25 Mart 2026 Bülteni
💡 Öne Çıkanlar
Piyasalar aynı anda iki zıt senaryoyu fiyatlıyor: petrol yüzde 6 düşerken altına talep patlıyor, yabancılar bir yandan çıkarken risk iştahı bir yandan canlanıyor. The Economist bu tabloyu "bilişsel uyumsuzluk" olarak tanımlıyor. Belirsizlik ortamında dijital para altyapısı sessizce yeniden şekilleniyor: AB dijital euro için yıl sonu tarihini koyarken, NYSE menkul kıymetleri tokenize etme hazırlığına girdi. Yapay zeka cephesinde ise Anthropic-Pentagon davası, YZ şirketlerinin askeri kullanımda nereye sınır çekeceği sorusunu gündeme taşıdı.
Bugün Kaçırma
Piyasaları endişe verici bir bilişsel uyumsuzluk sardı
The Economist
Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması küresel enerji arzında ciddi bir darboğaz yaratırken, yatırımcılar riskleri farklı okuyor. Bir kısım diplomasi iyimserliğine tutunurken diğerleri uzun süreli stagflasyon senaryosuna hazırlanıyor. Analiz, bu çelişkili beklentilerin fiyatlara nasıl yansıdığını ve hangi tarafın yanılma maliyetinin daha yüksek olduğunu tartışıyor. Piyasadaki bu yarılma, belirsizlik altında karar vermenin klasik bir örneği.
Avrupa Konseyi, dijital euro yasası için baskıyı artırıyor
European Council · aracılığıyla Kiffmeister Chronicles
Avrupa Konseyi 19 Mart toplantısında, dijital euro yasa tasarısı müzakerelerinin 2026 sonuna kadar tamamlanması çağrısında bulundu. ECB, yasanın bu yıl kabul edilmesi halinde 2027 ortasında pilot işlemlerin, 2029'da ise ilk ihracın gerçekleşebileceğini öngörüyor. Geliştirme maliyeti yaklaşık 1,3 milyar euro. Bu adım, Avrupa'nın ödeme altyapısında yabancı ağlara olan bağımlılığını azaltma stratejisinin en somut parçası.
Ayrıca bkz: Digital euro - why? (ECB, Piero Cipollone konuşması)
Türkiye'den Haberler
Dünya Gazetesi
Orta Doğu'daki savaş, Körfez'deki 1,5 trilyon dolarlık özel fon havuzunun yatırım rotasını değiştiriyor. Yaklaşık 350 milyar dolarlık sermaye yeni destinasyonlar arıyor ve para Singapur, Malezya ve Londra'ya kayıyor. Uzmanlar, Türkiye'nin bu akıştan pay alabileceğini belirtiyor. Konu, Türkiye'nin sermaye çekme kapasitesi açısından kritik bir pencere sunuyor.
Dünya Gazetesi
Gram altının 6.000 liranın altını görmesiyle vatandaş kuyumculara akın etti. Küçük gramajlı ürünler tükendi, fiziki piyasada arz sıkıntısı başladı. Banka ile kuyumcu fiyatları arasındaki makas 700 liraya kadar açıldı. Bu tablo, jeopolitik belirsizlik dönemlerinde bireysel yatırımcının güvenli liman refleksinin ne kadar hızlı devreye girdiğini gösteriyor.
Anadolu Ajansı
BDDK'nın şubat başında hayata geçirdiği konut kredisi düzenlemeleri etkisini göstermeye başladı. İpotekli konut satışlarının toplam içindeki payı 33 ay sonra ilk kez yüzde 20'yi aştı. Düzenleme, kredi koşullarının gevşetilmesinin talebi ne kadar hızlı canlandırdığını ortaya koyuyor. Bu veri, TCMB'nin sıkılaşma döngüsündeki dengeleme çabasına dair önemli bir sinyal.
Ekonomi ve Finans
Trump'ın İran'la görüşme isteği petrol fiyatlarını yüzde 6 düşürdü
New York Times
Trump'ın İran'la müzakere sinyalleri vermesiyle petrol fiyatları sert düştü ve Asya borsaları yükselişe geçti. Ancak perakende benzin ve dizel fiyatları yükselmeye devam ediyor. Diplomatik söylemin piyasa fiyatlarını bu denli hızlı hareket ettirmesi, enerji piyasasının ne kadar kırılgan bir denge üzerinde durduğunu gösteriyor.
Ayrıca bkz: Treason in the Futures Markets (Paul Krugman - Trump açıklamaları öncesi anormal işlem hacmi)
Fed petrol şokuna karşı fazla bir şey yapamaz
Macroeconomic Policy Nexus · aracılığıyla Abnormal Returns
Enerji şoklarında merkez bankalarının hareket alanı sınırlıdır: faiz artırımı enflasyonu baskılasa da büyümeyi boğar, gevşeme ise fiyat baskısını artırır. Analiz, Fed'in mevcut araçlarıyla bu ikilemde ne yapabileceğini ve yapamayacağını tartışıyor. Tahvil piyasası zaten faiz indirimi beklentisinden vazgeçmiş durumda.
Ayrıca bkz: The bond market sends an unprecedented signal (Bonddad Blog)
NYSE, 7/24 tokenize menkul kıymet platformu için Securitize ile ortaklık kurdu
Wall Street Journal · aracılığıyla Abnormal Returns
New York Borsası, blockchain altyapı şirketi Securitize ile ortaklık kurarak tokenize menkul kıymet alım satım platformu geliştirmeye hazırlanıyor. Platform 7 gün 24 saat işlem imkanı sunacak. Geleneksel finans altyapısının en büyük oyuncusunun tokenizasyona adım atması, menkul kıymet piyasalarında köklü bir dönüşümün sinyali.
Yapay Zeka ve Teknoloji
Yargıç: Pentagon'un Anthropic'i "felç etme girişimi" endişe verici
WIRED · Paresh Dave
Anthropic, yapay zeka modellerinin otonom silah ve gözetleme sistemlerinde kullanılmasına izin vermediği için Pentagon tarafından güvenlik riski ilan edildi ve kamu ihalelerinden dışlandı. Yargıç, hükümetin bu adımını "şirketi felç etme girişimi" olarak nitelendirdi. Dava, YZ şirketlerinin askeri kullanıma sınır koyma hakkı ile ulusal güvenlik çıkarları arasındaki gerilimi doğrudan test ediyor.
Ayrıca bkz: Anthropic and Pentagon face off in court over ban on company's AI model (The Guardian)
OpenAI, YZ video üreticisi Sora'yı kapatıyor
New York Times · Cade Metz
OpenAI, Disney ortaklığından yalnızca birkaç ay sonra video üretim aracı Sora'yı kapatma kararı aldı. Şirket, video teknolojisini bundan sonra robot eğitimi için kullanacak. Karar, hem maliyet tasarrufu hem de olası halka arz öncesi odak daraltma stratejisinin parçası. Bu hamle, üretken YZ'de "her şeyi yapan tek platform" yaklaşımından uzaklaşmanın bir işareti.
Akademi ve Araçlar
"Küçük kestirmeler" bilimi nasıl zehirliyor?
Nautilus · Eric Neumayer
Birçok araştırmacı, istediği sonucu elde etmek için yöntemlerini ince ayarlarla manipüle ediyor. Bu "tweaking" pratiği, doğrudan sahtecilikten daha yaygın ve tespit edilmesi çok daha zor. Makale, bilime güvenin yeniden inşası için şeffaflık, belirsizliğin açıkça raporlanması ve yöntemsel dürüstlük çağrısında bulunuyor. Özellikle ekonometrik çalışmalarda sıkça tartışılan p-hacking sorununun geniş çerçeveli bir değerlendirmesi.
Bir riskten diğerine
Behavioural Investment · Joe Wiggins · aracılığıyla Abnormal Returns
Erişilebilirlik yanlılığı, var olan risklerin gerçekliğini değil büyüklüğünü abartmamıza yol açıyor. Wiggins, yatırımcıların sürekli gündemdeki risklere aşırı tepki verirken yapısal riskleri göz ardı etme eğilimini inceliyor. Enerji krizi, savaş ve enflasyon gibi birbiri ardına gelen şokların yatırımcı psikolojisini nasıl şekillendirdiğine dair isabetli bir çerçeve sunuyor.