7 Nisan 2026 Bülteni
💡 Öne Çıkanlar
Enflasyon baskısı birden fazla kanaldan yükseliyor: ABD hizmet sektöründe ISM fiyat endeksi 70,7'ye fırlarken, Liberation Day tarifelerinin tüketiciye yansıma oranı yüzde 76'ya ulaştı. JPMorgan CEO'su Dimon yıllık mektubunda İran savaşının enflasyonu ve faizleri yukarı itebileceği uyarısında bulundu. Türkiye'de TL reel olarak 2025 başından bu yana en yüksek seviyesine çıktı, ancak Citi yıl sonu enflasyonunu yüzde 29 olarak öngörüyor. YZ cephesinde The Diff, yapay zekanın insan zekasıyla yakınsak evrim geçirdiğini savunurken New Yorker'ın Ronan Farrow imzalı profili OpenAI'ın geleceğini Sam Altman'a teslim etmenin risklerini sorguluyor.
Bugün Kaçırma
ABD hizmet sektörü Mart'ta yoğun enflasyon baskısıyla karşılaştı
WSJ · Matt Grossman
ISM hizmet sektörü anketinde fiyat endeksi Şubat'taki 63'ten Mart'ta 70,7'ye sıçradı. Bu, hizmet enflasyonunun enerji şokuyla birlikte yeniden hızlandığının güçlü bir sinyali. İstihdam bileşeni ise 2023'ten bu yana en sert düşüşünü yaşadı. Fiyat artışı ile istihdam daralmasının bir arada geldiği bu tablo, Fed'in ikilemini derinleştiriyor: enflasyonu bastırmak için sıkılaştırma zaten zayıflayan işgücü piyasasını daha da baskılayabilir.
İran'ın sivil ekonomisi çökerken askeri ekonomisi güçleniyor
The Economist
Savaş İran'ın sivil ekonomisini çökertirken Devrim Muhafızları'nın ekonomik gücünü paradoks biçimde artırıyor. Çin'in İran petrolü alımında Devrim Muhafızları'nın aracı rolü, bu yapının finansal kaynaklarını genişletti. Yaptırımların sivil sektörü boğarken askeri-ticari kompleksi güçlendirdiği bu dinamik, savaş sonrası İran'da güç dengesini kalıcı biçimde değiştirebilir. Makale, yaptırım politikasının istenmeyen sonuçlarına dair önemli bir vaka sunuyor.
Türkiye'den Haberler
BloombergHT
TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru Mart'ta 1,83 puan artarak 104,61'e yükseldi. TL aynı zamanda gelişmekte olan ülke para birimleri karşısında 2019'un son çeyreğinden bu yana en yüksek değerine ulaştı. Reel değerlenme ihracatçılar için maliyet baskısı yaratırken, dezenflasyon sürecinin bir yan ürünü olarak ortaya çıkıyor. TCMB'nin sıkı para politikasının döviz kuru kanalıyla enflasyonu baskılama stratejisi sonuç veriyor, ancak cari denge üzerindeki baskıyı artırması kaçınılmaz.
Ayrıca bkz: TL, gelişmekte olan ülke para birimleri karşısında en yüksek değerinde (BloombergHT)
BloombergHT
Citigroup Türkiye için yıl sonu enflasyon tahminini yaklaşık yüzde 29 olarak belirledi ve Nisan ayına ilişkin TCMB faiz öngörüsünü paylaştı. Güçlü Mart istihdam verileri nedeniyle Citi, Fed'den beklediği faiz indirimini Haziran'dan Eylül'e öteledi. Mevsim etkilerinden arındırılmış özel kapsamlı TÜFE Mart'ta aylık yüzde 2,02 artış gösterdi; bu, dezenflasyon sürecinin beklenen hızda ilerlemediğine işaret ediyor.
Ayrıca bkz: Mevsimsel TÜFE Mart'ta aylık %2,02 arttı (BloombergHT), Citi, Fed'den faiz indirim beklentisini öteledi (BloombergHT)
BloombergHT
GÜBRETAŞ'ın İran'daki bağlı ortaklığı Razi Petrochemical, saldırılar sonucu tesislerdeki elektrik ünitelerinin hasar görmesi nedeniyle üretimi geçici olarak durdurdu. Bu gelişme, İran savaşının Türk şirketlerinin bölgedeki yatırımlarına doğrudan yansımasının somut bir örneği. Gübre tedarik zincirindeki aksamalar tarım maliyetlerine yansıyabilir.
Ekonomi ve Finans
"Kurtuluş Günü"nün birinci yılı
Econbrowser · Menzie Chinn
Trump'ın Liberation Day tarifelerinin birinci yılında Yale Budget Lab verilerine göre tarife maliyetlerinin tüketiciye yansıma oranı yüzde 76'ya, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 100'e ulaştı. Council on Foreign Relations'ın Benn Steil'in derlemesi, tarifelerin ticareti yeniden şekillendirdiğini ancak ABD'nin istediği sonuçları vermediğini ortaya koyuyor. Yansıma oranının zaman içinde artması, tarifelerin enflasyonist etkisinin kalıcılaştığını gösteriyor.
JPMorgan CEO'su Dimon, İran savaşından kaynaklı yüksek enflasyon ve faiz uyarısı yaptı
WSJ · Alexander Saeedy
Jamie Dimon yıllık hissedar mektubunda İran savaşının enflasyonu yukarı itebileceğini ve bunun faizlerin yükselmesine yol açarak finansal piyasaları daha da aşağı çekebileceğini belirtti. İran tehdidinin ele alınması gerektiğini savunurken uzayan çatışmanın ekonomik risklerinin de altını çizdi. JPMorgan aynı zamanda ABD ekonomisini güçlendirmek için 1 trilyon dolarlık bir yatırım planı açıkladı.
Bir ekonomistin Amerika'nın ücret sorununu çözme arayışı
The New Yorker · John Cassidy
Ekonomist Arindrajit Dube, ABD'deki düşük ücret sorununa sektörel toplu pazarlık ve zorunlu ücret standartları önerisiyle yaklaşıyor. Dube'nin modeli, işçilerin pazarlık gücünü artırarak ücretlerin piyasa koşullarından bağımsız biçimde yükseltilmesini hedefliyor. Asgari ücret araştırmalarıyla tanınan Dube'nin önerileri, ABD işgücü politikasında Avrupa tarzı kurumsal düzenlemelere doğru bir kayma anlamına geliyor.
Yapay Zeka ve Teknoloji
Tekinsiz yapay zeka
The Diff · Byrne Hobart
Byrne Hobart, YZ'nin insan zekasıyla yakınsak evrim geçirdiğini savunuyor: halüsinasyonlar, dalkavukluk, tembellik ve yenilik bağımlılığı gibi zayıflıklar insanlarda da var. Modeller "noisy TV" probleminde rastgele veri akışına takılıp kalırken insanlar da spor ve kumar gibi "pahalı rastgele sayı üreteçlerine" bağımlı. Modeller insanları taklit etmek için seçilim baskısına maruz kaldığından, yetenekleri arttıkça insan kusurlarını da daha iyi kopyalıyorlar. Bu da YZ'nin teknik kapasitesi ile gerçek kullanımı arasındaki mesafenin kapanmasını yavaşlatabilir.
Sam Altman geleceğimizi kontrol edebilir - ona güvenebilir miyiz?
The New Yorker · Ronan Farrow, Andrew Marantz
Ronan Farrow ve Andrew Marantz'ın 16.000 kelimelik araştırması, daha önce yalnızca söylenti olan birçok olayı belgeleyerek Sam Altman'ın süregelen güvenilirlik sorunlarını gün yüzüne çıkarıyor. Yeni röportajlar ve gizli belgeler, OpenAI'ın kritik duyurularının çoğunun Altman dışındaki herkesi şaşırttığını ortaya koyuyor. Bu profil, dünyanın en güçlü YZ şirketinin liderinin karar alma süreçlerine ışık tutması bakımından önemli.
Ayrıca bkz: OpenAI CFO Doesn't Believe Company Ready For IPO (Where's Your Ed At), OpenAI Buys TBPN, Tech and the Token Tsunami (Stratechery)
İşiniz ve YZ hakkında gerçekten aydınlatıcı olabilecek tek veri
MIT Technology Review · James O'Donnell
YZ'nin istihdamı nasıl etkileyeceğini tahmin etmek için elimizde yeterli veri yok. Bir ekonomist, YZ'nin iş dünyasındaki etkilerini ve işgücü talebini detaylı biçimde ölçen kapsamlı bir veri toplama çabasına ihtiyaç olduğunu savunuyor. Bu veriler olmadan politika yapıcılar, YZ'nin ekonomik etkilerini yönetecek planlar oluşturamıyor. Makale, YZ tartışmasını spekülasyondan kanıt temelli analize taşımak için somut bir öneri sunuyor.
Ayrıca bkz: AI-Displaced Workers Could Face Long Setbacks, Report Finds (WSJ)
Kurumsal Raporlar ve Araştırmalar
Fed'in para piyasası koşullarını etkileyen iki aracı var
NY Fed Liberty Street Economics · Adam Copeland, Owen Engbretson
Fed'in faiz oranları ve bilanço büyüklüğünün repo piyasası fiyatlamasına etkisini gizli işlem düzeyinde verilerle inceleyen çalışma, iki aracın likidite risk primini farklı yönlerden etkilediğini gösteriyor. 100 baz puanlık IORB düşüşü ile 400 milyar dolarlık bilanço küçülmesinin likidite primi üzerinde birbirini dengeleyici etkileri var.
Başkentteki sermaye: Kongre üyelerinin hisse işlemleri bilgisiz bireysel yatırımcı davranışına benziyor
NBER · Haotian Chen, Bruce Sacerdote
2012-2023 dönemini kapsayan kapsamlı veri setiyle yapılan çalışma, ABD Kongre üyelerinin portföylerinin piyasa endekslerinin altında kaldığını ya da en iyi ihtimalle endeksle eşleştiğini buluyor. İşlem zamanlamaları içeriden bilgi kullanımından çok perakende yatırımcıların sosyal medya duyarlılığını yansıtıyor.
Perakende merkez bankası dijital parası için parlak bir gelecek mi? (Bölüm 2)
Kiffmeister Chronicles · John Kiff
Perakende CBDC projelerinin neden sönükleştiğini analiz eden serinin ikinci bölümü, mevcut hızlı ödeme sistemlerinin CBDC'yi gereksiz kıldığını ve "bıçak sırtı" tasarım zorluklarının son kullanıcıya cazip bir ürün sunmayı engellediğini savunuyor. Faiz getiren CBDC'ler banka aracısızlaşma korkusuyla reddedilirken, anonim CBDC'ler kara para aklama endişeleri nedeniyle uygulanamıyor.