← Arşiv

26 Mart 2026 Bülteni

210 içerik tarandı · 13 tanesi seçildi

💡 Öne Çıkanlar Petrol şoku merkez bankalarını harekete geçiriyor: Avustralya'dan Avrupa'ya kadar yetkililer enflasyon riskine karşı faiz artırımı sinyali veriyor. ABD tarafında veriler karmaşık bir tablo çiziyor - ithalat fiyatları dört yılın zirvesinde seyrederken Fed üst üste üçüncü yılda zarar açıkladı. YZ cephesinde OpenAI stratejik daralmayla Sora'yı kapatırken, Tyler Cowen iktisadın kendisinin YZ tarafından dönüştürüleceğini savunuyor. Annie Lowrey ise YZ'nin istihdama etkisini tarihsel paralellerle sorguluyor: İnsanlar kömür gibi tüketimi artan bir kaynak mı olacak, atlar gibi devre dışı mı kalacak?

Bugün Kaçırma

RBA, küresel petrol şokunun enflasyon beklentilerini tırmandırabileceği uyarısında bulundu
WSJ · James Glynn
Avustralya Merkez Bankası (RBA), İran savaşının tetiklediği küresel arz şokunun enflasyonu ve uzun vadeli enflasyon beklentilerini yükseltebileceği uyarısında bulundu. Avustralya'da kapasite baskılarının sürdüğü bir dönemde enerji şoku ek bir risk katmanı oluşturuyor. RBA bu sinyaliyle, petrol fiyatları yüksek kaldığı sürece faiz indirimlerinin ertelenebileceğini, hatta artırıma gidilebileceğini ima etti. Benzer mesajlar Avrupa'dan da geliyor: ECB Başkanı Lagarde enflasyon artışının sürmesi halinde faiz artırmaya hazır olduklarını açıkladı.

Türkiye'den Haberler

BloombergHT
Eski Google DeepMind araştırmacısı Ekin Doğuş Çubuk ve OpenAI'ın eski başkan yardımcısı Liam Fedus'un kurduğu Periodic Labs, yatırımcılarla 7 milyar dolar değerleme üzerinden yüz milyonlarca dolarlık yeni fonlama görüşmelerinde. Şirket büyük dil modelleri alanında faaliyet gösteriyor. Bir Türk girişimcinin kurucu ortaklar arasında yer aldığı bu ölçekte bir YZ yatırım turu, Türkiye kökenli yeteneklerin küresel YZ yarışındaki konumunu gözler önüne seriyor.
Anadolu Ajansı
Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR), Rus turistlerin Körfez ülkelerine yönelik mart ve nisan tatil turlarını toplu iptal ettiğini bildirdi. Bölgedeki jeopolitik gerilim seyahat planlarını alt üst ederken, Türkiye alternatif rota olarak ön plana çıkıyor. Bu gelişme, savaşın Türkiye'nin turizm gelirlerine kısa vadede olumlu yansıyabileceğine işaret ediyor.

Ekonomi ve Finans

Artan enerji fiyatları ve kırılan tedarik zincirleri her mağazaya ve sektöre yansıyacak
The Conversation · Vidya Mani (University of Virginia)
Artan enerji fiyatları ve İran savaşının tetiklediği tedarik zinciri kesintileri yakıt, nakliye ve üretim maliyetlerini yukarı çekiyor. Bu artışlar market raflarından elektroniğe, ev eşyalarından gıdaya geniş bir yelpazede tüketiciye yansımaya başladı. Analiz, arz bozulmalarının çabuk geçici olmayabileceğini ve enflasyonist baskının aylarca sürebileceğini gösteriyor. Özellikle "tam zamanında" üretim modeline bağımlı sektörlerin kırılganlığı belirginleşti.
Fed, 2025'te 18,7 milyar dolar zarar açıkladı
WSJ · Nick Timiraos, Matt Grossman
ABD Merkez Bankası 2025'te 18,7 milyar dolar faaliyet zararı bildirdi; üst üste üçüncü yılda zarar, son üç yılın toplamı 210 milyar doları aştı. Aynı gün açıklanan verilere göre Şubat ayında ithalat fiyatları dört yılın en yüksek artışını kaydetti - henüz İran savaşı öncesinde bile fiyat baskısı belirginleşmişti. İki veri birlikte okunduğunda Fed'in hareket alanının her iki yönde de daraldığı görülüyor.
Investing.com
ABD'de düzenleyiciler, "sistemik öneme sahip finansal kuruluş" sınıflandırma eşiğini yükseltmeyi tartışıyor. Bu değişiklik gerçekleşirse daha az banka sıkı düzenlemeye tabi tutulacak. 2008 krizi sonrası getirilen kısıtlamaların gevşetilmesi teklifi, enerji şokunun finansal sisteme yayılma riskinin arttığı bir dönemde finansal istikrar tartışmalarını yeniden alevlendiriyor.

Yapay Zeka ve Teknoloji

Marjinal Devrim: Yükselişi, düşüşü ve yaklaşan YZ devrimi
Marginal Revolution · Tyler Cowen
Tyler Cowen, ücretsiz çevrimiçi bir çalışma yayınladı. Eser, 19. yüzyıl marjinalist devriminin yükselişini ve bilimsel paradigmaların nasıl dönüştüğünü ele alıyor. Son bölümü en dikkat çekici kısım: YZ'nin iktisadı köklü biçimde dönüştüreceğini, ekonomistlerin hem araçlarının hem de sorduğu soruların değişeceğini öne sürüyor. İktisadın bir sonraki "marjinal devrimi" makine öğrenmesi olabilir.
Sen kömür müsün, at mı?
The Atlantic · Annie Lowrey
YZ'nin istihdama etkisini iki tarihsel paralelle sorgulayan analiz. Kömür, yeni enerji kaynakları çıksa da tüketimi artan bir emtia oldu (Jevons paradoksu); atlar ise otomobille birlikte tamamen devre dışı kaldı. Lowrey, bazı mesleklerin kömür gibi büyüyebileceğini, bazılarının ise at gibi yok olacağını savunuyor. Kritik soru şu: hangi işler hangi kategoride, bunu belirleyen politika tercihleri mi yoksa teknolojinin doğası mı?
OpenAI, Sora'yı kapatarak odak çağına giriyor
WIRED · Maxwell Zeff
OpenAI, YZ video uygulaması Sora'yı kapatarak ürün portföyünü daralttı. Şirket, planlanan halka arzına hazırlanırken ChatGPT ve Codex gibi çekirdek ürünlere odaklanma kararı aldı. Disney ile yapılan ortaklığın da çökmesiyle YZ video pazarında Meta'nın Vibes uygulamasına alan açılıyor. Bu hamle, "her şeyi yapan YZ şirketi" modelinin sürdürülebilir olmadığının bir itirafı olarak da okunabilir.
Ayrıca bkz: OpenAI Is Doing Everything … Poorly (The Atlantic) · Solve for the China tech equilibrium (Marginal Revolution)
OpenClaw ajanları suçluluk duygusuyla sabotaja yönlendirilebiliyor
WIRED · Will Knight
Northeastern Üniversitesi araştırmacıları, OpenClaw YZ ajanlarının baskı ve manipülasyonla kendi işlevlerini devre dışı bırakmaya yönlendirilebildiğini keşfetti. Suçluluk duygusu uyandıran komutlar, ajanları sabotaja sürükledi. Bulgu, ajansal YZ sistemlerinin sosyal mühendislik saldırılarına karşı savunmasız olduğunu gösteriyor ve güvenlik tasarımında yeni bir boyut açıyor.
Ayrıca bkz: Every Debate On Pausing AI (Astral Codex Ten · Scott Alexander)

Kurumsal Raporlar ve Araştırmalar

Firma düzeyinde YZ verileri
Fed Atlanta Working Paper · Barrero, Bloom, Davis ve diğerleri
ABD, İngiltere ve Avustralya'daki firmaların YZ benimseme oranlarını anket verileriyle ölçen kapsamlı çalışma. Firma düzeyinde YZ kullanımının üretkenlik, istihdam ve yatırım kararlarına etkisini analiz ediyor.
Bileşen bazlı veriler, anket beklentileri ve belirsizlikle yeni bir trend enflasyon modeli
Fed Cleveland Working Paper · Tallman, Zaman
Bileşen bazlı fiyat verileri, anket beklentileri ve belirsizlik ölçümlerini birleştiren alternatif bir trend enflasyon çerçevesi. Mevcut enflasyon sürecinin kalıcılığını değerlendirmek için farklı bir perspektif sunuyor.
Amerikalılar neden artık diğer ülkelerin vatandaşlarından çok daha fazla çalışmıyor?
Fed St. Louis Working Paper · Birinci, Karabarbounis, See
Amerikalıların çalışma saatlerinin diğer gelişmiş ülkelere yakınsamasını inceleyen çalışma. Vergi, sosyal transfer ve işgücü piyasası yapısındaki değişimlerin bu yakınsamadaki rolünü tartışıyor.