 2026
  • Yıllık gaz akışı · yaklaşık hacim9-10 Mrd m³

İran-ABD gerilimi ve Hürmüz belirsizliği Türkiye'nin enerji ithalat rotasında ek soru işareti yaratıyor. Ankara'nın "çok yönlü enerji kaynağı" stratejisi (Rusya, İran, Azerbaycan, LNG) 2026'da sözleşme yenilemeleriyle eş zamanlı olarak sınavdan geçiyor.

Bakan Bayraktar'dan İran gazı açıklaması · BloombergHT
07 · 12
Türkiye · Enerji & İklim · 08
$1,8B
Kuraklığın elektrik üretimine 2026'da yüklediği yıllık ek maliyet

Kuraklık cari açığa doğrudan ekleniyor.

Baraj doluluk oranı uzun vadeli ortalamanın altında; hidro payı düştükçe ithal gaz devreye giriyor.

Ember Energy Türkiye ve Kafkaslardan Sorumlu Bölge Lideri Ufuk Alparslan'a göre kuraklığın hidroelektrik üretiminde yarattığı boşluğun ithal doğal gazla kapatılması yılda 1,8 milyar dolarlık ek yük demek. 2026'da baraj doluluk oranları uzun vadeli ortalamanın altına düşmüş durumda, hidro payının azaldığı ölçüde fosil yakıta kayış cari açığa doğrudan yansıyor. İklim değişkenliği artık makro tabloya giren bir kalem haline geliyor; su arzı kırılganlığı enflasyon, dış denge ve enerji güvenliğinin üçünü birden etkileyen ortak bir girdiye dönüşmüş durumda.

"Kuraklık elektrik üretimine yıllık 1,8 milyar dolar maliyet yaratıyor" · Ufuk Alparslan · BloombergHT
08 · 12
Ekonomi · Yaptırım Cetveli · 09

ABD, Rus petrolü muafiyetini arz sıkışıklığıyla uzattı.

Sıkı ayar çubuğu Gevşek
Cezalandırma söylemi Muafiyet uzatıldı
Bir hafta önce
Trump'ın "Rusya'yı cezalandırma" söylemi.
Bugün
Hazine Bakanlığı'nın muafiyet uzatma kararı.

ABD Hazine Bakanlığı yaptırım koluyla, bazı enerji şirketlerinin Rus petrolü alımına yönelik muafiyetini küresel arz endişeleriyle uzattı. İran savaşının Brent'i yukarı çektiği bir dönemde yaptırımın gevşetilmesi, Washington'un arz krizi karşısında politik ilke yerine takvimi değiştirdiğinin yeni örneği. Karar, enerji yaptırımlarının savaş dönemi ekonomisinde her an açılıp kapanan bir cetvel olduğunu bir kez daha görünür hale getiriyor.

ABD küresel arz sıkışıklığı nedeniyle Rus petrolü muafiyetini uzattı · Investing.com Türkiye
09 · 12
YZ · Donanım Yatırımı · 10

Anthropic, "donanım için Cursor" Schematik'e yatırım ile ilgileniyor.

// Ürün
Schematik
Mikrokontrolcü ve sensör devresi tasarımı için yapay zeka destekli tasarım aracı. Parça önerisi, montaj kılavuzu ve güvenlik denetimi entegre.
// Yatırımcı İlgisi
Anthropic + büyük kuruluşlar
Yazılım ajanlarının yanına donanım üretim modelleri ekleniyor.

Schematik, kullanıcıların yapay zeka yardımıyla basit elektronik cihaz (mikrokontrolcü, sensör devresi) tasarlayıp monte edebileceği bir araç olarak çıkış yapıyor. Hedef kitle hem hobi mühendisleri hem okul laboratuvarları. Anthropic dahil büyük kuruluşlar yatırım ilgisi gösteriyor. "Yazılım için Cursor"dan sonra "donanım için Cursor" çerçevesi, model destekli üretimin yazılım dışında da yayıldığını gösteriyor.

Schematik Is 'Cursor for Hardware.' Anthropic Wants In · (Schematik "donanım için Cursor," Anthropic masada) · Boone Ashworth · WIRED
10 · 12
YZ · Ürün Mimarisi · 11

RAG doğru belgeyi çeker, ama yanlış cevabı verebilir.

Sorun

Çelişen belgeler

Almayla Artırılmış Üretim (RAG) sistemleri doğru belgeleri bulsa bile bu belgelerin aralarında çelişki olduğunda yanlış cevap üretir. Mesela "ürün kapasitesi" sorusuna eski ve yeni dökümantasyon farklı sayılar verdiğinde model en üst sıradaki kaynağa körü körüne güvenir.

Çözüm

Katmanlı filtre

Emmimal Alexander katmanlı bir çözüm öneriyor. Önce çelişki algılama, sonra kaynakların güncelliğine göre ağırlıklandırma, en sonunda birden fazla kaynak çeliştiğinde büyük dil modelinin (LLM) ihtiyatlı yanıt vermesi. Retrieval doğru olsa bile üretim yanlış olabilir, ürün geliştirenler için mimari bir uyarı çıkıyor.

Your RAG System Retrieves the Right Data, But Still Produces Wrong Answers · (RAG doğru veriyi getiriyor ama yanlış cevap veriyor) · Emmimal P Alexander · Towards Data Science
11 · 12
> git worktree add ../agent-lane-2 main ▮

YZ ajanlarına ayrı masa, git worktree paralel kodlamayı temizliyor.

# temel
git worktree
aynı repoda izole klasör
# paralel ajan
3-5 oturum
dosya çakışması yok
# setup maliyeti
bağımlılık + test
her worktree ayrı kurulur
Üç ajan tek repodan ayrı dallarda çalışıyor; çakışma yok, her dal kendi worktree klasöründe.

Paralel ajanlı kod çalışma oturumları için git worktree kullanımı pratik bir çözüm. Bir hedef verildiğinde kendi başına yazılım üretebilen YZ sistemleri (kod ajanları), aynı repoda izole klasörlerde çalıştırılınca dosya çakışması yaşamadan paralel ilerleyebilir. Setup maliyeti var, her worktree'nin bağımlılıklarını kurmak ve testleri ayrı ayrı koşmak gerekiyor. Ama 3-5 ajanın aynı repoyu paylaştığı kurumsal ortamlarda kazanç belirgin, agentic coding mimarisinin sessiz altyapı katmanı olarak yerleşiyor.

AI Agents Need Their Own Desk, and Git Worktrees Give Them One · (YZ ajanlarına ayrı masa gerek, git worktree sunuyor) · Ruben Broekx · Towards Data Science
12 · 12
Günün Bülteni
Yeni haftaya hazırsın.
Sayı 030 · 19 Nisan 2026 · Arşive Dön