4 Nisan 2026 Bülteni
💡 Öne Çıkanlar
ABD'de Mart istihdamı beklentilerin üç katına çıkarken hizmet sektörü 2023'ten beri ilk kez daraldı - ekonominin iki farklı yüzü belirsizliği artırıyor. Türkiye cephesinde TÜİK enflasyonu yıllık %30,87 olarak açıklarken aynı gün elektrik ve doğalgaza %25 zam geldi; TCMB Banka Kredileri Anketi fonlama koşullarında belirgin sıkılaşmayı teyit ediyor. YZ cephesinde kendini geliştiren modeller tartışması büyürken, Mercor veri sızıntısı YZ eğitim altyapısının ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi.
Bugün Kaçırma
Mart istihdam raporunun detayları
WSJ · Justin Lahart, Danny Dougherty
ABD ekonomisi Mart'ta 178.000 yeni istihdam yarattı; beklenti 50.000 civarıydı. Sağlık sektörü ve inşaat lokomotif olurken, bir önceki ayın 133.000 kayıp rakamı grevlerin sona ermesi ve kış koşullarının yumuşamasıyla tersine döndü. 10 yıllık Hazine tahvil faizi veri sonrası 4,35'e sıçradı. Güçlü tablo, Fed'in faiz indirimlerine mesafeli duruşunu destekliyor.
Ayrıca bkz: March Jobs Report Shows Stronger U.S. Market Than Expected (NYT)
Türkiye'den Haberler
BloombergHT
TÜİK verilerine göre Mart'ta tüketici fiyatları aylık %1,94, yıllık %30,87 arttı. Savaşın fiyatlama davranışları üzerinde baskı yaratmaya başladığı görülüyor. Hizmet enflasyonu geçen yılın üzerine çıkarken, ÜFE-TÜFE makası 2,8 puana daraldı. TÜFE ile politika faizi arasındaki makas ise 7 ayın en yüksek seviyesine ulaştı - bu da reel faizin fiilen yükseldiğine işaret ediyor.
Ayrıca bkz: TÜFE-TCMB faizi makası 7 ayın en yükseğinde (BloombergHT), Mart'ta hizmet enflasyonu geçen yılın üzerinde (BloombergHT)
BBC Türkçe
Hanelerin elektrik ve doğalgaz tarifelerine %25 zam yapıldı; artış 4 Nisan'dan itibaren geçerli. Enerji ithalatçısı Türkiye için petrol fiyatlarındaki yükseliş doğrudan tarifelere yansıyor. TCMB hesaplamalarına göre petrolde her 10 dolarlık artış enflasyonu 1,2-1,6 puan yükseltiyor. Zamların Nisan ayı enflasyonuna belirgin katkı yapması bekleniyor.
BloombergHT
TCMB'nin 2026 birinci çeyrek anketi, yurt içi ve yurt dışı fonlama koşullarında bir önceki çeyrekteki gevşemenin yerini belirgin bir sıkılaşmaya bıraktığını gösteriyor. İkinci çeyrekte yurt içi koşulların gevşemesi beklenirken, yurt dışı fonlamadaki sıkılaşmanın güçlenerek devam edeceği öngörülüyor. Savaş kaynaklı risk primi artışı ve sermaye çıkışları bu tabloyu pekiştiriyor.
Ekonomi ve Finans
BloombergHT
FAO Gıda Fiyat Endeksi Mart'ta aylık bazda %2,4 yükseldi. Tahıllar, et, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve şeker dahil tüm emtia gruplarında fiyatlar yukarı döndü. İran savaşının enerji maliyetleri kanalıyla gübre ve nakliye fiyatlarına yansıması, gıda enflasyonunu küresel ölçekte yeniden hızlandırıyor.
BloombergHT
ABD hizmet sektörü, İran savaşı sonrası yeni iş hacminin düşmesiyle Mart'ta üç yıl sonra ilk kez daraldı. Aynı ay istihdam raporunun güçlü gelmesi çelişkili bir tablo çiziyor: güçlü işe alım, zayıf sipariş akışıyla yan yana duruyor. Bu ayrışma, enerji şokunun reel ekonomiye henüz tam yansımadığını ama hizmet talebini zaten baskıladığını gösteriyor.
Stablecoin'ler, GENIUS Yasası ve Avrupa'nın parasal ikilemi
Intereconomics
ABD'nin stablecoin'leri federal düzenleme altına alan GENIUS Yasası, doların dijital hakimiyetini pekiştirmeyi hedefliyor. Avrupa bu hamle karşısında üç riskle yüz yüze: Fed kararlarına bağımlılık, ECB'nin likidite kontrolünün zayıflaması ve finansal silahlandırmaya açık hale gelme. Makale, dijital euro ile euro-stablecoin'lerin paralel geliştirilmesini ve sınır ötesi ödeme altyapısına yatırımı öneriyor.
Ayrıca bkz: Stablecoins, the Digital Euro and the Future of Monetary Sovereignty in Europe (Intereconomics)
Yapay Zeka ve Teknoloji
YZ endüstrisi kendini otomatikleştirmek istiyor
The Atlantic · Lila Shroff
Büyük YZ laboratuvarları, insan müdahalesi olmadan kendi performansını artırabilen modeller geliştiriyor. Bu "kendini geliştiren" sistemler araştırmayı hızlandırabilir, ancak kontrolden çıkma riski de taşıyor. Makale, öz-iyileştirme döngülerinin güvenlik testlerini aşıp aşamayacağı ve düzenleyicilerin bu hıza yetişip yetişemeyeceği sorularını tartışıyor.
Meta, veri sızıntısının ardından Mercor ile çalışmayı durdurdu
WIRED · Maxwell Zeff, Zoe Schiffer, Lily Hay Newman
YZ eğitim verisi sağlayıcısı Mercor'daki güvenlik ihlali, büyük YZ laboratuvarlarının eğitim süreçlerine dair kritik bilgileri açığa çıkardı. Meta çalışmayı askıya alırken diğer laboratuvarlar da riskleri değerlendiriyor. TeamPCP adlı hacker grubuna bağlanan sızıntı, YZ tedarik zincirinin en zayıf halkasının veri sağlayıcılar olabileceğini gösteriyor.
SpaceX halka arzından pay isteyen büyük bankalar Musk'ın Grok'una abone olmak zorunda
NYT · Maureen Farrell
Elon Musk, tarihin en büyük halka arzlarından biri olacak SpaceX ihracında danışmanlık yapmak isteyen Wall Street bankalarından xAI'nin Grok sohbet robotuna kurumsal abonelik satın almalarını şart koşuyor. Bu hamle, YZ ürünlerinin piyasa gücüyle dayatılmasının yeni bir örneği. Finans sektörü ile YZ endüstrisinin güç ilişkisindeki asimetri dikkat çekici.
Akademi ve Araçlar
NSF bütçesi güncelleme
Marginal Revolution · Tyler Cowen
Beyaz Saray, Ulusal Bilim Vakfı (NSF) bütçesini %55 kesmeyi planlıyor. Sosyal bilimler ve ekonomi araştırmalarına verilen fonlar tamamen durdurulacak, Sosyal, Davranışsal ve Ekonomik Bilimler bölümü tasfiye edilecek. Bu karar, ABD'deki akademik araştırma altyapısının geleceğini doğrudan etkiliyor ve yıllardır biriken veri setleriyle araştırma programlarını tehlikeye atıyor.
Kurumsal Raporlar ve Araştırmalar
Nisan 2025'ten bu yana Hazine piyasası likiditesi
NY Fed (Liberty Street Economics)
Liberation Day tarifelerinin ardından fiyat etkisi ve alım-satım farkları sert genişledi, ancak tarife ertelemesiyle hızla toparlandı. Şubat 2026 itibarıyla likidite 2021'den bu yana en iyi seviyeye ulaştı. Yüksek Mahkeme kararı ve yeni tarifelere rağmen piyasa yapısı dayanıklılığını korudu.
Asgari ücret artışları ve robotların yükselişi
NBER · Brynjolfsson, Li, Miranda, Seamans, Wang
Eyalet sınırı kesintilerini kullanan çalışma, asgari ücrette %10'luk artışın imalat firmalarında robot benimsemesini yaklaşık %8 yükselttiğini buluyor. 1992-2021 dönemini kapsayan bitki düzeyinde veriler, ücret tabanındaki artışların otomasyonu tetikleme mekanizmasını ampirik olarak belgeliyor.
Ücret verileri, YZ'nin işçilere hem yardım ettiğini hem de onların yerini aldığını gösteriyor
Dallas Fed
Dallas Fed araştırması, YZ'nin emek piyasasında çift yönlü etki yarattığını ortaya koyuyor. Deneyimli çalışanların ücretleri YZ'ye maruz kalan sektörlerde artarken, 25 yaş altı giriş seviyesi istihdamda belirgin düşüş var. Bilgisayar sistemleri tasarımı sektöründe toplam istihdam %5 gerilerken ücretler %16,7 yükseldi - YZ paradoksu somutlaşıyor.