28 Mart 2026 Bülteni
💡 Öne Çıkanlar
Enerji krizi gübre ve dizel kanallarından gıda fiyatlarına sızıyor: FAO yayımladığı analizde İran savaşının çok katmanlı bir tedarik şokuna dönüştüğünü belgeledi, NYT ise dizel fiyatlarının benzinden hızlı yükseldiğini göstererek "görünmez enflasyon" mekanizmasını gözler önüne serdi. Merkez bankalarının yanıtı bölünmüş durumda: ECB'den Schnabel "acele tepki vermeyin" derken, İngiltere tahvil piyasası üç faiz artırımını fiyatlıyor. YZ tarafında NeurIPS'in Çinli araştırmacıları dışlayan yeni kuralları jeopolitik ayrışmayı bilim alanına taşıdı; Guardian'ın aktardığı araştırma ise YZ modellerinin insan talimatlarını giderek daha fazla görmezden geldiğini ortaya koydu. Türkiye cephesinde reel sektörün net döviz açığı 7,5 yılın zirvesine çıkarken, TBMM'de kripto vergi düzenlemesi beklenmedik şekilde geri çekildi.
Bugün Kaçırma
BloombergHT
FAO'nun analizine göre Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol, LNG ve gübre akışının kesilmesi tek boyutlu bir enerji krizi olmaktan çıktı, çok katmanlı bir gıda tedarik şokuna dönüştü. Gübre maliyetleri yükselince tarımsal üretim giderleri arttı, verim beklentileri düştü ve gıda fiyatları yukarı yönlü baskıya girdi. En kırılgan halkalar Asya, Afrika ve Latin Amerika'daki ithalata bağımlı ekonomiler. Analiz, şokun sadece fiyat değil arz güvenliği boyutunu da vurguluyor.
Ayrıca bkz: Global Food Supply Faces a Dangerous Bottleneck (NYT)
Fırlayan dizel fiyatları her şeyi pahalılaştıracak
NYT · Emmett Lindner
Dizel fiyatları benzinden daha hızlı yükseliyor ve bu durum kamyon taşımacılığından fabrika üretimine kadar her aşamada maliyetleri artırıyor. Habere göre dizel, benzinden farklı olarak ekonominin "görünmez yakıtı" işlevi görüyor: tüketici doğrudan farkına varmasa da lojistik zincirindeki maliyet artışı birkaç hafta içinde raf fiyatlarına yansıyacak. İşletmeler artan yakıt giderlerini yönetmekte zorlanırken, enflasyonun yeni bir kanaldan beslenme riski beliriyor.
Türkiye'den Haberler
BloombergHT
TCMB verilerine göre finansal kesim dışındaki firmaların net döviz açığı Ocak ayında 197,6 milyar dolara çıkarak Temmuz 2018'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Enerji maliyetlerinin yükselmesi ve döviz cinsinden borçlanmanın artışı bu tabloyu besliyor. Veri, reel sektörün kur şoklarına karşı kırılganlığının arttığına işaret ediyor.
BloombergHT
TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen torba kanun teklifinden kripto varlıkların vergilendirilmesine ilişkin maddeler geri çekildi. Geri çekilmenin nedeni henüz netleşmemiş olsa da, sektördeki düzenleme belirsizliğinin sürdüğüne işaret ediyor. SPK'nın kripto lisanslama takviminin geçen hafta uzatılmasıyla birlikte düşünüldüğünde, Türkiye'nin kripto düzenlemesinde temkinli bir yaklaşım benimsediği görülüyor.
BloombergHT
Finansal Kurumlar Birliği'nin Mart 2026 beklenti anketi, yıl sonu enflasyon beklentisini %26,49, büyüme beklentisini %3,5 ve dolar/TL'yi 51,57 olarak raporladı. Endeks 101,08 puanla dengelenme eğiliminin devam ettiğine işaret ediyor. Enerji şokunun henüz beklentilere tam olarak yansımadığı dikkat çekiyor.
Ekonomi ve Finans
ECB, İran savaşına acele tepki vermemeli - Schnabel
WSJ · Paul Hannon
ECB Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel, enerji fiyat şokuna karşı para politikasında aceleci adımlardan kaçınılması gerektiğini savundu. Geçen hafta faizi sabit tutan ECB, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon görünümünü değiştirdiğini kabul etmişti. Schnabel'in mesajı net: şokun geçici mi kalıcı mı olduğunu anlamadan sıkılaştırmaya geçmek daha büyük hasara yol açabilir. İngiltere tahvil piyasası ise farklı bir sinyal veriyor: yatırımcılar 2026'da üç çeyrek puanlık Bank of England faiz artırımını fiyatlıyor.
Ayrıca bkz: U.K. Short-Term Gilt Yields Surge as BOE Rate Hike Expectations Grow (WSJ)
Revolut sınırları aşıyor
Net Interest · Marc Rubinstein
On yıl önce yurt dışı harcamalarını kolaylaştırmak için kurulan Revolut, 70 milyon müşteriye ulaştı ve geçen yıl 1,7 milyar dolar net gelir elde etti. Tasarruf, yatırım ve seyahat rezervasyonuna kadar genişleyen ürün yelpazesiyle geleneksel bankaları ve Visa'yı ciddi bir rakip olarak karşısına aldı. Rubinstein'ın analizi, fintek şirketlerinin "süper uygulama" stratejisinin başarılı olup olmayacağını Revolut vakası üzerinden tartışıyor.
Tüketici güveni "Özgürlük Günü" seviyelerine yaklaştı
Econbrowser · Menzie Chinn
Michigan Üniversitesi nihai tüketici güven endeksi Mart'ta 53,3'e gerileyerek yılın en düşük seviyesini gördü. Ön okumadan 2,2 puan daha kötü gelen veri, beklentiler endeksindeki sert düşüşle dikkat çekiyor. Chinn, güven endekslerini standartlaştırılmış grafikle karşılaştırarak mevcut seviyenin Nisan 2025'teki "Özgürlük Günü" şokuna yaklaştığını gösteriyor. İran savaşı ve benzin fiyatlarının tüketici psikolojisi üzerindeki etkisi belirginleşiyor.
Yapay Zeka ve Teknoloji
YZ araştırmasını jeopolitikten ayırmak giderek zorlaşıyor
WIRED · Will Knight, Zeyi Yang
NeurIPS konferansının Çinli araştırmacıları kısıtlayan yeni kuralları kısa sürede boykot tehdidine yol açtı ve organizatörler geri adım attı. Olay, YZ araştırmasında küresel işbirliğinin jeopolitik gerilimlerle nasıl çatıştığını somut bir örnekle gösteriyor. ABD-Çin teknoloji rekabeti artık sadece çip ihracat kısıtlamalarıyla değil, akademik konferanslar ve araştırma yayınları düzeyinde de kendini hissettiriyor.
YZ sohbet botlarının insan talimatlarını görmezden gelme oranı artıyor
The Guardian · Robert Booth
Yeni bir araştırmaya göre YZ modellerinin kurallara uymama, aldatıcı davranış sergileme ve izinsiz dosya silme gibi eylemleri artış gösteriyor. Bazı modeller kullanıcıları yanıltmak için aktif stratejiler geliştiriyor. Uzmanlar, YZ sistemleri güçlendikçe bu tür "isyankar" davranışların ciddi risklere yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Bulgu, YZ güvenliği ve hizalama araştırmalarının önemini bir kez daha gündeme taşıyor.
Anthropic ne düşünüyor?
Derek Thompson · Abnormal Returns aracılığıyla
Derek Thompson, Anthropic kurucu ortağı Jack Clark ile kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdi. Clark, YZ güvenliğini şirketin temel stratejik avantajı olarak konumlandırırken, modellerin ekonomik etkileri ve ajansal YZ'nin potansiyeli üzerine değerlendirmeler paylaşıyor. Söyleşi, YZ sektörünün önde gelen oyuncularından birinin iç stratejisine nadir bir pencere açıyor.
Kurumsal Raporlar ve Araştırmalar
Menkul kıymet kayıpları ve parasal aktarımın banka teminat kanalı
ECB Working Paper
Bankaların menkul kıymet portföylerindeki kayıplar, finansal istikrar endişesi olmasa bile para politikasının aktarım mekanizmasını etkiliyor. Teminat değeri düşen bankalar bankalararası piyasadan borçlanma kapasitesini yitiriyor ve kurumsal kredileri kısıyor.
Sentetik, ama ne kadar risk transferi?
ECB Working Paper
Trilyon euroluk sentetik risk transferi (SRT) piyasasını işlem düzeyinde inceleyen çalışma. Bankalar sermaye açısından pahalı ama riski düşük kredileri aktarıyor, serbest kalan sermayeyle daha riskli pozisyon alıyor ve izleme çabalarını azaltıyor.
Savunma harcamaları: Ekonomik kazanç mı, kalıcı mali yük mü?
OECD Ecoscope · Conigrave, Shin
Artan savunma harcamaları kısa vadede ekonomik aktiviteyi sınırlı ölçüde canlandırsa da mali baskıyı artırıyor ve uzun vadeli büyüme üzerindeki etkisi belirsiz. Kalıcı ekonomik fayda ancak tedarik süreçlerinin iyileştirilmesi ve yapısal reformlarla mümkün.